Tarıh • 04 Shilde, 2023

Jasyl kún qaǵarly qarııa

473 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Jyl saıyn birinshi shildede shekarashylar «jasyl fýrajka» kúnin atap ótedi. Tarıhy tereńnen bastalatyn atalmysh kúnge oraı sanaly ǵumyryn Táýelsiz Qazaqstannyń shekarasyn qalyptastyrýǵa arnap, el tynyshtyǵyna súbeli úles qosqan aǵa býyn shekarashy ardagerler týraly aıtýdy jón kórdik.

Jasyl kún qaǵarly qarııa

Bizdiń búgingi keıipkerimiz 1973 jyly joldamamen Shyǵys shekara okrýgine tap bolǵan jas leıtenant Qazaqbaı Ertyshbaev týraly bolmaq.

Jas Qazaqbaıdyń shekara sapyndaǵy alǵashqy qyzmeti qazaq-qytaı arasyndaǵy ýchaskeni kúzetetin «Tekes» shekara zastavasy basytyǵynyń tárbıe jónindegi orynbasary laýazymynan bastalady. Sol jyly ofıserdiń ómirinde taǵy bir aıtýly oqıǵa oryn alyp, óziniń júregin jaýlap alǵan arýǵa úılenedi. Leıtenanttyń jary - qazaqtyń qarakóz sulýy da osal bolmaıdy. Qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaqtyń Ulttyq ýnıversıtetin altyn medalǵa bitirgen sondaǵy arý – Nurjámı Birimjanqyzy búginde ǵalym, alyp shahardaǵy aıtýly bilim oshaqtarynyń birinde áli kúnge deıin ustazdyq etedi.

k

Hosh, qyzmetin tálimger bolyp bastaǵan ofıser úsh jyldan keıin aldymen «Kúrkúldek», sodan keıin «Oıqaraǵaı» shekara zastavasyn basqarady. 1979 jyly Shonjy shekara otrıadynyń barlaý bólimine aýystyrylady. Sol-aq eken, ofıserdiń endigi qyzmeti ózgerip shyǵa keledi. Osyǵan deıin ózine tıesili ýchaskeni qyzǵyshtaı qoryp, kúni-túni shekaradan shyqpaǵan ol, budan bylaı jergilikti halyqpen tyǵyz baılanys uıymdastyrady. Sol jyldary ol shekaranyń tynyshtyǵyna tikeleı qatysy bar qanshama oqıǵalardy basynan keshiredi. Solardyń biri Qazaqbaı aǵanyń jadynda erekshe jattalyp qalypty, oqıǵany órbitsek.

1 mamyr – eńbekshilerdiń meıramyna oraı, ádettegideı shekarany kúzetý kúsheıtiledi de, Qazaqbaı aǵa issaparmen «Súmbe» shekara bólimshesine barady. Mine osy jerde  jergilikti turǵyndardyń biri taý arqyly kórshi aspanasty eline jasyryn ótip ketkeni belgili bolady. Sonyń aldynda ǵana aýyldan bir er adamnyń belgisiz jaǵdaıda joǵalyp ketkeni de shekarashylardyń qulaǵyna jetken edi. Sodan barlaýshy ofıser qazbalaı kele, shekara buzýshy men joǵalǵan turǵynnyń bir adam ekenin anyqtaıdy. Sóıtse, oqıǵa bylaı bolypty.

Eńbekshilerdiń merekesin tabıǵattyń aıasynda birge atap ótpek bolǵan eki dos ashy sýǵa sylqııa toıyp alǵan soń bir-biriniń jaǵasyna jarmasa ketedi. Aqyry biri ekinshisiniń basyn qolyna ilikken taspen uryp, taldyryp tastaıdy da, dosyn óldi dep oılapsasqanynan kórshi eldiń jerine ótip ketedi. Osylaısha, biraz ýaqyt boı tasalap júredi de, qaıtadan bergi betke ótpek bolady. Jas barlaýshy Qazaqbaı oqıǵanyń dál osylaı órbıtinin aldyn ala bilgendeı shekara buzýshynyń keri ótýi múmkin osal oryndardyń kúzetin kúsheıtip, torýyldap júrgen edi. Kenetten kútkendeı álgi jerlesimiz aıaǵyn ańdaı basyp, qurylǵan torǵa ózi kelip túsedi.

Osy jyldardyń ishinde polkovnık Q.Ertyshbaev júzden asa shekara buzýshyny ustaýǵa qatysyp, birde-bir qaskóıdiń elimizdiń ádil zańynan qutylyp ketýine jol bermegen.

Taǵy bir aıta keterligi, keıipkerimiz eki ret, aldymen 1981 jyly, sosyn 1986 jyly Aýǵanstada qyzmet etedi. 1979 jyly tutanǵan sol bir soǵys órtinen aman oralyp Kúrshim shekara otrıadynyń «Alekseevka» shekara komendatýrasy bastyǵynyń orynbasary, komendant, bólim bastyǵynyń orynbasary laýazymdaryn atqarady. Munda 1993 jylǵa deıin bolady da, odan ári «Almaty» shekaralyq baqylaý otrıadyna aýystyrylady. Atalǵan shekaralyq baqylaý otrıadyna qarasty bólimderdiń birin basqarǵan Qazaqbaı aǵa úsh jyldan soń Shekara qyzmeti Ortalyq jóndeý zaýytynyń praporshıkterdi daıarlaıtyn kýrstyń bastyǵy bolyp bekitiledi.

1993 jyl... Bul – Qazaq eli úshin táýelsizdik tańy araılap atqan toqsanynshy jyldardyń basy bolǵanymen, áskerı salaǵa kelgen qıyndyqtar az emes edi. Ásirese shekarashylar úshin eń úlken másele – búkil Odaqtan kelgen mamandardyń týǵan otandaryna údere kóshýi boldy. Jasyratyny joq, osy tyǵyryqtan shyǵýǵa el shebindegi praporshıkterdiń tıgizgen kómekteri zor bolyp edi. Ofıserlerdiń ornyn joqtatpaýǵa kúsh salǵan sondaǵy praporshıkterdi daıarlaǵan mektepti polkovnık Qazaqbaı Ertyshpaev basqardy. Shekara qyzmetiniń qazirgi Tehnıkany jáne qarý-jaraqtardy jóndeý basqarmasynda bir kezderi osyndaı mekteptiń bolǵanyn búgin bireý biler, al bireý bilmes... Ony búgingi urpaq endi tarıhqa qarap biledi. Al sańlaq sardarlar – 90-shy jyldary qabyrǵasy jańadan qalanǵan Shekara qyzmetiniń aıaǵynan turyp ketýi úshin jumysty óte jaqsy uıymdastyra bildi. Solardyń qatarynda bolǵan Qazaqbaı Zeınollauly osy laýazymynan keıin 1997-2005 jyldary Shekara qyzmetiniń Áskerı ınstıtýtynda oqytýshy, kafedra bastyǵy laýazymdarynda boldy. Osy bilim ustahanasynan zeınetkerlikke shyqty.

Búgingi kúni ardager tipti otstavkada bolsa da jastardy tárbıeleý syndy mańyzdy iske jaýapkershilik sezimin azaıtqan emes, UQK Shekara qyzmeti departamentteriniń alystaǵy shekara basqarmalarynda jıi bolyp, ofıserler men jas sarbazdar aldynda óziniń ómirlik tájirıbesimen bólisip turady.

Al januıasyna kelsek, jan jary Nurjámı Birimjanqyzy ekeýi eki ul, bir qyzdy úkilep ósirdi. О́kinishke oraı, qos ulynyń biri Sáken erte baqılyq bolypty, al Berik Qazaqbaıuly ákesiniń soqpaǵyn tańdaǵan shekarashy, áskerı sheni polkovnık, qazirgi tańda UQK Shekara qyzmeti Soltústik Qazaqstan oblysy boıynsha departamentinde qyzmet atqarady. Qyzdary Ásel – elimizdegi qarjy salasynyń úzdik mamany. Perzentterinen búginde 10-nan asa nemere, eki shóbere súıip otyrǵan baqytty ata-áje.

Shekara qyzmetiniń shejiresi baı. Keýdesi altyn sandyq qart ardagerlerimiz óz qoldarymen jasaǵan shejireni Táýelsiz Qazaqstannyń patrıot shekarashylary jalǵastyra beredi. Álimsaqtan osylaı!

 

S.ALTAEV,

UQK baspasóz qyzmeti

Sońǵy jańalyqtar