Kórmeniń saltanatty ashylýyna qatysqan Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy Gúlshara Ábdiqalyqova qarý-jaraq jasaý óneriniń Ermıtaj qorynan jınaqtalǵan kórmesi EKSPO-2017 kórmesi aıasynda uıymdastyrylyp otyrǵanyn aıtty.
«Sarapshylardyń pikirinshe, adamzat búginde jańa soǵys qateri aldynda tur. Sondyqtan Qazaqstan Prezıdenti óziniń «Álem. XXI ǵasyr» atty manıfesinde: «О́tken ǵasyrlardyń qasiretti qatelikterin qaıtalaýǵa jol bermeı, álemdi soǵys qaterinen túpkilikti aryltý úshin búkil álem úkimetteriniń, saıasatkerleriniń, ǵalymdardyń, bıznesmenderdiń, óner qaıratkerleriniń jáne mıllıondaǵan adamdardyń kúsh-jigerin jumyldyrý qajet» degen bolatyn», dedi Memlekettik hatshy.
– Osy kórmege kelýshiler qarý-jaraq jasaý óneriniń qyr-syryn uǵynyp, Shyǵys pen Batystaǵy ónerdiń tarıhy men órkendeýi, qarýdyń alýan túri, olardy jasaǵan ortalyqtar men áıgili qarý-jaraq sheberleri jóninde bile alady, – degen G. Ábdiqalyqova áıgili Ermıtajdyń Astanaǵa kelýin – Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy shynaıy dostyq qarym-qatynastyń aıǵaǵy dep atady.
Kórmege Mádenıet jáne sport mınıstri A.Muhamedıuly, Reseı Federasııasynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy elshisi M.Bocharnıkov, memlekettik organdardyń, dıplomatııalyq korpýstyń, etnomádenı birlestikterdiń ókilderi, EKSPO-2017 kórmesine kelgen sheteldik qonaqtar, ǵylymı zııaly qaýym jáne BAQ ókilderi qatysty.
– Qazaqstanmen mádenı áriptestik baılanystaǵy ınstıtýttar men mýzeılerdiń ishinde Ermıtaj únemi aldyńǵy shepte qoldaý kórsetip keledi. Mundaı kórme buǵan deıin de ótip kelgen. Batys pen Shyǵystyń qarý-jaraq ónerin tamashalaý kimge bolsyn qyzyq dep oılaımyn. Mundaı kórmelerdiń eki jaqty yntymaqtastyqqa qosar úlesi mol, – degen Reseı Federasııasynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy elshisi M.Bocharnıkov mundaı aýqymda sharanyń EKSPO-2017 kórmesinen keıin de jalǵasatynyn aıtty.
Kórmeniń hronologııalyq merzimi XV ǵasyr men XIX ǵasyr aralyǵyn qamtıdy. Túrkııa, Iran, Úndistan, Japonııa, Fransııa, Italııa, Germanııa, Ispanııa syndy elderdiń jaýyngerlik, ańshylyq jáne paradtyq qarýlary qoıyldy. Ekspozısııadaǵy zattar áldeqashan praktıkalyq mańyzyn joǵaltqanymen, qarý jasaý isiniń tarıhy men damýy turǵysynan kóp jaıdan habar beredi.
Alýantúrliligimen tańqaldyrǵan shyǵys qarýlarynyń qatarynda – túrik ıatagandary, ıran shamshırlary, úndi talvarlary, kavkaz qylyshtary, japon katandary bar. Shyǵys áskeriniń negizgi kúshi atty ásker bolǵandyqtan, jaýyngerdiń qulashtaı erkin shaıqasýyna baılanysty qarýdyń neǵurlym jeńil bolýyna basa mán berildi. Mysaly, kórmede oryn tepken 1860 jyldarǵa jatatyn úzeńgili er - Qoqan hany Saıd Muhammed Hýdoıar hannyń II Aleksandrǵa tartýy. Memlekettik Ermıtaj mýzeıiniń «Arsenal» bóliminiń ǵylymı qyzmetkeri V. Obrazsovtyń pikirinshe, bul er taıaýshyǵystyq at ábzelderi dástúriniń jarqyn úlgisi. «Konstrýksııasyna nazar aýdaratyn bolsaq, erdiń artqy qasy bolmaǵandyqtan túregep turyp qylyshtasyp, urys júrgizýge yńǵaıly ekenin kóremiz. Shyǵysta er – mártebe men baılyq kórsetkishi sanalaǵan» deıdi ǵalym.
Qonaqtar kórmeniń orta shenine qoıylǵan týrnırlik saýyt tusyna kóp aıaldap jatty. XV-XVI ǵasyrlarda Germanııadaǵy tanymal naızalasý týrnırinde qoldanylǵan bul saýyttyń salmaǵy - 50 kılo. Mundaı saýyt kóbine qarsylasynyń qolynan naızasyn qaǵyp túsirýge umtylǵan djostra týrnırinde keń paıdalanylypty. Kórmede kórsetilgen ot qarýlardyń deni – XVI-XVII ǵasyrlardaǵy nemis sheberleriniń eńbekteri. О́z zamanynyń estetıkalyq qaǵıdattary men ulttyq erekshelikterine sáıkestendirip jasalǵan qarýlardyń sándik máneri óz aldyna bólek áńgime. Ermıtajdyń Arsenal toptamasynan oryn alǵan qarý-jaraq óneriniń jaýharlaryna aınalǵan dýel qarýlary batys-eýropalyq sheberler óneriniń joǵary deńgeıin tanytady.
Aıa О́MIRTAI,
«Egemen Qazaqstan»
