Úkimet • 01 Aqpan, 2024
Jańa qurylǵylarmen jabdyqtalady
Úkimet elimizdiń veterınarııalyq qyzmetin kúsheıtýge óz rezervinen 3,8 mlrd teńge bóldi. Premer-mınıstr Álıhan Smaıylov tıisti qaýlyǵa qol qoıdy.
Tarıh • 01 Aqpan, 2024
«Qazaq» gazetiniń izashar mıssııasy
«Qazaq» gazeti týraly sóz bolǵanda, biz aldymen uly Muhtar Áýezovke júginemiz. «Qazaqtyń eńkeıgen kári, eńbektegen jasyna túgelimen oı túsirip, ólim uıqysynan oıatyp, jansyz denesine qan júgirtip, kúzgi tańnyń salqyn jelindeı shıryqtyrǵan, etek-jeńin jıǵyzǵan «Qazaq» gazeti bolatyn». Bul «Qazaq» gazetiniń sútin emip ósken, «Aqań salǵan órnekti bilip, Aqań ashqan mektepti oqyp shyqqan», «saıasat tolqynyna túsip oıy ashylǵan, mádenıet jolynda az da bolsa ilgeri basqan» jas alashshyldyń, oqıǵa ortasynda júrgen kýágerdiń, zamana jylnamashysynyń sózi. Biz: «Qazaq» gazeti – HH ǵasyr basyndaǵy ulttyq ensıklopedııa» deımiz. Onyń joqshysy men jarshysynyń biri bolǵandyqtan aıtamyz. «Qazaq» týraly jerine jetkizilip, tolymdy aıtylmaǵan máseleniń biri – HH ǵasyr basynda qazaq zııalylarynyń bastary birigip, saıası kúres alańyna shyqqandaǵy «Alash» partııasyn qurýdaǵy basylymnyń kózge kórinbes tarıhı eńbegi. Alasapyrandy, tóńkeristi 1917– 1918 jyldary alyp Reseıdiń burysh-buryshynda, burynnan buratana sanalǵan ólkelerde ulttyq avtonomııalyq qurylymdar dúnıege kelip jatqanda qazaqtyń da álemdik tartystan tys qalmaı, memlekettigin qaıta qalpyna keltirýge talpynǵanyn maqtanyshpen eske alsaq, ol «Qazaq» gazetiniń janqııarlyq eńbegi men jemisti erligi edi. Eki birdeı jalpyqazaq sıezin ótkizip, «Alash» partııasyn quryp, Alashorda úkimetin jasaqtaǵan, Alash avtonomııasynyń kindigin kesken «Qazaq gazeti» (1913–1918) bolatyn.
Tarıh • 01 Aqpan, 2024
Aq patsha taqtan taıǵan Aqpan tóńkerisinen keıin Qazaq dalasynyń ár túkpirinde ult zııalylary bas qosyp, avtonomııa jaıyn aqyldasa bastady. Árıne, sol kezeńde ult bolyp uıysý úshin eń kerekti quraldyń biri gazet bolatyn. Bókeılik belsendilerdiń tez arada bas qurap, jarııaǵa shyǵarǵan basylymy – «Uran» gazeti.
Halyq • 01 Aqpan, 2024
О́tken jyly 15–23 jeltoqsan aralyǵynda ǵylymı qyzmetker Eldos Saýyrqan ekeýmizge Aýǵanstanǵa barýdyń sáti tústi. Bastamamyzǵa qoldaý bildirgen – ınstıtýt basshysy, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Zııabek Ermuqanuly. Saparymyzdyń basty maqsaty – aýǵan tarıhshy-ǵalymdarymen kezdesip, olardy ınstıtýt jumysymen tanystyryp, el tarıhyna qatysty derekter jınaqtaý.
Basylym • 01 Aqpan, 2024
Basqa basylymdardan: Sırııa boıynsha kelissózder ótti
Sırııa boıynsha kelissózderdiń jańa raýndy bastaldy. Kelissózdiń kún tártibine Sırııa tóńiregindegi óńirlik ahýaldyń ózgerýi men sol jerdegi jaǵdaı, terrorızmge qarsy kúres, senim sharalary jáne taǵy basqa máseleler kiredi.
Mektep • 01 Aqpan, 2024
Allanyń qalaýymen bir aýyz túrikshe bilmeıtin úsh nemerem Ystanbulda túrik mektebinde oqıtyn boldy. Biri – bastaýyshta, ekinshisi – orta býynda, úshinshisi joǵary synypqa bardy.
Tulǵa • 01 Aqpan, 2024
«Aqan seri», «Japandaǵy jalǵyz úı» sekildi tamasha romandar, «Zamanaı men Amanaı» povesin, «Sabalaq-Abylaı», «Ajar men ajal», «Qyzym, saǵan aıtam», «О́lara», «Jaraly gúlder», «Qysylǵannan qyz boldyq» atty pesalar jınaǵyn dúnıege ákelgen, munymen qosa pýblısıstıka jáne ádebıettanýmen shuǵyldanǵan Halyq jazýshysy, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Sáken Júnisovtiń týǵanyna – 90 jyl.
Zerde • 01 Aqpan, 2024
Qara Ertis boıyndaǵy qalyń eldiń óskeleń urpaǵy oqyǵan bilim uıasy – Semeıdiń muǵalimder semınarııasy men shalǵaı meken – Baıanaýyldaǵy Sátbaevtar áýletiniń tarıhı baılanysy áriden bastalady. Semeı muǵalimder semınarııasy ashylǵan jyldary Semeı – gýbernııa ortalyǵy, Pavlodar ýezdik qala bolatyn. О́mirbaıandyq dereginiń birinde Q.Sátbaev: «...bilim jolyna júıeli túskenim úshin týysym, eski zııaly Ábikeı Zeıinuly Sátbaevqa qaryzdarmyn», dep jazady. Akademık Á.Marǵulan da esteliginde: «Aǵasy Ábikeı Sátbaev – Qanyshtyń asa jaqsy kórip, qadirlegen adamynyń biri. Qanyshtyń eseıýine, bilim alyp, maman bolýyna ol kisiniń sińirgen eńbegi az bolmaǵan. Búgingi Shyǵys Qazaqstan, Semeı, Pavlodar oblystarynan shyqqan oqymysty jastardyń Ábikeıden oqymaǵany kemde-kem», deıdi. Qanyshtyń Semeıge kelýine sebepker nemere aǵasy Ábikeı Sátbaev edi.
Tulǵa • 01 Aqpan, 2024
Eldigimizdi eńselendirgen tulǵalar qatarynda halqymyzdyń ardaqty perzenti Qarataı Turysovtyń alar orny erekshe. Turysovtyń tabıǵatyn tanytatyn bir ǵana túıindi sózdi izder bolsaq, qazaqtyń tulǵa degen asyl uǵymy oıǵa oralady.
Mıras • 01 Aqpan, 2024
Adaı jylqysy halyqtyq seleksııanyń úzdik jetistigi
Tarıhqa úńilsek, qazaqtyń Adaı jylqysyna orys ǵalymdarynyń ańsary aq patshanyń zamanynda-aq aýǵany baıqalady. Atty ásker komandıri M.Arnoldı jazbalarynda Adaı jylqysy jaqsy sıpattalǵan. Birinshi – tózimdiligi, ekinshi – aýyrmaıtyndyǵy, úshinshi – sýsyz júz shaqyrym jerdi júrip ótetini, tórtinshi – asandyqpen arymaıtyny, besinshi – arqasynyń jaýyr bolmaıtyny, altynshy tuıaqtary myqty bolatyny aıtylǵan. Jylqy ustaımyn degenderge budan artyq ne kerek?
