Qazaqstan • 18 Mamyr, 2021

Táýelsizdik taǵylymdaryn tarazylady

450 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

О́tken apta sońynda Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 30 jyldyq merekesine oraı Elbasy kitaphanasy men elorda tórinde Nursultan Ábishulynyń bastamasymen ashylǵan M.V.Lomonosov atyndaǵy MMÝ fılıaly birlesip «Táýelsiz Qazaqstan: tarıh jáne qazirgi zaman» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótkizdi. Sharaǵa memleket jáne qoǵam qaıratkerleri, Qazaqstan jáne Reseı joǵary oqý oryndarynyń jetekshi ǵalymdary, doktoranttar men magıstranttar, sarapshylar, kolledj oqytýshylary jáne eloradalyq tarıh pániniń muǵalimderi qatysty.

Táýelsizdik taǵylymdaryn tarazylady

Konferensııany ashyp mártebeli bas qosýdyń ma­ńyzy jaıly aıtqan Elbasy kitaphanasynyń dırektory Baqytjan Temirbolat myrza, elimiz Táýel­sizdiginiń 30, Qazaqstandaǵy Máskeý memlekettik ýnıver­sıteti fılıalynyń qurylǵanyna 20 jyl tolǵan mereı­li kezeńde ótkizilip otyrǵan atalǵan jıyn, ult­tyq sanany túrki oıshyldarynyń rýhanı murasy arqy­ly jańǵyrtý joldaryn tabýdy, qoǵamdyq-saıası kóz­qarastyń injý-marjanyn saralaýdy, Qazaqstan halyq­tarynyń basyn qosyp, birligin kúsheıtetin qun­dylyqtar men ıdeıalardy ortaǵa salýdy kózdeıdi dedi.

Odan keıin sóz tizgini tıgen elordaǵa M.Lomonosov atyndaǵy MMÝ fılıalynyń dırektory Aleksandr Sıdorovıch eń áýeli Máskeýdegi M.Lomonosov atyndaǵy MMÝ rektory Vıktor Sadovnıchııdiń úndeýin oqyp, tanystyrdy. Sondaı-aq ol Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti men Máskeý ýnıversıtetiniń qarym-qatynasy jaıly tolǵap, N.Nazarbaevtyń MMÝ-de oqyǵan dáristerinen úzindi keltirip, onyń kemel mańyzy jaıly aıtyp: «Tarıhtyń qalyptasýyna eńbegin sińirgen azamattar ǵana ony tereń túsine alady. Sol sebepti búgingi Qazaqstannyń qalyptasýy men damýyna úles qosqan memleket jáne qoǵam qaı­rat­kerleriniń atalǵan konferensııaǵa qatysyp otyr­ǵany aıryqsha mańyzdy. Bul kisiler – Nursultan Nazar­baevtyń jetekshiligimen túrli salany basqarǵan parasatty jandar», dedi ol.

Bas qosý barysynda L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ men M.V.Lomonosov atyndaǵy MMÝ qazaqstandyq fılıalynyń professory Jabaıhan Ábdildın «Memleket Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy – taǵdyrsheshti máselelerdiń órleýi men sheshimi» taqyrybynda baıandama jasap, Qazaqstannyń egemendikke qol jetkizýi – úlken baqyt. Táýelsizdiktiń arqasynda týǵan tilimiz jańǵyryp, memlekettik shekaramyz bekidi, ekonomıkamyz kóterilip, ulttyq valıýtamyz ben jeke áskerimiz paıda boldy. Nursultan Nazarbaevtyń jasampazdyǵy arqasynda qysqa merzimniń ishinde tájirıbelik ıdeıalar men bastamalar kóterildi. Máselen, olardyń birine sáıkes Eýrazııa ekonomıka odaǵy búginde belsendi damyp jatqan uıymdar óte kóp, –  dese akademık aq­saqal,  belgili qoǵam jáne memleket qaıratkeri, saıası ǵylym­darynyń doktory, professor Qýanysh Sultanov MMÝ-diń qazaqstandyq fılıaly Qazaqstan men Reseı ara­syndaǵy rýhanı-gýmanıtarlyq qarym-qatynastyń sımvoly ekenine toqtaldy.

Qazaqstan halqy Assambleıasy tóraǵasynyń orynbasary Marat Ázilhanov memlekettiń beıbit damýyna kepil bolǵan Elbasy bastamasyna toqtala otyryp, táýelsizdik jyldary Elbasy men Qazaqstan halqynyń birlikke baǵyttalǵan ultaralyq qarym-qatynas modeli qalyptasty, bul model memleketimizdiń tarıhı erekshelikterine negizdelgen,  etnostyq, konfessııalyq, tildik, mádenı sanalýandyq qoǵamymyzdyń irgetasyn qalap, teńdessiz baılyǵymyzǵa aınaldy. Sondyqtan da ult tutastyǵy memleketimizdiń mańyzdy qundylyǵyna jatady, – dedi.

Prezıdent janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń dırektory Zarema Sháýkenova «Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy: jaýapty kóshbasshylyq, turaqtylyq, sabaqtastyq» atty baıandamasynda: «Egemen memleket retinde Qazaqstannyń negizgi jeńisi – shektes memlekettermen shekarasyn bekitip alýynda. Jaýapty da iri istiń nátıjesinde shekaranyń 14 myń shaqyrymy mejelenip, Kaspıı teńiziniń buryn-sońdy bolmaǵan quqyqtyq mártebesi týraly konvensııaǵa kórshiles elder basshylarynyń qoly qoıyldy. Búginde Qazaqstannyń aýmaǵyna qatysty eshqandaı narazylyq ta, daý da joq. Shekara­myzdyń álem moıyndaǵan halyqaralyq quqyǵy bar» dese, «Postkeńestik keńistiktiń ıntegrasııalyq pro­sessterindegi táýelsiz Qazaqstannyń orny men róli» taqyrybynda Reseı memlekettik gýmanıtarlyq ýnı­ver­sıtetiniń prezıdenti Efım Pıvovar myrza: «Qazaqstan – postkeńestik keńistiktegi táýelsiz damýdyń úlgili jobasy. Bul – parasatty saıasattyń jemisi. Osy tusta N.Á.Nazarbaev pen Q.K.Toqaevtyń eńbegin aıt­paı ketý múmkin emes. Bul jeńiske Qazaqstan hal­qynyń qosqan úlesi zor. MMÝ-diń tarıhshy profes­sory retinde 20 jyldaı ýaqyt boıy Qazaqstanda ýnıver­sıtetimizdiń fılıaly abyroıly qyzmetin jalǵas­tyryp jatqanyn maqtan tutamyn», dedi.

Konferensııanyń plenarlyq otyrysyna qoǵam qaıratkeri Qaıyrbek Súleımenov «Qazaq memleket­tiginiń mańyzdy elementi – quqyq júıesiniń qalyptasýy men damýy» taqyrybynda, M.V.Lomonosov atyndaǵy MMÝ Azııa jáne Afrıka elderi ınstıtýtynyń Ortalyq Azııa jáne Kavkaz elderi kafedrasynyń meńgerýshisi Jibek Syzdyqova «Qazaqstan men Reseı – eýrazııalyq ıntegrasııanyń ózegi» taqyrybynda baıandama jasasa, kelesi kezekte saıası belsendi tulǵa Ermuhamet Ertisbaev, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti arhıviniń dırektory Jámıla Ábdiqadyrova, Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Ǵylym komıtetiniń Memleket tarıhy ınstıtýty dırektory Erkin Ábil qatarly tulǵalar óz oı-pikirlerin ortaǵa saldy.

Sońǵy jańalyqtar