Taza.kz
Jánibek ÁLIMAN
Jánibek ÁLIMAN«Egemen Qazaqstan»
162 materıal tabyldy

Rýhanııat • 08 Qazan, 2024

Topyraqtyń kıesi

Erterekte, bizdiń bala kúnimizde, «Týǵan jer» atty án bolatyn. Qazaqta ne kóp, osy taqyrypta jazylǵan án kóp. Bizdiń qulaǵymyzda qalǵan álgi týyndy sumdyq zarly edi.

Oqıǵa • 14 Tamyz, 2024

Básireniń máni nede?

Ol kezde básireniń ne ekenin bilgen joqpyz. At jalyn tarta bas­taǵanymda atam maǵan taı ataǵany esimde. Atqa endi-endi oty­ryp úırengen kezim, úlken­der eresekteý bir balaǵa úırettirip, qunan ke­zinde biraz qyzyǵyna batqanbyz.

Álem • 22 Mamyr, 2024

Kóz jaýyn alǵan Koreı túbegi

Bizdiń ushaq kókke kóterilgende Ońtústik Koreıa uıqyda jatsa kerek. Qazaqstan ýaqytymen túngi ekilerde oıansaq, koreı túbeginiń aspany appaq, tań atyp ketipti. Qazaq dalasynda qas qaraıǵanda koreıler uıqydan turyp, iske kirise bastaıdy. Bul el bizden 4 saǵat alda, «LG», «Samsung», «Hyundai», «Kia», taǵy basqa kompanııalaryn elestetseńiz, osy 4 saǵatyńyz qanshaǵa uzarady? Qyryq saǵatqa ma, qyryq jylǵa ma?

Án • 03 Mamyr, 2024

Kenenniń Kóksholaǵy

Kenen desek, kókeıge bir­den «Kóksholaq» keledi. Basqany qaıdam, bizge solaı. Bala kúnimiz­den «Kóksholaq» ánin tyń­­dap, aqyn ómirinen az­dy-kópti habarymyz bol­­ǵa­nyn, árıne, maqtan tu­ta­myz. «Oı jaılaýy» men «Boztorǵaıyn» elden jyraq elsizde kelsin-kelmesin ańyratyp salma­ǵan qazaqtyń qazaqty­ǵyna kúmándanýǵa bolatyn erterekte. 90-jyldardyń basynda ánge uııtyn ha­lyq bar-dy. Kenen ánderin yńyl­­daıtyn jandar kez­de­setin.

Talbesik • 01 Mamyr, 2024

Tobylǵyjarǵandy nege umyttyq?

Qazaq dalasynda qandaı brend bar? «Bizde mynadaı bar, mynadaı bar» dep kórsetetindeı, mynaý qazaqtyń óziniń oılap tapqan tól mádenıeti deýge jiligi tatıtyndaı ne bar? Dombyra, qobyz, kıiz úı, qymyz, qamshy, asaý úıretý, taǵysyn taǵylar. Bilip qoıyńyz, osylardyń arasyndaǵylardyń keıingi úsheýine tobylǵynyń qatysy bar. Qazaq attan aýyp, qolynan qamshy túsken soń, tobylǵysyn da umytýǵa aınaldy. Maýsymy týǵan soń, amaly ótip jatqan soń, muny da eske salǵannyń artyǵy joq.

Qoǵam • 01 Mamyr, 2024

Besikti masqaralaý – dástúrdi mansuqtaý

«Jer astynan jik shyqty, qos qulaǵy tik shyqty» demeý­shi me edi mundaıda. Negizi kúletin nárse emes. Jylaǵanda ne tabasyz? Mysqyldasań – óz jurtyń. Degenmen aldyn alǵan durys-aý.

Kıno • 25 Sáýir, 2024

Basyn jutqan baıǵus

Úsh mınýtqa da tolmaıdy eken uzaqtyǵy. Eki mınýt on jeti sekýnd qana. Biraq brıtandyqtar fılm degen aıdar taǵypty. Eki jarym mınýttyń mólsherindegi túsirilim. Beınerolık emes, beınesıýjet te emes – fılm. Qysqametrli bola ma, basqa anyqtaýysh qosyla ma, kıno degen soń týyndyǵa biz de nazar tiktedik. Jiligi tatymaıdy deı almadyq. Bir emes, eki emes, halyqaralyq tórt marapat berilipti. Aǵylshyn rejısseri Fılıp Sensom men ssenarıst Ollı Ýılıamstyń bul týyndysynyń ataýy da asa kúrdeli – «Qara qurdym», qys­qametrli fılm 2008 jyly shyǵypty jalǵannyń jaryǵyna.

Tanym • 25 Sáýir, 2024

«Qudaı sóziniń» qudireti

Bizdiń ult o basta bir aýyz sózden kóktep, kórkeıgen sekildi bolady da turady. Ol qandaı sóz deseńiz, «Qozy Kórpesh – Baıan sulý» jyrynda Qarabaı men Sarybaı sert baılap, quda bolǵandaǵy sóz. Ol bálkim qaryn quda, álde ekeýin serttestirgen dostyq shyǵar, áıteýir osyndaı kóbeıý men molaıýǵa, ıaǵnı ósip-ónýge, óris keńeıtip, órkendeý jolynda jaqsylyqqa jaralǵan qasıetti sóz ekeni daýsyz.

Tulǵa • 12 Sáýir, 2024

Qara tastan halyq ánine deıin

Aspan men jer, ómir týraly áýeli ertegiler men ańyz-áńgime, jyr-dastandardan estip baryp qııaldaı bastamaı ma ol kezdiń balasy? Týa sala esep-qısappen bas aýyrtyp, formýlaǵa kózi túsetin bala áli de kem de kem shyǵar. Al halyqtyń ulttyq tanymy men rýhanı qazynasyna qanyp, ýyzynda jaryp ósken balanyń tanym-túsinigi, oılaý júıesi anaǵurlym keń, ǵylymı paıymdaýynyń aýqymy sheksiz qalyptasaryn Qanysh Sátbaev ómirinen ańdaýǵa bolatyndaı.

Ádebıet • 10 Sáýir, 2024

Godekan

«...Shoqyǵa shyqsańdarshy han kóterip, Tartysyp bir-birińdi tabalamaı», depti Nesipbek Aıtuly «Aǵalar-aı» óleńinde. Bul óleńniń týýyna ne áser etkenin bilmeımiz, biraq el sengen úlkenderdiń maıda-shúıdege «ilingen» maıshabaqtyǵyna nalyǵannan týǵany baıqalady. Qazaq dalasynda shoqyǵa shyǵý, tóbege jınalýdyń máni zor. Eldik ister atqarylatyn jer. Onyń ústine han kóterý bolsa. «Kúltóbeniń basynda kúnde jıyn» degen ataqty sóz de budan alys ketpeıdi.

Iаndeks.Metrıka