Álem • 16 Tamyz, 2021
Mońǵol eliniń astanasy – Ulanbatyr qalasynda Qazaqstan Respýblıkasy elshiliginiń uıymdastyrýymen qazaqtyń oıshyl tulǵasy Abaı Qunanbaıulynyń rýhyn ulyqtaýǵa arnalǵan dóńgelek ústel ótti.
Qoǵam • 13 Tamyz, 2021
Kúlli jaratylys ýaqytqa táýeldi. Sol sııaqty aqyl-parasaty kemel adam balasy úshin eń qymbat, eń qundy dúnıe – ýaqyt. Mysaly, siz 63 jyl ómir súrip, kúnine segiz saǵat jumys isteseńiz, barlyq ǵumyryńyzdyń 21 jyly jumys isteýge ketedi eken. Táýligine segiz saǵat uıyqtasańyz, taǵy bir 21 jyl uıqyǵa ketedi. Onyń syrtynda alty jyl tamaq ishýge, bes jyl ártúrli saparlarǵa, bir jyl telefonmen sóılesýge, sondaı-aq qazirgi áleýmettik jeli damyǵan zamanda eń az degende kúnine úsh saǵat smartfonǵa úńiler bolsańyz, 63 jyl ǵumyryńyzdyń segiz jyly tek telefon shuqylaýmen ótedi degen sóz.
Tarıh • 10 Tamyz, 2021
Jaqynda reseılik saıttarda qazaq tarıhyna qatysty qundy jádiger jarııalandy. Taqyryby «Abdolla hannyń kúmis kirkesi» delingen eken. Osy oraıda «kirke degen ne?» deıtin suraq týary anyq. Bul ataýdy oryssha – paısza, mońǵolsha – gerege deıdi eken. Al qazaqshasy – kirke.
Abaı • 10 Tamyz, 2021
Abaı – qazaq ulty úshin erekshe dana tulǵa. Uly daryn ıesinen jetken mura sóz – qadirin tanyǵan jannyń júreginen oryn taýyp, sanasyn terbeıdi. Abaıǵa bas qoıǵan pende balasy izdegenin tabady. Birde qazaqy toıda tilek sózge shorqaq bir aǵamyz: «Toı dese qý bas domalaıdy dep» Abaı atam aıtpaqshy» dep saldy. Iаǵnı utymdy aıtylǵan sózdiń bárin qazaq Abaıǵa telı salady. Nege?
Tarıh • 10 Tamyz, 2021
Bytyǵaıdan bútin qumyra tabyldy
Memlekettik baǵdarlama aıasynda Mádenıet jáne sport mınıstrligi Bozoq memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı-qoryq mekemesi Aqmola oblysy, Qorǵaljyn aýdanynyń ortalyǵynan shyǵysqa qaraı Nura ózeniniń sol qaptalynda eki shaqyrym qashyqta ornalasqan Bytyǵaı (Botaǵaı) eskertkishine arheologııalyq zertteý jumystaryn júrgizip, nátıjesinde, ortaǵasyrlyq qysh qumyra tapty.
Tarıh • 05 Tamyz, 2021
Amankeldi batyrdyń portreti qalaı salyndy?
Bıyl 1916 jylǵy ult-azattyq kóteriliske 105 jyl tolyp otyr. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Táýelsizdik bárinen qymbat» atty maqalasynda «Bostandyq bizge ońaılyqpen kelgen joq. Ata-babalarymyz azattyq jolynda arpalysty. Talaı zulmat zamandar men náýbetterdi bastan ótkerdi. Osynyń bári halyqtyń esinde saqtalyp, urpaqtan-urpaqqa berilýge tıis» degenindeı ótken ǵasyr basynda azattyq jolynda atqa qonǵan atalarymyzdyń erligi keıingi urpaqqa ónege bolýy tıis.
Qoǵam • 02 Tamyz, 2021
Toıdy toqtatpaı tónip turǵan tajaldan qutyla almaımyz
Resmı málimetke júginsek, koronavırýs alǵash tirkelgen sátten bastap indettiń covid-19 (PSR+) túrin 572 576 adam juqtyryp, odan 473 344 adam jazylyp shyqsa, qaıtys bolǵandar sany 5 866-ǵa jetipti. Sondaı-aq osy kezde indettiń covid-19 (PSR-) boıynsha 60 893 adam syrqattanyp, onyń 54 550-y saýyqsa, 3 711 adam baqıǵa attanypty.
Táýelsizdik • 01 Tamyz, 2021
Kabýldan bastalǵan kósh qazaq eline qalaı keldi?
Gazetimizdiń ótken №138 sanynda (2021 jyl, 26 shilde) saıası sholýshy Oljas Berkinbaevtyń «Qyrǵyz-tájik daǵdarysy: Múlt jiberilgen múmkindik» saraptamasy jaryq kórdi. Bul saraptamada qazirgi tańda Aýǵanstanda paıda bolǵan saıası turaqsyzdyqqa baılanysty 13-14 shilde kúnderi atalǵan eldiń Badahshan óńiri Vahon ýezine qarasty Andemın eldi mekeninen bas saýǵalap, Tájikstan shekarasyna asyp kelgen 345 etnostyq qyrǵyz týǵandar jaıly málimet keltirilipti.
Táýelsizdik • 06 Shilde, 2021
Bozoqtan búginge deıin... elorda tarıhyna hronologııalyq sholý
Eldiń astanasynda ulys halqyn birtutas ıdeıaǵa uıystyratyn saıası-quqyqtyq sheshimder qabyldanýymen qatar, bir ortalyqqa shoǵarlandyrylǵan aımaqtar yqpaldastyǵy uıystyrylady. Osy arqyly memlekettiń altyn dińgegi qalanady. Osy oraıda, budan 30 jyl buryn táýelsizdikke qol jetkizgen elimiz dara tulǵa Nursultan Nazarbaevtyń basqarýymen damýdyń dańǵyl jolyna túsip, eń bastysy qos ǵasyr toǵysynda óziniń jańa astanasyn tańdady. Osy bir tarıhı oqıǵa jaıly Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy 2017 jyly jaryq kórgen «Táýelsizdik dáýiri» tarıhı pýblısıstıkalyq eńbeginde: «Jas memleketke mindetti túrde jańa, zamanaýı astana qajet ekenin táýelsizdiktiń birinshi kúni-aq oıladym. Osy oıymnyń durystyǵyna nyq senimdi edim. 1992 jyly Aqmolaǵa jumys saparymen kelgende, astanany osynda aýystyrý jaıly oıǵa bekindim» deıdi.
Tarıh • 05 Shilde, 2021
Elordanyń batys jaq shetinde ornalasqan Bozoqqonys-qalashyǵyndaǵy aqsúıekter qorymyna 2002 jyly júrgizilgen qazba jumysy barysyndabirjarym metr tereńdikte aǵash tabytqa salypjerlengen áıel adamnyń súıegi tabylǵan bolatyn. Bul qundy artefaktini qazyp alǵan arheologtarmáıitpen birge tabylǵan injý tastardyń kóptigineqaraı oǵan «Astana arýy – Injý» degen at bergen edi.
