Qazaqstan • 02 Sáýir, 2021
Bozoq qalashyǵy (Eýrazııalyq keńistikte ornalasqan elordanyń ejelgi tarıhy)
Elordanyń batysy «Úrker» shaǵyn aýdanynyń soltústik irge qaptalynda Bozoq qalashyǵynyń tabany jatyr. Bul nysanǵa 1999 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasymen tanymal arheolog Kemel Aqyshev ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizip, nátıjesinde hronologııalyq turǵydan – ejelgi túrik ǵıbadathanasy, ortaǵasyrlyq qalashyq qypshaq murasy, Altyn Orda kezeńiniń qorymy anyqtalǵan bolatyn.
Tanym • 31 Naýryz, 2021
Qoja Ahmet Iаsaýıdiń jıeni Júsip ataǵa qatysty shejireniń bir bóligi men arnaıy mór basylǵan qujattar tabyldy. Shaǵataı tilinde jazylǵan qoljazbanyń uzyndyǵy – 3,5 metr. Tarıhı jádigerdi Júsip atanyń urpaqtary atadan-balaǵa mıras etip, kózdiń qarashyǵyndaı saqtap kelgen.
Tanym • 29 Naýryz, 2021
О́tken ǵasyr basynda qazaq oqyǵandary, ıaǵnı alash qaıratkerleri ult ustazy Ahmet Baıtursynovtyń «Tuqymyn adamdyqtyń shashtym, ektim, Kóńilin kógertýge qul halyqtyń» degenindeı, bári derlik qazaqtyń joqshysy boldy. «Ár halyqtyń dástúr-salty men ádet-ǵurpy úkimet zańynan bıik turýy tıis» dep qytaı oıshyldary aıtqany sııaqty, ótken ǵasyr basynda ultty saqtap qalýdyń eń názik ıirimderi onyń dástúri ekenin qazaq oqyǵandary erte ańǵardy. Sóıtip olar jurtty birlikke, tatýlyqqa, berekege úndeıtin, ekinshi jaqtan jer emshegin emgen dıhan qaýymyn eńbekke yntalandyratyn «Naýryz meıramyn» tiriltýge atsalysty.
Rýhanııat • 29 Naýryz, 2021
Elorda tórinde ornalasqan Ulttyq akademııalyq kitaphanada ult rýhanııaty úshin baǵaly týyndy – eski jazba tilinde (qadymsha) osydan júz otyz jyl buryn jaryq kórgen sultan Ahmet Kenesarınniń «Nasab name sultan Sydyq» atty kitabynyń qazirgi áripke túsirilgen aýdarma nusqasynyń tusaýy kesildi. Bul sharaǵa, Parlament Májilisiniń depýtattary jáne tarıhshy ǵalymdar men zııaly qaýym ókilderi qatysty.
Suhbat • 25 Naýryz, 2021
Asyq oıyny – qazaq halqynyń ejelgi óte keń taraǵan ulttyq oıyn túrleriniń biri. Oıynnyń basty obektisi de, quraly da – asyq. Atalǵan oıyn, ásirese, balalar arasynda keń taraǵan. Olardy eptilikke, mergendikke, uqyptylyqqa, sergektikke baýlıtyn tárbıeniń kózi. Tilimizdegi «qoı asyǵy demeńiz, qolaıyńa jaqsa saqa qoı» nemese «asyǵy alshysynan tústi», «búge-shigesine deıin anyqtaý» t.b. tirkester tegin aıtylmasa kerek. Sondaı-aq qazaqtar jaqsy kórgen jasty: «altyn asyqtaı» nemese «kıiktiń asyǵyndaı shymyr» dep ataıtyn úrdis bar. Mundaı frazeologızmder asyqtyń sımvoldyq mánine qatysty qalyptasqany anyq. Elimiz táýelsizdikke qol jetkizgen jyldardan bastap, atalǵan oıyn zamanǵa saı jańaryp jandana túsýde. Jýyqta ǵana Mádenıet jáne sport mınıstriniń №52 buıryǵymen (26.02.2021) Ulttyq sport túrleriniń tizbesi bekitildi. Osy tizimde kórsetilgen ulttyq mártebege ıe toǵyz sporttyń biri retinde – asyq atý tańdaldy. Osy oraıda, respýblıkalyq Asyq atý federasııasynyń atqarýshy dırektory, Qazaqstanǵa eńbek sińirgen jattyqtyrýshy Jomart Sabyrjanulyna jolyǵyp, asyq oıynynyń qazirgi jaı-japsary, bolashaq jospary jaıly áńgimelesken edik.
Rýhanııat • 24 Naýryz, 2021
Sıyr jyly nemese alpys jyldyq múshel esebi
Jańadan ǵalam qaqpasyn ashqan Zeńgi baba túligi – Sıyr jyly jaıly el aýzynda saqtalǵan «Kiretin ekinshi jyl sıyr eken, Túrlengen neshe túrli quıyn eken, Aq, qyzyl, kk jáne de qara sıyr, Aq sıyr qaǵynǵan jyl qıyn eken» dep keletin kne shýmaq bar. Baıqaǵandaryńyzdaı, joǵarydaǵy jyrda bes tústiń ataýy aıtylyp tur. Negizinen alǵanda, jyldardy tústerge blip esep júrgizý – ejelgi tamyrymyzda bar dúnıe.
Álem • 22 Naýryz, 2021
Mońǵolııa prezıdenti qazaq halqyn Naýryz meıramymen quttyqtady
Mońǵolııa prezıdenti Halmaagıın Battýlga qazaq halqyn Naýryz meıramymen quttyqtady.
Rýhanııat • 22 Naýryz, 2021
Bereke basy – Naýryz, qazyna quty – Taıqazan
Halqymyzǵa qaıta oralǵan áz-Naýryz merekesiniń jalpyulttyq deńgeıdegi meıram retindegi resmı mártebe alǵanyna da mine, 30 jyldyń júzi boldy. Osydan týra 30 jyl buryn, 1991 jyly naýryzdyń 15-inde Qazaq KSR prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵy shyǵyp, «Naýryzdyń 22-si – halyqtyq mereke «Naýryz meıramy» bolyp jarııalandy.
Qazaqstan • 21 Naýryz, 2021
Ulttyq taǵam ónimderin daıyndaý
Qazaq ulttyq taǵam ónimderin – negizin mal sharýashylyǵynyń ónimderi: et, sút, desertter, pisirilgen nan ónimderi, sýsyndar quraıdy. Delıkates taǵamdardy, negizinen, jylqy etinen jasaıdy – qazy, shujyq, jal, jaıa, qarta jáne t.b. Nan ónimderdiń ishinen eń tanymaldysy - baýyrsaq. Jalpy, ulttyq taǵamdardy daıyndaý men satý tabysty bıznes túrine jatady.
Qazaqstan • 21 Naýryz, 2021
Musylmansha jyl sanaý osydan 1389 jyl buryn (grıgorıan esebi boıynsha) bastalaǵan. Iаǵnı, ǵalamnyń rahym nury Muhamed paıǵambardyń (s.ǵ.s.) Mekke qalasynan Medınege hıjrat (kóshýine) etýine baılanysty, ıslam dúnıesiniń jańa dáýiri, jańa jyl sanaýy bastaldy. Bul bizdiń jyl sanaý boıynsha 622 jyldyń 16 shildesi juma kúni eken.
