Taza.kz
Beken QAIRATULY
Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
1161 materıal tabyldy

Táýelsizdik • 01 Tamyz, 2021

Kabýldan bastalǵan kósh qazaq eline qalaı keldi?

Gazetimizdiń ótken №138 sanynda (2021 jyl, 26 shilde) saıası sholýshy Ol­jas Berkinbaevtyń «Qyrǵyz-tájik daǵdarysy: Múlt jiberilgen múmkindik» sa­raptamasy jaryq kórdi. Bul saraptamada qazirgi tańda Aýǵanstanda paıda bol­ǵan saıası turaqsyzdyqqa baılanysty 13-14 shilde kúnderi atalǵan eldiń Badah­shan óńiri Vahon ýezine qarasty Andemın eldi mekeninen bas saýǵalap, Tájikstan shekarasyna asyp kelgen 345 etnostyq qyrǵyz týǵandar jaıly málimet keltirilipti.

Táýelsizdik • 06 Shilde, 2021

Bozoqtan búginge deıin... elorda tarıhyna hronologııalyq sholý

Eldiń astanasynda ulys halqyn birtutas ıdeıaǵa uıystyratyn saıası-quqyqtyq sheshimder qabyldanýymen qatar, bir ortalyqqa shoǵarlandyrylǵan aımaqtar yqpaldastyǵy uıystyrylady. Osy arqyly memlekettiń altyn dińgegi qalanady. Osy oraıda, budan 30 jyl buryn táýelsizdikke qol jetkizgen elimiz dara tulǵa Nursultan Nazarbaevtyń basqarýymen damýdyń dańǵyl jolyna túsip, eń bastysy qos ǵasyr toǵysynda óziniń jańa astanasyn tańdady. Osy bir tarıhı oqıǵa jaıly Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy 2017 jyly jaryq kórgen «Táýelsizdik dáýiri» tarıhı pýblısıstıkalyq eńbeginde: «Jas memleketke mindetti túrde jańa, zamanaýı astana qajet ekenin táýelsizdiktiń birinshi kúni-aq oıladym. Osy oıymnyń durystyǵyna nyq senimdi edim. 1992 jyly Aqmolaǵa jumys saparymen kelgende, astanany osynda aýystyrý jaıly oıǵa bekindim» deıdi.

Tarıh • 05 Shilde, 2021

«Astana arýy» – Injý

Elordanyń batys jaq shetinde or­nalasqan Bozoqqonys-qala­shy­ǵyndaǵy aqsúıekter qorymyna 2002 jyly júrgizilgen qazba jumysy barysyndabirjarym metr tereńdikte aǵash tabytqa salypjerlengen áıel adamnyń súıegi tabylǵan bolatyn. Bul qundy artefaktini qazyp alǵan arheologtarmáıitpen birge tabylǵan injý tastardyń kóptigineqaraı oǵan «Astana arýy – Injý» degen at bergen edi.

Táýelsizdik • 05 Shilde, 2021

Tarıh tańdaǵan elorda

Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy jáne elimizdiń astanasy Nur-Sultan qalasynyń týǵan kúnine oraı, Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrligi Qoljazbalar jáne sırek kitaptar ulttyq ortalyǵy men qalalyq arhıv mekemesi birlesip «Tarıh tańdaǵan elorda» atty kórme uıymdastyrdy.

Tarıh • 30 Maýsym, 2021

Jalal-ad-dınniń tasy

Londonnyń Blýmsberı qalashyǵy aýmaǵynda ornalasqan álemdegi eń iri mýzeıdiń biri – Brıtan mýzeıinde Horezm mem­leketiniń sońǵy hanzada-shahy, tarıhta mońǵol shapqyn­shylyǵyna alǵash ret toıtarys bergen, asa iri qolbasshy-jaýynger Jalal-ad-dınniń tasy bar eken. Bul buıym jaıly jaqynda ózbekstandyq baspasóz quraldary aqparat taratty.

Qoǵam • 29 Maýsym, 2021

Qyzǵanysh fılosofııasy

Adamzat tanymynda qyzǵaný nemese qyzǵanysh degen bar. Qyzǵanysh ol – úlken abyroı. Bul jerde, basyn ashyp aıtqan jón sııaqty: abyroıly qyzǵanysh pen kúndelikti adamdar arasynda bolyp jatatyn pendaýı qyzǵanysh ekeýi eki basqa.

Tarıh • 23 Maýsym, 2021

Iıýn jarlyǵy

Birinshi dúnıejúzilik soǵys 1914 jylǵy 19 shildede (1 tamyzda) bastaldy. Soǵysqa Reseı ımperııasy daıyndyqsyz, áskerı-ónerkásiptik áleýeti tómen, kóligi nashar, damymaǵan jaǵdaıda kiristi, armııa áskerı-tehnıkalyq jaǵynan nashar qamtamasyz etilgen edi.

Táýelsizdik • 23 Maýsym, 2021

Mádenı damýdyń máıegi

Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasynda aıtylǵan basym baǵyttardyń biri álem qaýymdastyǵy aldynda qazaq mádenıetiniń alar orny men onyń ǵalamdyq yqpaldastyǵy týraly bolatyn. Osy oraıda, «Jahandyq álemdegi zamanaýı qazaq mádenıeti» atty baǵdarlamalyq joba qabyldanyp, turaqty túrde júrgizilip kele jatyr.

Tarıh • 22 Maýsym, 2021

Ibn Kasırdiń kitaby

Kókshetaý qalasynda ornalasqan oblystyq mádenıet basqar­masyna qarasty Ádebıet jáne óner mýzeıi atty shaǵyn mekeme bar. Oǵan jýyqta jolymyz tústi. Kórme zalynda ataqty tápsirshi-ǵalym Ibn Kasırdiń eńbegi turǵanyn ańǵardyq.

Pikir • 22 Maýsym, 2021

Áke kórgen...

Qazaq qoǵamynda ákeniń ornyn «asqar taýǵa» balap jatamyz. Rasynda solaı. Tipti kóneden kele jatqan «áke kórgen – oq jonar» deıtin támsilimiz de bar. Osy támsil-uǵymdy tarqatar bolsaq, onyń tárbıelik mazmuny tym tereńde. Aıtalyq, ejelgi dáýirde «oq joný» ekiniń biriniń qolynan keletin sharýa emes. О́ıtkeni qısyq oq jaýǵa darymaıdy. Iаǵnı «Tobyrshyqty bıik jaı salyp, Dushpan attym ókinben» dep, ataqty Dospanbet jyraý aıtqandaı, jonǵan oǵyń túzý bolmasa dushpanyńdy jaırata almaı­syń. Sol sebepti, baǵzy zamanda áke eń áýeli balasyna oq jonýdy úıretetin bolǵan.

Iаndeks.Metrıka