Tarıh • 29 Qarasha, 2023
Arab-parsy derekterindegi qazaq tarıhy
Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Qoljazbalar jáne sırek kitaptar ulttyq ortalyǵynda qazaq tarıhyna qatysty Iran Islam Respýblıkasynan ákelingen mańyzdy qujattar tanystyrylymy uıymdastyrylyp, atalǵan is-shara aıasynda «Qazaq tarıhy parsy jáne arab derekteri negizinde» atty ǵylymı-tanymdyq jıyn ótti.
Pikir • 27 Qarasha, 2023
Jýyqta kópten tanys ári únemi jaqyn júretin aýyldasym jolyqty. Ádettegideı amandyq-saýlyqtan keıin tuńǵysh qyzyn uzatqanyn kóterińki kóńil kúımen jetkizdi. Biz de qarap qalmaı «barǵan jerinde baǵy ashylsyn!» dedik. Rahmetten keıin tanysym: «Qudalarym tekti tuqymnan», dedi. Oılanyp qaldym. Kúdigimdi seıilteıin degendeı aýyldasym: «Qudamnyń ákesi óner qaıratkeri eken, al qaıyn atasy – halyq ártisi», dedi. Attaryn aıtty. Shynynda asa tanymal tulǵalar, biraq... «Qudańyz qazaqsha bile me?» dep suradym. Ol basyn shaıqady.
Tulǵa • 26 Qarasha, 2023
Kógaldaǵy hokkeıden jastar jáne eresekter arasynda KSRO-nyń 10 dúrkin chempıony, KSRO spartakıadasy men kýbogi jáne Eýropa chempıondar kýboginiń ıegeri, atalǵan sport túrinen 1977 jyldan bastap, ózi sporttan qol úzgen 1982 jylǵa deıin bes jyl KSRO quramasynyń kapıtany bolǵan marqum Saıan Shaımerdenov (1953-2002) tiri bolsa, mereıli 70 jasqa tolar edi.Bul tulǵany qazaq sportynyń jaryq juldyzy desek jarasady. Átteń, ómirden erte ozdy. Abaı atamyz aıtqandaı, «jarq etti de, joq boldy». Biraq artyna quıryqty juldyzdaı óshpes iz tastap ketti. Onyń oıyn órnegi men sheberligi jaıly ataqty bapker Edýard Aırıh 70-jyldardyń aıaǵynda «Lenınskaıa smena» gazetiniń tilshisine bergen suhbatynda: «Saıan dara týǵan talant, ǵajaıyp hokkeıshi, ol alańda bolmasa, komandanyń oıyny qıyspaıdy. Shabýyldyń bári súreńsiz kórinedi. Al Saıan alańǵa shyqsa, judyryqtaı dopty ózine magnıtshe tartady. Komandanyń ortalyq shabýyly osy jigitke senip tapsyrylǵan...» depti.
Jádiger • 21 Qarasha, 2023
Ǵylymı ortada «Úrjar hanshaıymy» degen atymen belgili arheologııalyq qundy qazynamyz osydan jıyrma jyl buryn Abaı oblysy Úrjar aýdany aýmaǵyn kókteı ótetin Taskesken – Baqty tasjolyn jóndeý kezinde kezdeısoq tabylǵan edi. Iаǵnı jańalyqtyń ashylýyn kezdeısoq jaǵdaıda týyndaǵan oqıǵanyń jemisi deýge bolady.
Rýhanııat • 21 Qarasha, 2023
Myń toǵyz júz toqsan altynshy jyldyń mamyrajaı jazy bolatyn. Ol kezde áleýmettik jeli degen atymen joq. Bar qazaq respýblıkalyq birneshe basylymnyń betine qaraımyz. Jáne qaı gazette qandaı tilshi eńbek etip jatqanyn, onyń qalam siltesi qalaı ekenin nazardan tys qaldyrmaımyz. Osy jyldary qazaq baspasóziniń qasqa nary – Marat Qabanbaev edi. О́z basym bul qalamgerdiń jazǵan-syzǵanyn qaldyrmaı oqýshy edim.
Qazaqstan • 13 Qarasha, 2023
Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi Til saıasaty komıteti Sh.Shaıahmetov atyndaǵy «Til-qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy dástúrli «Qazaqsha mázir» respýblıkalyq konkýrsyn uıymdastyrdy.
Rýhanııat • 13 Qarasha, 2023
Qazaqtyń ejelgi genetıkalyq jadysynan oryn alǵan ulttyq qasıetteriniń biri hám biregeıi at synshylyǵy. Bul týraly el ishinde nebir ańyz-áńgimeler jeterlik. Atap aıtsaq, sonyń biri – HVII ǵasyrda ómir súrgen ataqty Tolybaı synshy. Bul kisiniń synshylyǵy haqynda ǵulama atamyz Máshhúr Júsip jáne jazýshy Sáýirbek Baqbergenovtiń jazbalarynda kezdesedi.
Kıno • 12 Qarasha, 2023
Aldaǵy 13-18 qarasha kúnderi Túrkııa Respýblıkasy Mádenıet jáne týrızm mınıstrligi Kınematografııa basqarmasynyń qoldaýymen Túrkııa Respýblıkasynyń 100 jyldyǵyna oraı Iýnýs Emre atyndaǵy túrik mádenıet ortalyǵynyń muryndyq bolýymen elorda tórinde «Astanada túrik fılmderi aptasy» ótedi.
Pikir • 09 Qarasha, 2023
Qazaq halqynyń ómir súrý saltynda óte erteden qalyptasqan asa bir qundy qasıeti – qonaqjaılyǵy. Ultymyzdyń osy bir dástúri haqynda etnograf-arheolog, tarıh ǵylymdarynyń doktory Halel Arǵynbaev «Qazaqtyń otbasylyq dástúrleri» atty ǵylymı-tanymdyq monografııasynda: «Qazaq otbasyna tán erekshe abzal qasıetteriniń biri – ejelden beri kele jatqan qonaqjaılyǵy. Qazaq úshin qonaqtyń tanys bolýy, teńdes bolýy shart emes, árbir jolaýshy-qonaq qonǵan úıine «bólinbegen enshim bar» dep qonaqasysyn talap etedi», dep jazypty.
Tarıh • 09 Qarasha, 2023
Orta ǵasyrda Ortalyq Azııada oryn alǵan tarıhı oqıǵalar tizbegi kúlli adamzattyń nazaryn áli kúnge ózine aýdarýmen keledi. Ásirese uly qaǵan Shyńǵystyń ómir tarıhyna qatysty materıaldarda kereı, naıman, qońyrat, merkit, ońǵyt (ýaq), jalaıyr taıpalary haqynda derek kóp. Sonyń biri – kereı taıpasynyń bıleýshisi Tuǵyryl han týraly málimetter.
