Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
24562 materıal tabyldy

Tarıh • 12 Maýsym, 2025

Alǵashqy muǵalımalar

Iá, shákirtke sabaq beretin áıel zatyn buryn «muǵalıma» deıtin. Bul Álim – Álıma, Sálim – Sálıma túrindegi arab tili­niń zańdylyǵy (er/áıel) ekeni túsinikti. 1841 jyly Bókeı orda­synda ashylǵan zaıyrly baǵyt­taǵy tuńǵysh mekteptiń muǵalim áıelderin dál qalaı ata­ǵanyn ǵalymdar zertteı jatar. Biraq osy kúni «úshiteldi» (ýchıtel) sol kezdegi atymen emes, musylmansha mekteptiń muǵa­limindeı ataǵandyqtan, termınologııa shartty ekenin birden eskerte keteıik.

Rýhanııat • 12 Maýsym, 2025

Ulyq tarıhshy – Ulyqbek

Elimizde sońǵy jyldary Joshy ulysyna qatysty irgeli zertteýlerdiń júrgizile bastaǵany belgili. Bul oraıda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen Ulyq ulys – Altyn Ordanyń 750 jyldyǵy men Joshy hannyń derbes bılikke kelip, taqqa shyǵýynyń 800 jyldyǵyn memlekettik deńgeıde atap ótý – halqymyzdyń tarıhı sanasyn jańǵyrtyp, memlekettik dástúrdi tereń paıymdaý úshin mańyzdy qadam boldy. Osy tarıhı beleste ortaǵasyrlyq derekkózderdi ǵylymı aınalymǵa engizý jumystary da júıeli júzege asa bastady. Sonyń bir aıqyn dáleli – áıgili ǵulama ǵalym, Temir áýletiniń bıleýshisi Myrza Ulyqbektiń «Tarıh-ı arba ýlýs» («Tórt ulystyń tarıhy») atty shyǵarmasynyń qazaq tiline aýdarylýy.

Zań men Tártip • 12 Maýsym, 2025

Azamattardyń irgeli quqy – memleket nazarynda

Adam quqyqtarynyń saqtalýy men qorǵalýy – ár memleket pen qoǵamnyń jalpy adam úshin jaılylyǵynyń bezbeni, eldiń halyqaralyq bedelin qalyptastyratyn kórsetkish.

Úkimet • 12 Maýsym, 2025

Raqymshylyqqa kimder iligedi?

Májilis spıkeri Erlan Qoshanovtyń tóraǵalyǵymen jalpy otyrys ótti. Jıynda depýtattar Konstıtýsııanyń 30 jyldyǵyna oraı keıbir sottalǵandarǵa raqymshylyq jasaýdy kózdeıtin zańdy qabyldady. Odan bólek qarjy naryǵyn damytý, tutynýshylardyń quqyǵyn qorǵaý máseleleri qaraldy.

Forým • 12 Maýsym, 2025

Saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqqa – tyń serpin

Premer-mınıstri Oljas Bektenov elimizge alǵashqy resmı saparmen kelgen Slovakııa Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Robert Fısomen kezdesti. Kezdesý barysynda saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytý máseleleri talqylandy.

Ádebıet • 12 Maýsym, 2025

Júrekke kóshedi jasyn jyrlar

Belgili aqyn, «Alash» halyqaralyq ádebı syılyǵynyń laýreaty Bolat Úsenbaevtyń «Mezet» atty jyr kitaby jaryq kórdi. Jańa kitapqa aqynnyń sońǵy tórt-bes jylda jazǵan jyrlary engizilgen. Jınaqtyń birinshi bólimi «Sóıle, ýaqyt», ekinshi bólimi «О́mir, qymbatsyń maǵan», al úshinshi bólimi «Aqqýly aıdyn» dep atalady.

Tulǵa • 12 Maýsym, 2025

Dramatýrgtiń dara soqpaǵy

Kórnekti jazýshy, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, О́r Altaıdyń týmasy Qalıhan Ysqaq – 70-jyldardan-aq álemdik klassıkalyq dástúrdegi shyǵarmashylyq sheberliktiń shyńyna órleı otyryp, ulttyq ádebıetimizdegi drama janrynyń órkendeýine jańashyl kózqaraspen aıryqsha ún qosyp, tyńnan túren salǵan tulǵa.

Zerde • 12 Maýsym, 2025

«Men» degen joq, «el» dedi

Mańǵystaýdan shyqqan marǵasqalar kóp. Solardyń arasynda bıik minberge shyqpaı-aq, aýyl-aýdanda júrip te eline paıdasyn tıgizgen tulǵalar bar. Olar osy ólkede týyp, ómirin ultqa qyzmet etýge arnap, el aldynda eshqandaı ataq kútpeı-aq, azamattyq bolmysymen bıiktegen. Jaısań jandardyń biri – qazaq baspasóziniń aımaqtaǵy tiregi, shyndyq pen shejireniń joqshysy, júırik jýrnalıst Terekbaı Jańbyrshyuly edi.

Tulǵa • 12 Maýsym, 2025

Qaıtalanbas qaısar tulǵa

Adam ómiriniń túzýi de bar, buralańy da bar. 1986 jyldyń naý­ryz aıynda meniń ómirimde de buralańnyń bastalǵan kezi edi. Sol sátte elimizge belgili memleket qaıratkeriniń ómirimniń túzý arnaǵa túsýine septigi tıgen edi.

Ǵalam ǵajaptary • 12 Maýsym, 2025

Jaryq shashatyn janýar

Tabıǵatta ózdiginen jaryq shyǵa­ratyn janýarlar bar ekenin bilesiz be? Bul erekshe qubylys bıolıýmınessensııa dep atalady.

Iаndeks.Metrıka