Tanym • 06 Naýryz, 2020

Aspan qyzy

134 retkórsetildi

Zeńgir kókten áýeli aqqý kóringen. Kógildir aspanda qalyqtap kele jatqan aqqý kenet aq parashıýtke aınaldy da qalyqtap turyp qaldy. Artynsha bir qyryna syrǵı aǵyp, tómen qaraı quldılady da zaý-zańǵar bıiktikte túrli pishinde órnek salyp baryp Jer-Ana qushaǵyna jaqyndaı tústi. Manadan beri alabarqyn aspanǵa kún salyp qarap turǵan kópshilik ishin tartyp qalǵandaı edi. О́ıtkeni kókten túsken parashıýtshi erjigit emes, symdaı tartylǵan symbatty arý bolyp shyqty.

– Iаpyraı, tý-ý bıikten qalaı qoryqpaı sekirip júr?

– Júrek jutqan jan eken!

– О́ziniń sulýyn-aı!

– Eliktiń laǵyndaı eken!

Aspannan túsken arýdyń ábjil qımylyna, batyl qadamyna, aspanda qalyqtap kele jatyp túrli órnek salatynyna qarap, jınalǵandar osylaı desip qalyp edi.

Parashıýtshi qaryndas jerge túsken boıy kópshilikke jymııa qarap, qol bulǵady. Artynsha parashıýtin jınastyra bastady. Kópshilikke jaqyndaǵanda onyń qulyn músini aıqyndala tústi: alaburtqan alaý júzdi, kerme qas, názik dene sportshy qyzdy tym sulýlandyryp kórsetedi.

Bul – Parashıýt sporty federasııasynyń sportshy-parashıýtshisi Elmıra Berdysheva bolatyn. Aspannan túsken arýǵa ańtaryla qarap qalǵan kópshiliktiń arasynan syna taýyp, ózimizdiń jýrnalıst ekenimizdi bildirip, az-kem suhbat berýin ótindik.

 

...Qyzǵaldaqtaı qulpyryp jelkil­dep ósip kele jatqan Elmıra anasyna «mama, men desant bolamyn» degende sheshesi tań-tamasha qaldy.

– Qyzym-aý, desant bolý er-aza­mat­tar­ǵa tán. Qyz balanyń orny basqa. Oılan, – dedi sheshesi alaburtyp turǵan qyzyn shashynan ıiskep, betinen súıip.

Al Elmıra nege ekeni ózine de túsiniksiz, qajyrlylyq pen jiger­li­lik­ti kóp talap etetin erler ıelenetin ma­mandyqtarǵa jastaıynan qumartty. Bálkim, bul mektep qabyrǵasynda júr­gende sportpen aınalysqanynan da shyǵar. Sondyqtan ol báribir er-azamattarǵa tán mamandyqty tań­da­dy. «Mıras» ýnıversıtetiniń zań fakýl­te­tin bitirgen soń oblystyq ishki ister basqarmasyna qyzmetke ornalasty. Osynda júrip ol bolashaq jary Erlan Makatovpen tanysty. Qazir departamentte ınspektor bolyp qyzmet isteıtin Elmıranyń áskerı sheni kapıtan. Al Erlan áskerı polısııa qyzmetkeri. Sheni – maıor.

Jastaıynan desant bolǵysy keletin Elmıra parashıýtpen bir ret te bolsa sekirýdi armandap júrdi. Tipti, turmys quryp, balaly bolǵanda da ǵajaıyp ta jumbaq, tylsym syrǵa toly aspan álemi ony udaıy ózine shaqy­ratyn. Ol áýedegi ushaqqa qyzy­ǵa qaraıtyn. О́zin sol bıikke oısha shyǵa­ryp úlgeredi. San-salaly qa­ýy­rt jumysynyń, bitip bolmaıtyn úı tirshiliginiń qaltarystarynan bos keńistik taýyp, desanttar, para­shıýtshi­ler týraly kórkem fılmder kórgendi unatty.

Bir kúni Erlan úıge qýanyp keldi.

– Seniń bala kúngi armanyńdy oryndaýdyń reti keldi! Súıinshińdi daıyndaı ber, – degen.

– Ol qandaı arman?

– Parashıýtpen sekiresiń.

– Qashan?

– Erteńnen bastap jattyǵýǵa baramyz.

– Kútpegen qýanysh adamdy uǵynyp bolmaıtyn ǵajaıyp bir sezimge jeteleýi de múmkin. Kelinshektiń bo­ıynda da bir tolqyn júgirip ótken. Bálkim, ol bala kúngi armanyna oıda-joqta qol jetkizýi shyǵar. Bálkim, jubaıynyń ýádesine beriktigi jú­re­giniń názik pernelerin shertip ótken­dik­ten bolar.

Birneshe jattyǵýdan soń ol kók­ten jerge quldılaǵanda 37 jasta edi. Shyn máninde birinshi ret parashıýtpen sekirgende jerge qalaı top etip túskenin ózi de ańǵarmaı qaldy. Al ekinshi ret alǵashqysynan joǵaryraq bıik­tikten tastaǵanda, ol áýede tómenge baıyppen kóz salyp qarap kele jatyr edi.

– Sondaǵy sezimimdi aıtyp jetkize almaımyn. Mine, ózim kúnde tabanym tıip júrgen jer tý-ý-ý tómende meni kútip jatyr. Kóz jeter aımaq túgel kórinip tur. Aspannan qaraǵanda Jer tym ádemi kórinedi eken. Áýede qalqyp kele jatqanda óz-ózińe degen senimdilik oıanady. Erkin de sheksiz-shetsiz álem qushaǵyna kiresiz. Al tómende seni tilektesteriń taǵatsyzdana kútip tu­ra­dy. Bir ǵajaby, qalaı parashıýtpen sekire bastadym, solaı boıyma bula bir kúsh paıda boldy. Buryn sý kórsem, tunshyǵyp qalatyndaı tartynshaqtaıtynmyn. Qazir anaý-mynaý ózen-kólderińizde erkin júzemin. Taǵy bir aıtarym, sportpen jas kezden bastap aınalysý kerek desedi ǵoı. Beker. Onymen shuǵyldaný úshin jas kedergi emes eken, – deıdi bizge Elmıra Taǵaıdarqyzy kúlimsireı qarap.

Búginde Erlan óziniń qyzmetimen qatar Parashıýt sporty federasııasynda nusqaýshy. Jastardy parashıýtpen sekirýge úıretedi.

Byltyr Reseıdiń Menzelınsk qalasynda parashıýtshilerdiń halyq­ar­alyq jarysy ótti. Osy jarysqa Elmıra da qatysqan. 3500 metr bıik­­tikten mejege dóp túsý kerek edi. Tájirıbeli parashıýtshi-sportshy ke­lin­shek ekinshi oryndy ıemdenip, gramota jáne kýbokpen oraldy. «Ishki ister salasynyń úzdigi» tósbelgisiniń ıegeri Elmıranyń Ishki ister mınıstrliginen, oblystyq polısııa departamentinen, oblys, qala ákimderinen alǵan marapattary jetkilikti.

Qazir federasııada júzge tarta para­shıýtshi bar. Solardyń arasynda qyz-kelinshekter qatarynan Ekate­rına Iýrevna Savchenko ekeýi ǵana. Ekaterınanyń da alǵan asýlary kóp. Ol da aspan álemine ǵashyq.

Erlan men Elmıranyń úlken uly Jıhanger ushqysh bolýdy armandap júr. Ol parashıýtshilerdi aspanǵa alyp ushyp júrgen ushaqpen áýege talaı ret kóterildi de. Ekinshi ushqysh retinde shtýrvalǵa otyryp ta kórdi. Bálkim, onyń qanynda áke-sheshesimen kelgen kók zeńgirge degen qushtarlyq sezimi bar shyǵar. Al Almaz áli oqýshy. Tańdaý alda.

Aqqanat-arman parashıýtshi kelin­shek­ti alystarǵa alyp ushady. Ol ózin aspan qyzymyn dep sanaıdy. Iá, biz de kókten kóringen kógershin keıipti kelin­shekke kók kúmbezine samǵaı ber, qanatyń talmasyn degen tilek aıtamyz.

 

Sabyrbek OLJABAI

 

Sońǵy jańalyqtar

Jetisaılyq jomart jandar

Aımaqtar • Keshe

Ishan baǵy qaıta qalpyna keledi

Rýhanııat • Keshe

? (Suraq belgisi) Poema

Ádebıet • Keshe

Senzýrasyz Abaı

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar