Tanym • 05 Mamyr, 2021
Ult tarıhynda óz orny bar tulǵalardyń ómirbaıandyq túziliminde kóbimiz baıqaı bermeıtin ańdaýsyz, qyzyq derek bar. Iаǵnı atam zamanda qazaqtyń qamyn jegen el basy, top basylardan (Abaı) bastap, aq patshanyń tusynda ómir súrgen qazaq aǵartýshylary, odan qaldy keshegi HH ǵasyr basynda «qazaq úshin sham qylǵan júrek maıyn» (Sultanmahmut) Alash arystarynyń ómir-tarıhyn oqysańyz, barlyǵynda birdeı «alǵash aýyl moldasynan saýat ashqan» deıtin eleýsiz ǵana tirkes turady. Osy oraıda, kúlli qazaqtyń kózin ashqan, arystardy oqytqan «Aýyl moldasy kim?» degen suraq týady.
Rýhanııat • 04 Mamyr, 2021
Bul oqıǵa sonaý náýbet jyldary bolǵan eken. Halyq ashtan qynadaı qyrylyp jatyr. El ishinde aıaq artar mal qalmaǵan. Tiri qalǵandar ózen-kólderdi saǵalap, ózek jalǵaý úshin bosyp ketken. Aıaǵy jetkender qala-qystaqty jaǵalap, tuıaq iliktirip tiri qalýdyń qamynda qańǵyp júr.
Rýhanııat • 04 Mamyr, 2021
«Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi uıymdastyrǵan «Iаsaýı izimen» ǵylymı-tanymdyq ekspedısııasy Qyzylorda oblysynyń Jańaqorǵan aýdany aýmaǵynda jatqan Qoja Ahmet Iаsaýıdiń týǵan aǵasy Sadyr shaıyq jáne atalǵan óńirge belgili tulǵalardyń kesenelerine zııarat jasap, derek jınady.
Qazaqstan • 03 Mamyr, 2021
О́tken ǵasyrlarda qazaq dalasyn otarlaýdyń bir baǵyty – túrkitektes halyqtardy shoqyndyrý boldy. Osy oraıda, 1881 jyly Tomsk gýbernııasy Bıısk okrýgindegi mońǵol-túrki (altaı, tyba, hakas t.b.) halyqtaryn shoqyndyrýǵa arnalǵan Altaı mıssııasy quryldy. Sóıtip, atalmysh mıssııa jumysyn Bıısk ýezinde 1760 jyldan beri ómir súrip kele jatqan qazaqtardy shoqyndyrýdan bastady.
Rýhanııat • 30 Sáýir, 2021
Amanat – adamgershiliktiń shyńy
Qazaqtyń jalpaq tilinde «amanat» degen uǵym bar. Burynǵy atalarymyz óziniń mal-múlkin hám ómir-ǵumyryn amanat dep bilip: «Allanyń amanatqa bergen janyn, kezegi kelgeninde tapsyramyn» dep jyrlaǵan. Sol sııaqty musylman áleminiń sardar sahabasy Ábýbákir Sydyq «Amanat ol – adamgershiliktiń shyńy» degen eken.
Rýhanııat • 26 Sáýir, 2021
2008 jyldan bastap Mádenıet jáne sport mınıstrligine qarasty Qazaq ǵylymı-zertteý mádenıet ınstıtýty Túrkistan qalasyndaǵy ortaǵasyrlyq Kúltóbe qalashyǵyna arheologııalyq qazba jumystaryn júrgizgen edi. Jaqynda bul qalashyqtan erte ǵasyrlarǵa tán kóptegen jádiger tabylyp, olar túgeldeı «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeı qoryna qabyldandy.
Rýhanııat • 23 Sáýir, 2021
Adam balasynda shúkirshilik deıtin uǵym bar. Burynǵy atalarymyz ózderiniń ómir súrý ádebin «qıyndyq kelse sabyr etemiz, jaqsylyq kelse shúkir etemiz» dep baǵamdaǵan. Demek «sabyr» men «shúkir» uǵymdary – qaı zamanda, qaı dáýirde de bolsyn adamzattyń rýhanı tiregi hám adaspas, adastyrmas temirqazyǵy.
Rýhanııat • 22 Sáýir, 2021
«Iаsaýı izimen» ekspedısııasynyń kókjıegi keńeıedi
Mádenıet jáne sport mınıstrligi «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi uıymdastyrǵan «Iаsaýı izimen» ǵylymı-tanymdyq ekspedısııasy Túrki elderine ortaq jobaǵa aınalatyn boldy.
Rýhanııat • 22 Sáýir, 2021
Patshalyq Reseı dáýirinde qazaq dalasyn otarlaýshylar basty qarsylyq musylman dini tarapynan týyndaıtynyn jaqsy bildi. Tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Serik Máshimbaev reseılikter tarapynan qazaqtardy dinı otarlaý isin zertteı kele: «Otarlaýshylar ıslam dini shyn máninde ulttyq tutastyqty ustap turatyn ǵalamat kúsh ekenin túsindi. Dinsizdik – sanany máńgúrttikke ákelip, jat órkenıetke bas ıgizip, mádenı-rýhanı assımılıasııaǵa ushyratyp, nadandyqqa qaldyryp, halyqty ultsyzdyqqa dýshar etetin óte qaýipti dert ekenin jaqsy bildi. Mine, osydan Reseıdiń shoqyndyrý men orystandyrý saıasatyn qalyptastyrýdaǵy basty maqsaty osyndaı boldy», deıdi.
Rýhanııat • 21 Sáýir, 2021
Túrik ǵulamasy Jálaladdın Rýmı: «Jaqsy adamnyń qabirin jerdiń betinen izdemeńder, ol óziniń týǵan halqynyń júregine jerlenedi», degen eken. Al atam qazaq bolsa, «Jaqsynyń aty ólmeıdi, ǵalymnyń haty ólmeıdi» depti. Osyndaı aty da ólmegen, haty da óshpegen jaqsylardyń biri marqum Aqseleý Seıdimbek edi. Jaryqtyq ult rýhanııaty men mádenıetine úlken úles qosty. Nebir keleli kezdesýlerde mańdaıy jarqyrap, salaly saýsaqtary kúmis tutqaly aq taıaǵyn qysyp ustap, keń zalǵa selkeýsiz kóz tastap otyrar edi. Qazir bul kúnder kelmeske ketti. Biraq eldiń júreginde Ahańnyń elesi qaldy.
