Olar soǵysqa jyrlap ketti, jyrǵap kelgen joq, jyrlap keldi. О́limdi emes, ómirdi, ómir bolǵanda da ińkár ómirdi, izgilikti jyrlap keldi. Múmkin sondyǵynan shyǵar, maǵan Syrbaıdy oqyp baryp Qasymǵa ótken ońaıyraq kórinedi. Qasymnyń óz qupııasyn sonda ashatyn sekildi kórinip júr keıinde. Bir mysqal kem soqpasa da, Syrbaı – Qasymnyń inisi, jas jaǵynan da, óleń turǵysynan da. Alaıda óleńge qumar jastyqtyń kózimen qarasa, múmkin birinshi Syrbaıdy oqyp keter edi jastar. Syraǵań Qasymdar salǵan qasqa joldy jalǵastyryp qana qoımaǵan, damytqan, bir beleske kóterip tastaǵan der edik. Tula boıy ińkárlik pen izgilik, tula boıy temir men bolattan turatyn jaratylysty kórip pe edińiz buryn? Eger Syrbaıdy oqysańyz, ondaı qubylysty kórgen kúnde shimirikpeısiz. Sebebi sezinip alǵan bolasyz ondaı alapat pen náziktiktiń arpalysyn. Aqyldan, oıdan, júrekten ótkerip alǵan jan selt etpeı – tik qarap bıik te, tómen de tura berýge qaýqarly. О́ıtkeni ol ondaı sezim qýatyn ótkergen basynan. Boıynda, qan tamyrynda júzgen álgindeı sezimder. «Jel soqsa, ystyq soqsa – bir qalypta» turatyn tabıǵattyń ózindeı jaratylys. Jáne sol tabıǵattyń ózindeı aıaýly da názik, alyp ta beriktikti Syrbaı Máýlenov poezııasynan ǵana oqı alasyz. Jyrlasa Syrbaı jyrlasyn degińiz keledi. Dúnıeni aldyna alyp japyryp, aıaýly bir sezimderge batyryp, bárin qosa sapyryp, tańdaı atyryp, kúndeı batyryp jyrlaıdy aqyn. Oǵan da bir kúsh nemese tylsym kerek. Ishi-baýyryńdy aqtaryp, tipti qoparyp tastap qaıta tiriltip alarǵa. Abaı aıtatyn «bir kúıgizip, súıgizip, eski ómirdi súrgizer. О́mir tonyn kıgizip, joqty bar ǵyp júrgizeri» de osy jerden shyǵady. О́leń degen álgindeı ishki qýatymen, dármenimen, hali men mýzykasy qosa týatyn osyndaı qubylys.
«Sharshaǵan jol batyp,
Volhovtyń batpaǵynda,
Jatyr bıe tolǵatyp
Zeńbirektiń art jaǵynda –
Fýgas bombasy
Jerdi órtegen qıyn kúnde,
Tirshilik joldasy
Búlkildeıdi bıeniń búıirinde.
Adamdaı japa shegip qusa-muńnan
Sábı bir ún saǵynǵan.
Jalyn tarap, kózine únsiz qarap,
Soldat onyń sıpaıdy qursaǵynan.
Shashyraǵan kók jalyn búrkip temir,
Ormannyń ishi úreıli.
Al ottyń ortasynda – shirkin, ómir,
Qulyn bop kisineıdi».
Syrbaı osylaı jyrlaıdy, osylaı túrshiktirip turyp terbeıdi jandy. Mundaı óleń sol kezde de, odan keıin de jazylǵan joq. Syraǵańnyń qulyny tym bólek, basqa qulyn bolyp shyqty. Tap osyndaı qulyn Qýandyq Shańǵytbaevta da, Saǵı Jıenbaevta da bar. Biraq ekeýin de Syraǵańnyń qulyny ıektep ketedi. Jerdi órtegen fýgas bombasynyń astynda bıe tolǵatyp jatyr. Qursaqta, áli dúnıege kelmegen qulynnyń qasireti... Aqyn ózi soǵystyń balasy ekendigin joǵaryda aıttyq emes pe? Endi munda sol dúnıege kelmegen aıaýly beıneniń qursaǵyn sıpaǵan soldat ony aıalap qana qoımaıdy, únin estirtedi. Shashyraǵan jalynynan temir búrikken zamanadan qulyn ómirdiń daýysyn shyǵaryp qoıady. Ol jáne ony kórmese jaza almas ta edi.
О́leńniń tehnıkasy men formasy da ózine deıingi jyrlardan ózgeshe qalypta túskeni kózge urady. Bul izdenisten góri irkes-tirkes, retsiz túse salǵan shýmaqtarǵa kelińkireıdi. Ne desek te aqynnyń qoltańbasyn aıqyndap turǵan osy jyrdy oqyp ómir súrgiń keledi. Mundaǵy oqıǵa, mazmun úshin de emes, izgiliktiń úni, máńgiliktiń jyry úshin janyp túskiń keledi.
«Sol urpaqtyń úlken rýhanı kósemi retinde biz Qasym Amanjolovty alatyn bolsaq, osy Qasymdar bastaǵan rýhanı sardarlardyń ishinde aldymen kózge túsetin kisi Syrbaı Máýlenov dep bilemin. Syrbaı Máýlenov osy jyldardan bastap qazaq poezııasynda adamdy naǵyz syrshyl sezimimen de, oıymen de, kórkemdik beınesimen de birden baýrap alatyn, shynaıy poezııanyń ornyǵýyna eń bir yqpal ete bilgen aqyn.
Onyń shyn jibekteı maısa áýezdi, tunyq bulaqtaı móp-móldir, káýsar kóldiń jaǵasynda ósken bal bulaqtaı syldyrly da syńǵyrly, sypaıy da sulý lırıkasy totalıtarızm tońy muzdatyp tastaǵan oqyrman qaýym kóńilin saǵyna kútken kóktemdeı birden jibitti. Sodan bastap-aq qazaq poezııasynyń lırıkalyq saryny kúsheıip, tereńdeı tústi», degen Ábish Kekilbaevtyń sózine alyp-qosar joq.
