Máselen, Dımash Qudaıbergen esimin tórtkúl dúnıege máshhúr etken Qytaıdyń áıgili «I am a singer» jobasy kezindegi jýrnalıst Ertaı Núsipjanov pen ánshiniń burynǵy prodıýseri Alpamys Shárimovtiń arasyndaǵy shıelenisti jaǵdaı kóptiń esinen umytyla qoıǵan joq. Sol sekildi Kann kınofestıvaline deıin esimi aýyzǵa alynbaǵan aktrısa Samal Eslıamovanyń da «Úzdik aktrısa» atanǵannan keıingi qolpashtaýshylary men ataǵyna ózin qatysty sanaıtyndardyń qatary kúrt artty. Ony aıtasyz, tipti keıbir eti tiri uıymdastyrýshylar ońtaıyna kelgen obektisiniń jeńis tuǵyryna kóterilgenge deıingi ómirbaıan, júrip ótken soqpaǵymen tanys bolmasa da, ózin sol ónerpazdyń «prodıýseri», «jolyn ashqan ustazymyn» dep batyl tanystyra beretin jaǵdaılar da jas talanttardyń qoǵamdaǵy qorǵansyz kúıin áshkerelep berip turǵandaı. Týra osyndaı jaıt 2019 jyldyń 6 aqpanynda «Qazaqstan» UTA-nyń «Tańsholpan» baǵdarlamasyna qonaq retinde qatysqan jas pıanıst Nursultan Omarǵazın men ózin mýzykanttyń prodıýserimin dep tanystyrǵan kompozıtor Erjan Arzyqulovtyń ortasyndaǵy túsinbeýshilikten de aıqyn kórindi. Tikeleı efırden keıin jaǵdaıdyń mán-jaıyn uqpaı ańtarylyp qalǵan Nursultannyń anasy Kerbez Omarǵazına men A.Jubanov atyndaǵy mýzykalyq mekteptegi ustazdarynyń osy oraıda aıtar ýáji jeterlik.
– Qyzmetim Astana qalasynda bolǵandyqtan, eki balam da Almatydaǵy Ahmet Jubanov atyndaǵy mýzyka mektebiniń ınternatynda jatyp oqıdy. Tuńǵyshym Nursultan «Fortepıano» boıynsha mamandanyp jatsa, kishi ulym «Skrıpka» synybynda tálim alýda. Jas ta bolsa Nursultannyń mýzyka salasyndaǵy jetistigi jeterlik. Halyqaralyq baıqaýlardyń birneshe márte jeńimpazy.
О́tken jyly Sankt-Peterbýrg qalasynda ótken VI Halyqaralyq mádenı forýmnyń saltanatty ashylýynda Reseı prezıdenti Vladımır Pýtınniń aldynda óner kórsetti. Táýelsizdik kúnine arnalǵan konsertte Elbasy da Nursultannyń ónerin joǵary baǵalap, keıin jýrnalısterge bergen suhbatynda arnaıy toqtalyp ótti. Osydan keıin balammen birlese jumys isteýge nıetti adamdardyń qatary kóbeıe tústi. Sonyń biri – Erjan Arzyqulov. Mektepke baryp, ustazdarǵa ózin «Tańsholpan» baǵdarlamasynyń jýrnalısimin dep tanystyrǵan ol, Nursultanmen birge Dastan Serikboluly degen dombyrashyny da baǵdarlamaǵa ertip aparady. Al efırge barǵanda júrgizýshiler Erjandy balalardyń prodıýseri dep tanystyrady. Al ol bolsa aıtylǵan aqparatty joqqa shyǵarmaı, kerisinshe jigitterdi jastaıynan ózi baptap, baýlyǵandaı áńgime aıtyp, jýrnalıster qoıǵan suraqqa da asa senimdi jaýap beripti.
Prodıýser adam óz óniminiń barlyq shyǵynyn moınyna alyp, iri jobalardy júzege asyrsa kerek-ti. Biraq jeke óz basym bul adamdy efırden alǵash ret kórdim. Men biletin Nursultannyń bir-aq ustazy bar. Ol jasy 70-ten asqan kásibı myqty maman – Galına Melkova degen kisi. 5 jyl boıy tyńǵylyqty túrde ulymdy fortepıanoǵa baýlyǵan ustazdyń eńbegin jaýyp qoıyp, «daıyn asqa – tik qasyq» bolǵan Erjan Arzyqulovtyń áreketin esh quptaı almaımyn», – deıdi Nursultannyń anasy.
Kerbez Nuranbaıqyzynyń sózine sensek, Nursultan da, ózi de efırde jarq etken sý jańa prodıýserin jiti tanymaıtyn bolyp otyr. Nursultanǵa qatysty talaı shyǵarmashylyq sharýany júzge asyrǵany jaıly jańalyqty jahanǵa jasqanbaı jarııa etken Erjan Arzyqulov ta únsiz qalmady. Prodıýser ári kompozıtor óz áreketin bylaı túsindirdi:
– Osydan bir jyl buryn «Kazakh classical folklore group» degen mýzykalyq ortalyq qurdym. Ondaǵy maqsatym – ónerge beıim talantty jastardyń jolyn ashyp, sapaly mýzyka jazyp, túrli deńgeıdegi konkýrstarǵa qatysýyna barynsha qol- ushymdy berý bolatyn. Sondyqtan da A.Jubanov atyndaǵy mýzyka mektebi dırektorynyń mýzyka salasy boıynsha orynbasary jáne taǵy da basqa ustazdarmen aqyldasa otyryp, Nursultan sekildi birneshe talantty jasty ortalyǵymyzǵa qabyldap, qamqorlyǵymyzdy kórsetkimiz kelgen. Alaıda efırdegi ýaqyttyń tym kelte qaıyrylýy, oıymyzdyń short kesilýi osyndaı túsinbestikke alyp kelip otyr dep oılaımyn», – dedi kompozıtor.
Bári de múmkin. Biraq muraǵatta saqtalǵan suhbattan ondaı olqylyqty baıqaı qoımadyq. Bári de ap-aıqyn, túsinikti jetkizilgen. Suhbatty tyńdaýshy áńgime tórkinin týra uǵady. Onda Erjan myrzanyń uzaq jyldan beri Nursultannyń mýzykalyq bilim alý, repertýar tańdaý máselesimen aınalysyp, halyqaralyq deńgeıdegi baıqaýlarǵa qatysýyna da tikeleı muryndyq bolyp kele jatqany anyq aıtylǵan. Sonda kimniń sózi ras, kimdiki jalǵan?
Jalpy, sońǵy kezde tym jıi oryn alyp júrgen kásibı túıtkilderdiń biri – aqparattyń rastyǵyna tolyqqandy kóz jetkizilmeı, tekserilmeı turyp, súzgisiz ulttyq arna efırine ótip ketýi nemese gazet-jýrnal, ınternet portaldaryna jarııalanýy halyqty adasýshylyqqa uryndyryp keledi. Odan bólek, qazirgi sapany emes, áýeli paıdany kóksep, tabysqa keneltetin jobalardyń mańaıyn torýyldap júrgen toı uıymdastyrý deńgeıinen aspaǵan jalǵan prodıýserlik ortalyqtardyń jumysyn ónerdiń kósegesin kógertip jatyr deı alamyz ba? Biz biletin prodıýserlik jumys negizinen mańdaıter eńbek pen qyrýar qarjyǵa jáne eń bastysy ózindik órnegi men ereksheligi qalyptasqan ónimge, jalpy sapaǵa negizdelse kerek-ti.
Dál osy tusta mynadaı saýal týady? Jalpy, prodıýser degenimiz kim? Onyń mindeti ne? El prodıýser dep tanýy úshin naǵyz maman ózin qalaı kórsetýi kerek?
Prodıýser aǵylshyn tilinen aýdarǵanda «óndirýshi» degen maǵynany bildiredi. Iаǵnı, qarapaıym ánshini nemese ózge de shyǵarmashylyqpen baılanysty óner túrlerin jahanǵa jarııa etip, juldyzyn jaǵýshy. Daıyn dúnıeden paıda tabýshy emes, prodıýser – jasaǵan óniminiń avtory ıakı ıesi. Prodıýser qolǵa alynǵan jobasynyń qarjylyq jaǵdaıdan bastap, árbir usaq-túıek detaline deıin jaýapty. Sol arqyly ol óz esimin qalyptastyrady. Biraq, ókinishke qaraı, qoǵamda kerisinshe jaǵdaı beleń alyp ketti. О́ner áleminde, ásirese búgingi otandyq estrada keńistiginde prodıýserliktiń qyzmet aıasy tarylyp, uıymdastyrýshylyq deńgeıge túskenine de jıi kýá bolyp júrmiz. Prodıýserlik etý ánshilerdi toıǵa shyǵarýdy uıymdastyrýmen nemese joǵarydaǵy mysaldaı kóldeneńnen qosylyp, tór meniki deıtindermen ólshenip júr. Osydan birneshe jyl buryn Dımash Qudaıbergenniń qytaılyq jobaǵa qatysýyna oraı týyndaǵan daýdyń da tórkini negizinen osy túıtkil tóńireginen tarqatylady. Ertaı Núsipjanovtyń sózinen túsingenimizdeı, Dımashtyń «I am a singer» jobasyna qatysqanǵa deıingi barlyq kelisim, uıymdastyrý jumystarymen aınalysqanyna qaramastan, jýrnalıst jasaǵan mashaqaty kóp jumystyń bar abyroı men ataǵy keıin joba kezinde ózin ánshiniń prodıýserimin dep tanystyrǵan Alpamys Shárimovke kóship ketkeni. Árıne, bul jerde kimniń kóp, kimniń az eńbek sińirgenin anyqtaý, qaı taraptyń ýáji durys ekenin dáleldep shyǵý múmkin emes. Árqaısynyń óz shyndyǵy bar. Ekeýi de óziniń hal-qaderinshe qazaqqa ortaq talanttyń úlken sahnaǵa shyǵýyna septeskisi keldi dep uqtyq. Desek te, aınalasynda ýshyǵyp jatqan mundaı daý-damaılar ánshige tipti de abyroı ápermesi anyq.
Sondaı-aq prodıýserliktiń negizi iskerlikke ǵana emes, ustazdyqqa da negizdeledi deıtin pikirdi de jıi estımiz. Mundaıda qos talantty shákirtin ertip sahnaǵa kóterilgen ánshi, kompozıtor Altynbek Qorazbaevtyń taý tulǵasy keledi kóz aldymyzǵa. О́zi jastaıynan baptap, úlken sahnadaǵy jolyn ashqan shákirtteri – Meırambek Besbaev pen Toqtar Serikov bastaǵan talanttar shoǵyry búginde qazaq estradasynyń ónerdegi óz órnegin qalyptastyrǵan aıtýly tulǵalaryna aınaldy. Sol sekildi bul qatarǵa uzaq jyldan beri tyńǵylyqty da júıeli túrde «Kesh you» toby, Aılan, «Saz álemi», «Qazaq arýy» syndy birneshe jobaǵa kásibı túrde prodıýserlik etip kele jatqan Baıan Alagózova, Ulyqpan Joldasov sııaqty isker uıymdastyrýshylardy da qosyp qoıýǵa bolady.
Iá, ónerge árkimniń-aq bar talasy. О́nerimen tyńdaýshysyn tabyndyrmaq maqsatta alyp shaharǵa arman qýyp jetken talaı jastyń qııalyna qanat bitirip, armanyn aqıqatqa aınaldyrýda, sózsiz, prodıýserdiń eńbegi eresen. Ony joqqa shyǵarmaımyz. Áıtse de, ózgeniń eńbegin paıdalanyp, ońaı tabysqa kenelýdi kózdeıtin keıbir jalǵan «qamqorshylar» ónerdi ómirine balaǵan keıbir talanttyń jolyn túbegeıli ózgertip jatady. Sondaılardan abaı bolsa eken qazaqtyń ónerli órenderi.
Nazerke JUMABAI,
«Egemen Qazaqstan»
