О́nim • 15 Naýryz, 2023
Balyq ónimderin ulǵaıtýdyń jalǵyz balamasy – akvaósirý
Sáýir aıynyń basy – omyrtqaly sý janýarlarynyń ýyldyryq shashatyn mezgili. Osyǵan baılanysty zań júzinde maýsym aıynyń orta shenine deıin ózeń-kólderden balyq aýlaýǵa tyıym salynatyny bar. Atalǵan jaıtty bile tura tor quryp, qarmaq tastaıtyn azamattar aıtarlyqtaı aıyppul tólep, ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp jatsa da bul kezeńde kerek-jaraǵyn saqadaı saılap, tuqymy quryp ketý qaýpine shaq turǵan balyqtardy elden tysqary aımaqtarǵa jóneltip óz bıznesin dóńgeletip otyratyndar da jetip artylady. Jaýapty organdar osyndaı kóleńkeli aınalymmen júıeli kúres júrgizý maqsatynda ótken jyly balyq ónimderin baqylaýdyń aqparattyq júıesin engizýdi qolǵa alyp jáne balyq salasyn budan ári damytýdy sýbsıdııalaýda «Akvaósirý týraly» arnaıy zań jobasy vedmostvoaralyq komıssııada maquldandy.
Bank • 15 Naýryz, 2023
Eńse tikteı bastaǵan enshiles bankter
AQSh Qarjy mınıstrligi Shetel aktıvterin baqylaý jónindegi basqarmasy «Sberbanktiń» Qazaqstandaǵy enshiles banki – Bereke Bank-ti Specially Designated Nationals – qarjy ınstıtýtynyń sanksııalyq jáne sektorlyq sanksııalar tiziminen shyǵardy. 2022 jyldyń qyrkúıeginen bastap atalǵan qarjy ınstıtýtyna «Báıterek» Ulttyq basqarýshy holdıngi ıelik etken edi.
Ekonomıka • 10 Naýryz, 2023
Paıyzdyq mólsherleme tómendeı me?
Ulttyq bank bazalyq paıyzdyq mólsherlemeni 16,75 paıyz deńgeıinde saqtaý jóninde sheshim qabyldaǵany belgili. Buǵan ınflıasııa táýekelderi teńgerimin baǵalaý negiz bolǵan. Bir jyldan bergi geosaıası jaǵdaılar men álemdegi azyq-túlik baǵasynyń ósýine baılanysty syrtqy proınflıasııalyq faktorlar saqtalyp otyrǵany aıtylǵan edi. Qazirgi tańda alqymnan alǵan naryqtaǵy qymbatshylyq údemese, toqtar túri joq.
Infografıka • 10 Naýryz, 2023
Elektrondy saýdanyń qarqyny joǵary
«Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasynyń bir baǵyty elektrondy saýda bolsa, qazir sol baǵyttyń úlken qarqynmen damyp kele jatqanyn baıqaı alamyz. Mamandar eki jyldan keıin onlaın saýda naryǵy elimizdegi bólshek saýdanyń 15%-yn quraıdy degen boljam jasap otyr.
Qoǵam • 10 Naýryz, 2023
«7-20-25»: Tıimdi me, tıimsiz be?
Elimizde «7-20-25» ıpotekalyq baǵdarlamasynyń bastalǵanyna da bes jylǵa jýyqtapty. Sol kezde qujattaryn ótkizip, baspanaǵa ıe bolǵandar búginde úıli-jaıly bolsa, keıbireýler úshin bul baǵdarlama qol jetpes saǵymdaı munartyp barady. Olaı aıtýǵa da negiz joq emes. Baspana baǵasynyń jyldan jylǵa qymbattaýy, áleýmettik jaǵdaı men materıaldyq-qarjylyq ahýaldyń tómendigi azamattardyń «baspanaǵa tezirek qol jetkizsem» degen armanyn alystatyp jiberdi.
Sharýashylyq • 09 Naýryz, 2023
Konkýrs qaǵıdalaryn ózgertýge kiristi
Egin egip, mal ósiremin degen sharýalar memleketten beriletin tegin jerdi ala almaı júr. Statıstıkaǵa súıensek, Qazaqstanda 272,5 mln ga jerdiń 214 mıllıony – aýyl sharýashylyǵyndaǵy alqaptar. Jaıylymdyq maqsatta – 184 mln ga, al aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy aınalymda 113 mln ga jer bar. Shamamen 70 mln ga rezervte delinedi. Kóbine jaıylym jer ıgerilmeı jatyr.
Eńbek • 02 Naýryz, 2023
Jandaný jolyndaǵy jeńil ónerkásip
Halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý – memlekettiń basym baǵyttarynyń biri. Osy turǵydan kelgende turǵyndardyń áleýmettik áleýetin kóterý úshin birinshi kezekte azyq-túlik ónimderimen, odan keıin jeńil ónerkásip taýarlarymen qamtamasyz etý Úkimet nazarynda bolýǵa tıis. Qazir jeńil ónerkásip salasynyń naryqtyq básekelestikke qabilettiligin tanyta almaı otyrǵan jaıy bar. Osydan otyz jyldan asa ýaqyt buryn naryqtyq ekonomıkaǵa kóshý kezeńinde, ıaǵnı toqsanynshy jyldary toqyraýǵa túsip, óndiris kólemi men jumysshylar sany on ese qysqarǵan edi. Sol kezderi álemdik saýda sórelerinen kóringen tanymal ónimderdiń orny arzan sheteldik taýarlarmen tolyqqany bar. Nátıjesinde, maqta óndirisi – 1,5 ese, mata – 4 ese, bylǵary – 6 ese, aıaqkıim óndirisi 34 ese qysqarǵan bolatyn.
О́ndiris • 02 Naýryz, 2023
Sement óndirisi standartqa saı
Turǵyn úı, jol jáne áleýmettik nysan sekildi qurylys kesheniniń jedel damýy sement ónerkásibiniń jumysyn jandandyryp jatyr. Onyń ústine halyq ósimi men adamdardyń megapolısterge qonys aýdarýy sement pen ózge de qurylys materıaldaryna degen suranysty arttyryp otyr. Respýblıka boıynsha jyl saıyn 17 mıllıon tonna sementtiń 20 túrin óndiretin 15-ke tarta zaýyttyń jalpy qýaty men ortasha júktemesi 60-70% bolsa, ótken jyldyń qorytyndysyna sáıkes otqa tózimdi sement eritindileri men uqsas qospalar óndirisindegi otandyq zaýyt úlesi 86,6%-ǵa (aldyńǵy kezeńmen salystyrǵanda 12,3 paıyzǵa artqan) jetip, qurylys materıaldaryn óndirý kólemi 1,1 trln teńgeni qurap, sonyń ishinde sement klınkerleriniń óndirisi 8 289 myń tonna bolǵan. Elimizdegi tehnologııalyq óndiristerdiń jańǵyrýy arqasynda sement óndirisi 13 ese ósken.
Bıznes • 01 Naýryz, 2023
Bıznes bıiginen kóringen názik jandar
Shaǵyn jáne orta bıznes salasyndaǵy áıelder úlesi artyp keledi. «Bıznestiń jol kartasy – 2025» bıznesti qoldaý men damytýdyń memlekettik baǵdarlamasy aıasynda jáne «Jumyspen qamtýdyń 2020-2021 jyldarǵa arnalǵan jol kartasy» baǵdarlamasy sheńberinde áıelder eńbek naryǵynyń talabyna saı biliktilikterin arttyryp, kásipkerliktiń qyr-syryn meńgerip otyr.
О́ndiris • 22 Aqpan, 2023
Palma maıyna táýeldilikten qalaı arylamyz?
Agroóndiristik keshenniń biri sanalatyn maı ónimderine suranys artqan saıyn, oǵan qoıylǵan baǵa da úzdiksiz sharyqtaý ústinde. Maı ónimderin óndirýde ony daıyndaý quramy, tasymaldaý men saqtalýy qalaı júzege asady? Qazaqstanda 23 mln gektardan turatyn egistik kóleminiń 3 mln alqabyna maıly daqyldar egiledi. Bul aýmaq Ortalyq Azııa elderindegi atalǵan egistiktiń 90%-yn qurap otyrǵan kórinedi. Elimizde osy ónimdi óńdeıtin irili-usaqty 52 kásiporynnyń jyldyq qýaty 2 mln tonnadan asady. Sóıte tura keıbir qajetsiz maı ónimderin syrttan satyp alý otandyq óndirýshilerdiń kóńilin kónshitpeıdi.