Ádebıet • 25 Aqpan, 2020

Kitaphana kóbeıgen elde qylmys azaıady

62 retkórsetildi

Almaty oblysynyń mádenı damýyn qoldaýǵa baǵyttalǵan qarjy kólemi jyl saıyn ósip otyr. О́tken jyly óńirdegi óner men mádenıettiń órkendeýi úshin 7,1 mıllıard teńge jumsalypty. Bul qarajat aımaqtaǵy 577 mádenıet jáne arhıv mekemesin qoldaýǵa baǵyttalǵan.

Iаǵnı, byltyr Bıken Rımova atyndaǵy oblystyq drama teatry, Súıinbaı atyndaǵy oblystyq fılarmonııa, «Alataý áýenderi» konserttik birlestigi, Halyq shyǵarmashylyǵy ortalyǵy, oblystyq tarıhı-mádenı murany qorǵaý ortalyǵynan bólek 247 mádenıet úıi men klýbtar, 278 kitaphana, 25 mýzeı men 2 galereıa jáne 20 arhıv memlekettiń qoldaýyn sezingeni anyq. Biz bul joly oblystaǵy kitaphanalarǵa qatysty sóz qozǵamaqpyz. О́ıtkeni, qazir aımaqta kitap oqýǵa degen suranys artyp, eldi mekenderde kitaphanalar jetispeýshiligi baıqalyp otyr eken. Mysalǵa, 2019 jyly Kegen aýdanynda birden 9 kitaphana ashylǵan. Jalpy, aýyldaǵy aǵaıynnyń kitap oqýǵa degen suranys qanaǵattandyrý úshin qazirgi zamanǵa saı qyzmet kórsetetin kitaphanalardy ashý azdyq etetini sózsiz. Ásirese, oqyrman talǵamynan shyǵatyn rýhanı suranysty óteý úshin merzimdi basylymdar men kitaptardyń mol qoryn qalyptastyrý qajettigi kún tártibinde tur.

Osy oraıda Almaty oblysyndaǵy kitaphanalardyń qajet qoryn ólketaný ádebıetimen tolyqtyrý, oqyrmandardyń taqyryptyq suranysyn qanaǵattandyrý men aımaqtyń tarıhy men mádenıetin nasıhattaý maqsatynda júrgizilgen jumystarmen tanysý úshin Sáken Seıfýllın atyndaǵy oblystyq ámbebap kitaphanaǵa barǵan edik.

- Byltyr Almaty oblysy ákiminiń qoldaýymen «100 tomdyq Jetisý kitaphanasy» jobasy aıasynda 63 avtordyń kitaptary jaryq kórgen bolatyn. Onyń ishinde «Jastar» jylyna oraı oblystan túlegen 20 jas aqyn-jazýshynyń jeke jınaqtarynyń baspa betin kórýi erekshe jańalyq dep bilemiz. Al Ilııas Jansúgirovtyń týǵanyna 125 jyl tolýyna oraı qalamgerdiń qalamynan týǵan shyǵarmalardyń tolyq jınaǵy qurastyrylyp, 20 tom etip basylyp, shyqty. Sondaı-aq qazaq qalamgerleri Sáken Seıfýllın, Beıimbet Maılın, Ilııas Jansúgirovtyń 125 jyldyq mereıtoıyna oraı «Úsh arys» kitaby jaryqqa shyqty. Bul kitaptyń tusaýkeseri Almaty qalasynda jáne Túrkııa memleketinde kesilip, nasıhattaldy. Osy kitaptar jetisýdyń kitapqumar qaýymy úshin laıyqty tartý boldy dep oılaımyn. Jaryq kórgen kitaptar kópshilik qaýymǵa qol jetimdi bolýy úshin oblystaǵy barlyq kitaphanalarǵa jetkilikti danada taratyldy, - deıdi Sáken Seıfýllın atyndaǵy Almaty oblystyq ámbebap kitaphananyń dırektory Ǵalııa Toqabaeva.

Jeke qorynda 5 mıllıon danaǵa jýyq kitap saqtap otyrǵan oblystyq kitaphana oqyrmanǵa jańasha qyzmet kórsetýge bet burǵan eken. Kitaphanada kelýshilerge qolaıly jaǵdaı barynsha jasalǵan. Kitap qory men merzimdi basylymdarǵa tapsyrys berýshilerdiń suranysyn jedel, sapaly oryndaý úshin ishki izdeý júıesi tolyqtaı avtomattandyrylypty. Bul oqyrmannyń ýaqytyn únemdeýge taptyrmaıtyn amal. Ári oqyrman bıletteri de tolyqtaı sıfrly júıege kóshipti. Burynǵydaı tirkelgen ár oqyrmanǵa birneshe bet qaǵaz toltyrylyp, turǵylyqty mekenjaıy týraly anyqtama men jeke kýálik talap etý úrdisi joıylǵan. Nátıjesinde, kitaphana zalyna keletin oqyrman qarasy edáýir kóbeıdi.

Sondaı-aq kitaphana muraǵatyndaǵy mol rýhanı mura da sıfrly qalypqa kóshirilgen eken. «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasy boıynsha júzege asqan jumystyń nátıjesinde 2 934 906 elektrondy katalog tizimdelipti. Al kitaphananyń ishki jumysy elimizdegi bıbılıografııalyq júıeni biriktiretin «Web-Rabis» baǵdarlamasyna qosylǵan. Qazir aýdandardaǵy 32 kitaphananyń muraǵaty da osy júıege qosylý ústinde. Iаǵnı, oblys kitaphanalaryna jasalǵan retrokonversııa jumysy tolyq aıaqtalsa, búkil izdeý júıesi ortalyqtandyrylyp, bıblıograftardyń jumysy jeńildeı túsedi. Oqyrmandarǵa qajetti aqparatty tabý ońaı bolyp, sırek kitaptarmen qamtý da durys jolǵa qoıylmaqshy.

Budan bólek, oblystyq kitaphana men «KazNEB» elektrondy resýrsy arasyndaǵy baılanys jaqsaryp, tutas qazaq oqyrmandary jetisýlyq 1026 avtordyń shyǵarmashylyǵymen ǵalamtor arqyly tanysýǵa múmkindik alyp otyr. Al sıfrly qalypqa kóshirilgen 650 dana kitapqa arnaıy shtrıh-tańba berilip, smartfonǵa júktep alyp oqýǵa qol jetti.

- «Jańa zamannyń kitaphanasy qandaı bolýy kerek?» degen saýal biz úshin árdaıym mańyzdy. Ol úshin zaman aǵymyna ilese bilýimiz kerek. Qazirgi kitaphanalar tek oqyrmanǵa qajetti ádebıetti taýyp berýmen ǵana shektelmeýi tıis. Bul jer, eń aldymen adamǵa rýhanı demalys syılaıtyn orta. Qazir biz óz ǵımarattarymyzǵa qyzmet kórsetýdiń túrli tásilderin engizýdemiz. Mysalǵa, Nur Otan partııasy tarapynan bastalǵan «Qazaqstan kitaphanalary» jobasy aıasynda oblystaǵy kitaphana úılerinen 51 kovorkıng ortalyǵy  ashyldy. Ortalyq ashylǵaly beri jastar qatary kóbeıdi. Olarǵa tegin ınternet jelisine qosylýǵa múmkindik berdik. Sondaı-aq jastarǵa emtıhanǵa daıyndalýǵa, dıplomdyq jumystar jazýǵa, shyǵarmashylyq jobalar qurýǵa, is-sharalar ótkizýge, jalpy ǵalamtordan qajetti aqparat izdeýge barlyq múmkindik jasadyq, - deıdi kitaphananyń dırektory Ǵalııa Toqabaeva.

Sońǵy jańalyqtar

Taraz qalasy karantınge jabylady

Aımaqtar • Búgin, 21:48

Asqar Altaı. VIRÝS-MÝTANT (Novella)

Ádebıet • Búgin, 19:07

Tankerlerdiń qaıda baratyny belgisiz

Ekonomıka • Búgin, 18:32

Ár teńge úshin esep berýge daıynbyz

Ekonomıka • Búgin, 17:01

Esik nege «tesik»?

Qoǵam • Búgin, 15:25

Betperde kıgen kóktem - 5

Qoǵam • Búgin, 15:10

Qyzylorda oblysy: Taǵy 3 adam vırýs juqtyrdy

Koronavırýs • Búgin, 13:31

COVID-19 vırýsy mysyqtan tabyldy

Álem • Búgin, 12:03

Syrdarııaǵa jylanbalyq qaıdan kelgen?

Aımaqtar • Búgin, 11:32

Koronavırýs hám kóshe sýretteri

Álem • Búgin, 10:51

Uqsas jańalyqtar