Tarıh • Keshe
Osmanly sultanymen kezdesken qazaq
Qazaq rýhanııaty el aýmaǵynda ǵana ómir súrmeıdi. Shekaradan tys jerde ómir súrip jatqan qandastarymyzdyń arasynda nebir aıtýly aǵartýshylar boldy. Sonyń biri – ótken ǵasyr basynda Túrkııada bilim alyp, odan keıin týǵan jerine oralyp, buqara jurtqa aǵartýshylyǵymen tanylǵan iri tulǵa Ábdiqadyr Qasymov.
Tanym • 05 Maýsym, 2026
Bul sýrette jeti adamnyń ortasynda Alash arystarynyń biri, ortaazııalyq túrki týǵandardyń basyn biriktirý úshin ter tókken tulǵa Mustafa Shoqaı otyr. Foto 1923 jyly Berlın qalasynda túsirilgen.
Pikir • 05 Maýsym, 2026
Atam qazaqtyń «aýrýyn jasyrǵan óledi» degen támsili bar. Búgingi tańda qoǵamnyń jasyrýǵa kelmeıtin derti – jappaı telefonǵa telmirý. Bul zııan ba, álde qajettilik pe? Qysqasy, kúlli ǵalamdy qaýyzyna syıdyrǵan smartfonnyń paıdasy óz aldyna, onyń qaýipti jaǵy da bar.
Suhbat • 15 Mamyr, 2026
Sultanáli Balǵabaev, jazýshy-dramatýrg: Qandastarǵa qamqorlyq eldik ustanym bola beretinine senemin
Tanymal jazýshy-dramatýrg, «Altyn saǵym», «Qum men qyzǵaldaq», «Shól», «Dala men darııa» «Qazaqtyń qyzyl kitaby» syndy prozalyq týyndylardyń, «Qyz jıyrmaǵa tolǵanda», «Biz de ǵashyq bolǵanbyz», «Eń ádemi kelinshek», «Ǵashyqsyz ǵasyr», «Toıdan qaıtqan qazaqtar», «Saǵynysh pen Eles», «О́tirik aıtpaıtyn adam» sekildi pesalardyń avtory, professor, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, «Qurmet», «Parasat» ordenderiniń ıegeri Sultanáli BALǴABAEV seksenniń seńgirine shyqty. Osyǵan oraı qalamgermen suhbattasyp, mándi oı-pikirin oqyrmanǵa usynyp otyrmyz.
Jádiger • 08 Sáýir, 2026
Myna bir kópke tanymal sýret 1921 jyly 5 mamyr kúni Tashkent qalasynyń qarapaıym shaıhanasynda túsirilipti. Beınede ózbekshe kıingen úsh adam otyr. Bular sol tustaǵy qazaqtyń betke ustar arystary. Ortada otyrǵan Mirjaqyp Dýlatuly. Oǵan qorqor tutatyp berip jatqan – Ǵazymbek Birimjanuly. Al oń jaqta aq sháınekten shaı quıyp berýshi – Ahmetsafa Iýsýpov.
Tanym • 02 Sáýir, 2026
Bıylǵy aıtýly oqıǵanyń biri – 1896 jyly Helsınkı qalasynda «Fın-ýgor» qoǵamy redaksııa alqasynyń (Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia) sheshimimen Fınlıandııa ádebı qoǵam baspasynan (Lmprimerie de la societe de literature finnoise) Vılgelm Tomsonnyń «Orhon jazbalary» («Inscriptions de l’Orkhon») atty qundy kitaby jaryq kórýi. Bul týyndyǵa bıyl 130 jyl tolyp otyr.
Mereke • 21 Naýryz, 2026
2013 jyly jaryq kórgen júztomdyq «Babalar sóziniń» 90-tomynda jarııalanǵan «Naýryz toıy» atty shaǵyn jyrda: «Ata-ana júzine, Nur tolypty úzile, Yrys aldy yntymaq, Tórimizge tizile», degen bir shýmaq bar eken.
Naýryznama • 21 Naýryz, 2026
Naýryz meıramynyń tarıhy tereń hám kúrdeli. Sońǵy shırek ǵasyrda Naýryz meıramynyń tarıhy men qoǵamdyq mańyzy týraly kóp jazylyp júr. Osylardyń ishinde kópshilikke belgili kóne derekkózderine toqtalǵandy jón kórip otyrmyz.
Qoǵam • 17 Naýryz, 2026
Kesheden beri mońǵolııalyq baspasóz quraldary ushaqta aýyr júrek talmasyna ushyraǵan áıeldi ajaldan qutqaryp qalǵan dáriger týraly jarysa jazyp jatyr.
Tárbıe • 12 Naýryz, 2026
Bala tárbıesi – barsha halyqqa ortaq qundylyq. Osy taqyrypty zerttep, zerdelep, jalpy adam balasyna ortaq tujyrym usynǵan sheteldik áleýmettik psıholog mamandar barshylyq. Mysaly, amerıkalyq tanymal psıholog Dıana Baýmrınd kópshilikke bala tárbıeleýdiń úsh negizin usynǵan eken. Onyń birinshisi – syılastyq tárbıe (authoritative), ekinshisi – avtorıtarlyq tárbıe (authoritarian), úshinshisi salǵyrttyq tárbıe (permissive) dese, keıingi jyldary Stenford ýnıversıtetiniń (AQSh, Kalıfornııa shtaty) psıholog mamandary Eleonor Makkobı men Jon Martın tórtinshi negiz retinde erkin tárbıe (uninvolved) uǵymyn qosypty.
