Tarıhty taspalaǵan

TarihShy AI – jasandy ıntellekt negizinde jasalǵan Qazaqstan tarıhyn zerdeleıtin veb-qosymsha. Qoldanýshylar handar men bıler, Alash zııalylarymen tarıh pen tulǵalardyń ózderi týraly tildesedi. Jaýapty aýdıo, vıdeo nemese mátin túrinde alady. Qosymshada tulǵalardan aqyl suraýǵa da bolady. Olar ózderine berilgen ról men ómirbaıany arqyly keńes beredi. Jobanyń maqsaty – ótkenimizdi jańa ádistermen úırenýge múmkindik jasaý. Balalarǵa jastaıynan tarıhty tanytyp, oqýshylar men stýdentterge oqý úrdisin jeńildetý. Qazir veb-qosymshany turaqty qoldanýshylar sany myńnan asty.

– О́zim tarıhymyzǵa qatty qyzyǵatyn­myn, tereń zertteıtinmin. Biraq basqa adamdardan ondaı qyzyǵýshylyq baıqama­dym. Sodan ózgelerdi tarıhymyzǵa qyzyqtyr­­ǵym keldi. Internetten izdeýge, kitap aqta­ryp otyrýǵa biraz ýaqyt pen kúsh ketedi. Al TarihShy AI – naqty ári dálel­dengen derekter jınaqtalǵan qolaıly qosymsha, – deıdi Altynbek Joldybaı.

Ol osy jazda jasandy ıntellekt ónim­derin ázirleý boıynsha elimizdiń IT-ınkýbatoryna qatysqan. Bul ónim – sol jo­banyń jemisi. Jalpy, TarihShy AI tehnı­kalyq jaǵynan kúrdeli. Derekter bazasy paleolıt zamanynan bastap qazirge deıingi aqparattardy qamtıdy. Aqparat vektorlyq derekter bazasyna jınalǵan. Sol arqyly jasandy ıntellekt sáıkestik izdeıdi. Aqparatty óńdeý úshin jáne jaýap qurý úshin gpt-3.5-turbo modelin qoldanǵan.

– Derekterdi túgeldeı ınternetten, kitap­tan alyp, ony ózim qolmen jınadym. Qazir TarihShy AI ózim qalaǵandaı jumys istep tur. Tek server bóliginde aqaýlar bolyp turady, biraq ol sheshiletin másele. Jospar boıynsha TariShy AI tek veb-qosymsha retinde qalmaı, aýqymdy jobaǵa aınalady, – deıdi «Computer Systems and Software» mamandyǵynda bilim alyp jatqan Altynbek.

McKinsey jahandyq ınstıtýtynyń soń­ǵy boljamdaryna sáıkes, generatıvti jasandy ıntellektter jyl saıyn álemdik korpo­ratıvtik kiristi 2,6 trln dollardan 4,4 trln dollarǵa deıin ulǵaıtty. Otandyq IT-ónimder naryǵy álemniń túkpir-túkpirindegi jasandy ıntellekt tehnologııalaryn paıdalanatyn ınvestorlardyń nazaryn aýdartyp otyr. Júsipbek Aımaýytovtyń «Oqyǵandar! Bul ýaqyt – jan tynyshtyq izdeıtin, qyzyq qýatyn ýaqyt emes, qyzmet qylatyn, eńbek sińiretin ýaqyt» degen sózi áli talaı qazaq balasyn shyńǵa shyǵarary anyq.