Tanym • 03 Naýryz, 2020

Qyrǵyz qyzy

142 retkórsetildi

Bishkekke bara qalsańyz, Gapar Aıtıev atyndaǵy qyr­ǵyz ulttyq beıneleý óneriniń murajaıyna bas suqpaı ket­peńiz dep keńes berer edim. Se­bebi mundaǵy kartınalarǵa qarap oılanyp, qazaq-qyrǵyzǵa ortaq aq bas Alataýdy jańa qyrynan kórgendeı bolyp qaıtýdyń ózi bir ǵanıbet.

Kórme zalynyń qarakóleń­ke­leý tusyna ilingen tanys sýretke osy joly az-kem toqtala ket­ke­nimiz jón-aý degen oı ke­ledi. Qa­ra­­­ńyzshy, ústine aq kóılek, kók jeletki kıip, basyna qyzyl oramal tart­qan qarapaıym ǵana qyrǵyz qy­zy. Qolynda kitaby bar. Taý bók­te­rin­degi aıyldan shyǵyp, mek­tepke qaraı kele jatqan tárizdi.

Art jaqta qalǵan aıyldyń eki-úsh úıi, alystaǵy máńgilik qar ja­mylǵan taý shyńdary kórinedi. As­pan ashyq. Kún shýa­ǵyna malynǵan keń dala­nyń jupar ıisin, jyly lebin sezesiz.

Bul – máńgilik tiri beıne. Kartı­nanyń aldyna bar­ǵanda, óz-ózińizden bylaı yǵy­syp, álgi qyzǵa jol berip, jany­ńyzdan ótkizip jibergińiz kelip turady...

Bir kezderi qylqalam she­ber­le­rine keńes úkimeti men kom­mý­nıs­­tik partııanyń jeńi­sin beıneleý memlekettik tapsyrys bolyp júk­telgeni ras. Qyrǵyzstanda týyp-ósken daryndy sýretshi S.A.Chýıkov ta ót­ken ǵasyrda osyndaı tap­syr­malardy oryndaýǵa tıis edi.

Áıtse de, ol ózine júktelgen min­detke sýretkerlik sheber­likpen múlde basqasha reń berip, belgili bir kezeńniń ǵana emes, máńgiliktiń qazynasyna aı­nalatyndaı shynaıy óner týyndysyn jasady. Sondyq­tan da, bul kartınanyń bas­ty taqyryby – taza, móldir tabıǵat pen ómirge qushtar jas urpaq bolyp qaldy.

Sýretshiniń 1939-1948 jyl­dar aralyǵynda salǵan «Qyr­ǵyzdaǵy kolhoz sıýıtasy» sıklyna engen osynaý tamasha týyndy áý basta «Keńestik Qyr­ǵyzstan qyzy» dep ataldy. Al qazir ony ónersúıer qaýym jaı ǵana «Qyrǵyz qyzy» dep ataǵandy jón kóredi.

О́ner zertteýshileriniń aıtýyna qaraǵanda, sýretshi bul kartınany qyrqynshy jyl­dardyń sońyna taman 13-14 jastar shamasyndaǵy Orta-Saı aıylynyń qyzy Aıja­mal Oǵabaevaǵa qarap otyryp salǵan.

Qylqalam sheberi Semen Chýıkov 1980 jyly, 78 jasynda Máskeýde dúnıeden ótti.

Onyń «Qyrǵyz qyzy» kar­tı­nasy Ortalyq Azııadaǵy máń­gilik óner týyn­dylarynyń biri bolyp qaldy.

Sońǵy jańalyqtar

Juma: Almatyda 28 indet oshaǵy karantınde tur

Ońtústik Qazaqstan • Keshe

Almatyda zerthanalar sany artady

Ońtústik Qazaqstan • Keshe

Uqsas jańalyqtar