Jeldiń ótinde jigitter júr. Kirpik qaqpaıdy. Kóz ilmeıdi. Árbir butanyń qalqasyn, taýdyń ańǵaryn, ózenniń saǵasyn, joldyń bultarysyn, saıdyń qaltarysyn nazarda ustap tur. Qylt etkendi qalt jibermeıdi. Jylt etkendi jiti baqylaıdy. Olardyń moınynda zil batpan jaýapkershilik bar. О́ıtkeni, olar bizdiń tynyshtyǵymyzdy kúzetip, Táýelsiz memlekettiń shekarasyn qorǵaý degen qasıetti mindetti arqalap júr.
Qazaqstan men Reseıdiń shekarasynda «Qaıraq» (avtokólik) shekaralyq-baqylaý bólimi bar. Bul Qostanaı oblysyna qarasty Qarabalyq aýdanynda ornalasqan. Ekaterınbýrg – Astana tasjolynyń kúretamyry ispettes. Eki eldiń arasyndaǵy kólik qatynasy kóbine osy jerden ótedi. Nópir kóliktiń barlyǵy birdeı zańdy saqtaı bermeıdi. Kózden tasalap, shekarashylardyń nazarynan jasyryp kontrabandalyq dúnıelerdi arǵy betke ótkizip jiberýdi maqsat tutatyndar da az emes. Mine, osyndaı zańsyz zattardyń shekaradan erkin ótpeýin qadaǵalap júrgen azamattardyń eńbegi naǵyz baǵalaýǵa turarlyq erlik der edik.
Osy «Qaıraq» shekaralyq-baqylaý bólimshesinde otyzdan endi asqan, janarynan ot shashqan kapıtan qyzmet etedi. Aty-jóni – Jádiger Bıjanov. Qyzylorda oblysynyń týmasy. Araldyń Qaraqum aýylynda dúnıege kelgen. 2005 jyldan beri shekara qyzmetinde jumys isteıdi. Búginde sheni – kapıtan. Ol 2014 jyldan bastap 50 zańsyz esirtki tasymalynyń aldyn alǵan. Kapıtan Bıjanov bastaǵan shekarashylar 92 kılo esirtkiniń jolyn kesken.
2014 jyl. Shilde aıy. Shekaradan ótip bara jatqan jeńil avtokólik alǵashynda eshqandaı kúdik týdyrmaǵan. Biraq tyńǵylyqty tekseristi bastaǵanda júrgizýshi ábigerlenip ketedi. Onyń ústine shekara qyzmetindegi «Jora» esimdi ıt te álgi kólikti aınalshyqtap qoımaıdy. Kúdikti seıiltý úshin kólik ábden tekseriledi. Sóıtse, jolaýshylar 19 kılo geroındi adam tappaıtyndaı etip tyǵyp, Reseıdiń naryǵyna shyǵarmaqshy bolǵan eken. Jádiger Bıjanov bastaǵan jigitter onyń aldyn alyp, Ortalyq Azııadan kele jatqan taýardy tárkiledi.
Taǵy bir jaǵdaı tamyljyǵan tamyzda oryn alǵan. «Mersedes-bens» avtokóligimen týra Aýǵanstannan Reseıge 23 kılo esirtkini alyp ótpek bolǵandardyń aram oıy kapıtan Bıjanovtyń qaǵylezdiginiń arqasynda iske aspaıdy. Al byltyr Tájikstannan kele jatqan 8,5 kılo geroındi «RAF-4» kóliginen tabady. Shekaranyń shebinde júrgen jigitten jumysynyń qyzyǵy men qıynshylyǵy týraly suraımyz ǵoı. «Qyzmet barysyndaǵy áreketterdi aıtýǵa bolmaıdy. Qupııa»,– deıdi. Eń bolmasa, zańsyz esirtki tasýshylar taýaryn kóliktiń qaı jerine jasyratynyn aıtshy deımiz. Ony da jarııa etýge bolmaıdy eken. Bastysy, Jádiger Bıjanov óz isiniń mamany. Jurt jasyrdym, eshkim tappaıdy degen dúnıeni kórip qoıady. Solaısha, shekaradan zańsyz eshteńe ótkizbeıdi. 2014-2015 jyldardyń qorytyndysy boıynsha ol «Shekaralyq baqylaý qymetiniń úzdik mamany» atandy. Basshylyǵynyń tarapynan baǵaly syılyqpen marapattaldy. Munyń ózi úlken abyroı.
Sportsúıer qaýymǵa, onyń ishinde qyzylordalyq jankúıerlerge Nurym Sálimgereevtiń esimi jaqsy tanys. Jas ta bolsa qazaq kúresinen halyqaralyq jarystarda olja salyp júrgen palýan. Byltyr Qyzylordada ótken týrnırde úzdik shyǵyp, «Altyn belbeý» ıegeri atandy. Solaısha, «Qazaqstan barysynda» Syr óńiriniń atynan saıysqa tústi. Al endi Nurymnyń Jádigerge qandaı qatysy bar dersiz. Aıtaıyq. Osy Nurym Jádiger Bıjanovtyń týǵan inisi. Ekeýi bir úıdiń balasy. Biri shekaramyzdy kúzetse, ekinshisi eldiń namysyn qorǵap júr. Solaısha, bir úıdiń eki jigiti eline erekshe eńbek etip júr.
Erjan BAITILES,
«Egemen Qazaqstan»
Qyzylorda oblysy