Ádebıet • 02 Naýryz, 2018

Ánýar Taraq. Kórkem sózge júırik az

1420 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Ýnıversıtet qabyrǵasynda aýdarma isi mamandyǵymen bilim alyp jatqan stýdentter qalypty júıe bolmaǵannan keıin, jalpy proza, poezııa, drama janrlaryn aýdarý sabaqtary men sınhrondy, tehnıkalyq aýdarma pánderin de oqıdy.  

 

Ánýar Taraq. Kórkem sózge júırik az

Kórkem aýdarma sabaǵynda negizinen dáristerden góri, stýdenttiń óz betimen jumys isteýine kóńil bólemiz. Alǵashynda shaǵyn mátindermen jumys isteıdi. Kórkem aýdarma qıyn. Oǵan aýdarma satylaryna tóselip baryp, keledi. Keıde óz qalaýymyzben, keıde óz­deri shaǵyn áńgimelerdiń aýdarmasyn jasap ákeledi. Mark Tvenniń, Genrıdiń shaǵyn áńgimeleri aýdarmaǵa alǵashqy qadam jasaýǵa óte yńǵaıly. Nátıjesi jaman emes, jalǵyz tárjimalap qoımaı, aýdarmany taldaýmen aınalysady. Sońǵy kezeńde qazaq elinde aýdy­­rylǵan shyǵarmalardy salystyryp, tal­qylap júrmiz. Aýdarma qalaı jasaldy, ar­tyq­shylyǵy, kemshiligi nede degen suraq­tarǵa izdenýshiler jaýap tabýǵa tyrysady. Bunyń ózi aýdarmashynyń kózqarasyn, sózge qarym-qatynasyn qalyptastyratyn prosess. Stýdentterdiń aýdarǵan áńgimeleri «Juldyz» jýr­nalynda, «Qazaq ádebıetin» gazetinde jaryq kórdi. Gúlshat Túsipova degen túlegimiz Oskar Ýaıld pen Edgar Ponyń áńgimelerin aýdarǵan, «Aýdar­ma» baspasynan kitap bolyp shyqty. О́zimiz «Báısheshek» degen stýdentterdiń aýdarma kitabyn shyǵardyq. Oǵan eń jaqsy degen aýdarmalardy engizdik. Bul – stýdentterdi yntalandyrý. 

Stýdentterdiń bári birdeı kórkem aýdar­maǵa beıim bola bermeıdi. О́zderi irik­telip shyǵady. Aýdarma jasaǵanda úsh tildi paıdalanamyz. Salystyramyz. Qazir shyǵar­malar­dy aǵylshyn tiline aýdarý kerek. Orys­shaǵa aýdarmaı, birden aǵylshyn tiline. О́ıtkeni ýaqyt talaby solaı.
Aýdarmany redaksııalaý degen sabaq bar. Qazir kóp kitaptar kemshilikpen shyǵyp jatyr. Redaktory joq. Bizdiń baspalarda qalaı ekenin bilmeımin, biraq shetelderde aýdarma redaktory degen qalyptasqan mamandyq bar. Aldymen kitapty shyǵarmaı turyp, aýdarmanyń sapaly, sapasyz ekenin anyqtaıdy. Biz sheteldiń bir ja­zýshysyn aýdarsaq, aýdardyq dep úlken maq­tanyshpen aıtamyz. Biraq tájirbıeli mamandar synasa, talqany shyǵady. О́ıtkeni aýdarma sy­ny, aýdar­ma talqysy joq. Qazir stýdenterdi oqyt­­qanda osy taldaýǵa, synǵa kóńil bólip otyrmyz.

Buryn oqý quraly az bolatyn, qazir kó­beıip keledi. Alǵashynda bar-joǵy eki-úsh-aq kitap bar edi. Qazir aýdarma teorııasynan on shaqty oqýlyq bar. Álem ádebıeti jáne kór­kem aýdarma, aýdarma praktıkasy, ártúrli aýdar­­manyń túrlerine baılanysty kitaptar jet­­kilikti. Jań­ǵara Dádebaev, Temirǵalı Esem­­bek sııaqty ǵalym­darymyzdyń eńbekteri bar. Biraq áli de kóp oqýlyqtar jazyla berý kerek. 

Ánýar TARAQ, 
Ál-Farabı atyndaǵy 
QazUÝ-dyń professory