Sońǵy jańalyqtar
Oqıǵa • 12 Jeltoqsan, 2025
Kók týmen kómkerilgen dúken: Kásipkerdiń erekshe bastamasy el turǵyndaryn qýantty
Elordadaǵy shaǵyn dúkennen bastalǵan qarapaıym ǵana ıdeıa Táýelsizdik kúni qarsańynda búkil elge úlgi bolyp, ulttyq reńk beretin jańa chellendjge ulasty. Kók týǵa degen qurmetten týǵan bul áreketke el turǵyndary ǵana emes, sheteldik belsendiler de qoldaý bildirip jatyr, dep jazady Egemen.kz.
Saıasat • 12 Jeltoqsan, 2025
Qazaqstan – Iran: Yrysqa bastaıtyn yntymaqtastyq
Iran Islam Respýblıkasynyń Prezıdenti Masýd Pezeshkıan elimizge resmı saparmen keldi. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Aqordada sheteldik áriptesin resmı túrde qarsy alyp, memleketter basshylary bir-birine delegasııa múshelerin tanystyrdy. Qurmet qaraýylynyń bastyǵy raport bergen soń, eki eldiń ánurandary oryndaldy.
Saıasat • 12 Jeltoqsan, 2025
Rýhanı baılanysty nyǵaıtý – ortaq ustanym
Parlament Senatynyń tóraǵasy, Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary sezi Hatshylyǵynyń basshysy Máýlen Áshimbaev bastaǵan bir top depýtat jumys saparymen Vatıkanǵa bardy. Sapar aıasynda delegasııa músheleri Rım Papasy XIV Leonyń aýdıensııasynda boldy. Sondaı-aq Qazaqstannyń konfessııaaralyq bastamalary men Vatıkannyń rýhanı kóshbasshylyǵyna arnalǵan halyqaralyq dóńgelek ústelge qatysty. Konferensııa alańynda Máýlen Áshimbaev Qasıetti Taqtyń Dinaralyq dıalog jónindegi dıkasterııasynyń prefekti kardınal Djordj Kývakadpen, ózge de din isteri uıymdarynyń ókilderimen ekijaqty kezdesýler ótkizdi.
Saıasat • 12 Jeltoqsan, 2025
Eýrazııa úkimetaralyq keńesine qatysty
Premer-mınıstr Oljas Bektenov Máskeýde ótken Eýrazııalyq úkimetaralyq keńestiń otyrysyna qatysty. Shaǵyn jáne keńeıtilgen quramda EÚAK qatysýshylary saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty, ónerkásip kooperasııasyn damytý, sondaı-aq energetıka, sıfrlyq damý, keden salalaryndaǵy ózara is-qımyl máselelerin talqylady.
Saıasat • 12 Jeltoqsan, 2025
MAEK-ti qoldaýǵa bólingen qarajatqa salyq salynbaıdy
Mańǵystaý atom energetıkalyq kombınaty (MAEK) salyqtan bosatylmaqshy. Májilis spıkeri Erlan Qoshanovtyń tóraǵalyǵymen ótken jalpy otyrysta depýtattar tıisti zań jobasyn eki oqylymda qarap, qabyldady. Budan bólek, jıynda eki másele keńinen talqylandy.
Bilim • 12 Jeltoqsan, 2025
Jasandy ıntellekt oqý sapasyn arttyrýǵa septesedi
Jasandy ıntellektini bilim salasyna engizý – álemde eń qyzý talqylanyp jatqan máseleniń biri. Osy oraıda Memleket basshysy JI-di mektep kezeńinen bastap qoldaný qajet ekenin aıtyp, strategııalyq baǵytty aıqyndap berdi. Alaıda bilim qurylymy kúrdeli, kópdeńgeıli júıe bolǵandyqtan, mundaı tehnologııany birden engizý múmkin emes. Osyǵan baılanysty Oqý-aǵartý vıse-mınıstri Asylbek Ahmetjanov, Májilis depýtaty Ashat Aımaǵambetov, «Daryn.online» platformasynyń teń quryltaıshysy Asqar Maqsatuly, bilim salasynyń sarapshysy, PhD Mádına Tynybaeva, «Qalan.kz» startabynyń negizin qalaýshy Asqar Bolat, «Amansultan» sıfrly platformasynyń avtory Nurlan Qııasov pikir bildirdi.
Ekonomıka • 12 Jeltoqsan, 2025
Ekonomıka: áleýet pen múmkindik
Prezıdent ekonomıkany ártaraptandyrýǵa, ınvestısııa tartýǵa, áleýmettik qoldaýdy kúsheıtýge baǵyttalǵan birneshe iri bastama jarııalap, Úkimetke naqty tapsyrmalar júktedi. Biraq qurylymdar arasyndaǵy úılestirýdiń álsizdigi, uzaq jyldar boıy sheshilmeı kele jatqan bıýrokratııalyq tosqaýyl, óńirlerdegi atqarýshy bılik jumys qarqynynyń árkelkiligi reformanyń tez ári tolyq oryndalýyna aıtarlyqtaı tejeý.
Quqyq • 12 Jeltoqsan, 2025
«Adasqannyń aıyby joq, qaıtyp úıirin tapqan soń» deıtin halyqpyz. Ras, qylmystyń qaı túri de jazaǵa laıyq. Alaıda jazasyn ótegen adamnyń qoǵamǵa qaıta oralýy, sińisip ketýi – áldeqaıda kúrdeli másele. Osy oraıda sottalǵandardy eńbekke tartý men olardyń ómirge beıimdelýine jaǵdaı jasaý – búginginiń ózekti taqyryby.
Ekonomıka • 12 Jeltoqsan, 2025
Gaz óńdeý salasy qaıtse damıdy?
Kaspıı teńiziniń jergilikti sektoryndaǵy «Qashaǵan» kenishinde munaıdyń 9–13 mlrd barrel (1-2 mlrd tonna) qory bar. Mamandar teńiz tereńinen «qara altynmen» birge ilese shyǵatyn gazdyń mol qoryn 1 trln tekshe metrge jetýi múmkin ekenin alǵa tartady. Alaıda «kógildir otyndy» óńdeý máselesi áli qolǵa alynǵan joq. Al ony kesheýildetpeýdiń mańyzy aıryqsha bolyp otyr.
Álem • 12 Jeltoqsan, 2025
Kólik apaty sırek tirkeletin el
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimetine sáıkes, kún saıyn álemde shamamen 3 myń adam jol-kólik oqıǵalarynan kóz jumady. Basty sebep – sapasyz jol ınfraqurylymy, kólik tizgindegenderdiń jaýapsyzdyǵy.
Rýhanııat • 12 Jeltoqsan, 2025
Jas qalamgerler hám senim serpilisi
Sońǵy jyldarda Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi men Jazýshylar odaǵy arasyndaǵy strategııalyq áriptestiktiń tamyry tereńdep, ulttyń rýhanı damýyna serpin beretin jobalar júzege asyryla bastady. Sol bastamalardyń ishindegi «Jańa Qazaqstannyń ádebı-tanymdyq panoramasy» jobasy ádebıettegi jańa esimderdiń tanylýyna zor múmkindik týǵyzyp otyr.
Digital • 12 Jeltoqsan, 2025
Oıyn arqyly sóıleýge jeteleıtin qosymsha
Bala tiliniń kesh shyǵýy ata-anany ǵana emes, pedagog pen logopedti de alańdatady. «Ýaqyt óte kele ózi sóılep ketedi» degen jubatý sóz jıi aıtylady. Biraq keı jaǵdaıda sóıleýdiń kesheýildeýi balanyń áleýmettik ortaǵa beıimdelýine, emosııalyq kúıine, tipti oqý daǵdylarynyń qalyptasýyna keri áser etýi múmkin. Mundaı sátte ata-anaǵa qoljetimdi, kúndelikti qoldanýǵa yńǵaıly qosymshanyń mańyzy zor. Osy suranysqa jaýap berýge baǵyttalǵan otandyq startaptyń biri – Aınur Nurádil negizin qalaǵan «AR Sana» jobasy. Bul – 1,5 men 6 jas arasyndaǵy balalardyń sóıleý daǵdylaryn jyldam ári tabıǵı túrde damytýǵa kómektesetin, logopedtermen birge jasalǵan qoldanba.
Talbesik • 12 Jeltoqsan, 2025
Jolbarys – súrleýinde, qulan – quladúzinde...
Elimizde reıntrodýksııa baǵytynda júıeli jumys júrgizilip keledi. Antropogendik ıa bolmasa tabıǵı faktorlardyń áserinen joıylyp ketken jan-janýar, ań-qus túrleriniń tarıhı mekendeý aımaqtaryndaǵy popýlıasııalaryn qalpyna keltirý baǵytynda aýqymdy sharalar atqarylyp jatyr. Bul is-sharalardyń negizinde ekojúıelik baılanys nyǵaıyp, tabıǵı keshenderdiń turaqtylyǵy artady.
Ekonomıka • 12 Jeltoqsan, 2025
Megapolıstiń óndiristik qýaty qarqyndy
Shymkent qalasynda óńdeý ónerkásibin damytý ekonomıkanyń negizgi baǵyttarynyń birine aınalǵan. Sonyń nátıjesinde óńdeý ónerkásibinde alynǵan ónim kólemi byltyrǵy osyndaı kezeńmen salystyrǵanda 16,5%-ǵa ósken. Keıingi úsh jylda ónerkásip salasynda quny 150 mlrd teńgeni quraıtyn 40 joba iske qosylyp, 2,5 myńnan astam jumys orny ashylǵan.
Qoǵam • 12 Jeltoqsan, 2025
30 myńnan asa jumys orny qurylady
Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn júzege asyrý aıasyndaǵy Úkimettiń negizgi mindetteriniń biri – ekonomıkany ártaraptandyrý jáne qaıta óńdeýdi damytý. Negizgi maqsat – tek shıkizat eksportyna baǵdarlanýdan aýlaq bolyp, qosymsha qundy, turaqty jumys oryndaryn, turaqty eksporttyq áleýetti qamtamasyz etetin jańa óndiristerdi qurý.
Suhbat • 12 Jeltoqsan, 2025
Marat Ázilhanov: Assambleıa biregeı qoǵamdyq ınstıtýtqa aınaldy
– Marat Almasuly, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 30 jyldyǵy el ómirindegi mańyzdy kezeń boldy. Osy mereıtoıdyń basty máni nede dep oılaısyz?
Saıasat • 12 Jeltoqsan, 2025
Pedagog daıarlaý isi baıyptaldy
Premer-mınıstrdiń orynbasary – Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaevanyń tóraǵalyǵymen bilim berý júıesi úshin kadrlar daıarlaý máselesine arnalǵan keńes ótti.
Tulǵa • 12 Jeltoqsan, 2025
Aıtmatov álemi týraly birer sóz
12 jeltoqsan – qyrǵyz tarıhynyń jańa dáýiri bastalǵan kún. Ulan-ǵaıyr aqyl ıesi Aıtmatov ýaqytqa, sheksizdikke, óz dáýirine syımaıtyn erekshe oılaý formasymen ómir esigin ashty. Qalamgerdiń týyndylary urpaqtan urpaqqa jalǵasqan aqıqat pen ardyń uly kerýeni ispetti. Onyń sóziniń, oıynyń joly máńgilik.
Janýarlar • 12 Jeltoqsan, 2025
Reseı BAQ-tarynda Novosibir oblysynyń elimizben shektesetin jerinde júzdegen eliktiń qyrylǵany týraly aqparat tarady. Túz taǵylary kólderde qatqan jaltyr muzdan taıǵanaqtap, beri óte almaı turyp qalǵan.
Ekonomıka • 12 Jeltoqsan, 2025
Aýyzsý jetkizýdiń ilkimdi jobalary
Mańǵystaý óńirinde aýyzsý máselesin sheshýge qatysty túrli joba qaýyrt qolǵa alynyp, júıeli atqarylyp jatyr. Jerasty sýlaryn paıdalaný, ashy sýdy tushytý, sý tushytatyn zaýyttar salý – osy baǵyttaǵy jumystardyń nátıjesi.
Sharýashylyq • 12 Jeltoqsan, 2025
Balyq sharýashylyǵynyń bási qandaı?
Keıingi jyldary elimizde balyq sharýashylyǵy naqty qurylymdyq ózgerister kezeńine endi. Buryn tek tabıǵı balyq sharýashylyǵyna súıengen naryq qazir birtindep akvaósirýge aýysyp, óńdeý qýatyn kúsheıte bastaǵan.
Qoǵam • 12 Jeltoqsan, 2025
Probasııa qyzmeti esebinde turǵandar nazardan tys qalmaıdy
Astanadaǵy E.Rahmadıev atyndaǵy Memlekettik akademııalyq fılarmonııa ǵımaratynda probasııa qyzmeti esebinde turǵan adamdarǵa arnalǵan áleýmettik aksııa ótti. Astana qalasy prokýratýrasy, qala ákimdigi, qylmystyq-atqarý júıesi departamenti uıymdastyrǵan is-sharaǵa 200-ge jýyq adam qatysty.
Qoǵam • 12 Jeltoqsan, 2025
«Qazaq tili» qoǵamynyń qorytyndy jıyny
Elordada Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamynyń jyldyq qorytyndy quryltaıy ótip, basshysy Raýan Kenjehanuly osy jylǵa arnalǵan is-qımyl jospary aıasynda atqarylǵan jumystardy baıandady. Quryltaıǵa Prezıdent kómekshisi – Baspasóz hatshysy Rýslan Jeldibaı, Parlament depýtattary, Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń ókilderi, Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamynyń quryltaıshylary, Ortalyq keńes músheleri, qor demeýshileri, óńirlik fılıal tóraǵalary men delegattar qatysty.
Ǵalam ǵajaptary • 12 Jeltoqsan, 2025
Muǵalimder 4 kún jumys isteıdi
Shotlandııa muǵalimderge tórt kúndik jumys aptasyn synaqtan ótkizbek. Bul – jaı eksperıment emes, ustazdardyń júktemesin azaıtyp, mamandyqtyń bedelin arttyrýǵa baǵyttalǵan qadam.
Ádebıet • 12 Jeltoqsan, 2025
Ádebı mereıtoılar aıasynda zerdeli eńbekter jazylyp, oqyrmanmen qaýyshyp jatady. Osy oraıda bıylǵy hakim Abaıdyń 180 jyldyq mereıtoıy qarsańynda jaryq kórgen jazýshy Bolat Júnisbekovtiń «Kúnge asyǵý. Abaı – Zamanaı syry» roman-novellasyn atap óte alamyz.
Ǵalam ǵajaptary • 12 Jeltoqsan, 2025
Qytaı álemdegi alǵashqy atommen júretin konteıner tasymaldaýshy keme jasaýdy josparlap otyr. Balama energııa kózderine kóshý ózekti bolyp turǵan shaqta, Szıannan keme jasaý zaýyty ıadro energııasyn paıdalanatyn jańa ónimderiniń úlgisin tanystyrdy.
Qoǵam • 12 Jeltoqsan, 2025
Marhabat maqamdary – Tashkent tórinde
Qazaq ádebıetine ózindik órnegimen, mánisti maqamymen sony soqpaq qaldyrǵan klassık jazýshy, kórkemsózdiń kóshbasshysy Marhabat Baıǵuttyń týǵanyna 80 jyl tolýyna oraı bıyl aıtýly is-sharalar uıymdastyryldy. Jyl boıy ótken jaqsy bastama kúni keshe Tashkentte de jalǵasyn tapty. О́zbekstan Jazýshylar odaǵynda «Túrki álemine qyzmeti úshin» syılyǵynyń laýreaty atanǵan sańlaq qalamgerdiń ózbek tilinde jaryq kórgen «Kım oshdı savdosı» atty jańa jınaǵynyń tusaýkeser rásimi ótti.
Teatr • 12 Jeltoqsan, 2025
L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti stýdentteriniń «Shańyraq» teatry «Halyq teatry» mártebesin aldy.
Talbesik • 12 Jeltoqsan, 2025
Atyraý oblysyndaǵy «Aqjaıyq» memlekettik tabıǵı rezervatynda qus pen ańnyń, ósimdiktiń, sútqorektilerdiń túr-túri bar. Al jaqynda osyndaǵy dron kamerasyna sırek kezdesetin ári syrt kózge kóp kórinbeıtin jabaıy mysyqtyń biri tústi. Bul – málin (qamys mysyǵy).
Jádiger • 12 Jeltoqsan, 2025
Tasmola sheberleri jasaǵan qanjar
Ertis boıyndaǵy mýzeılerde qazaq jerin meken etken ejelgi taıpalardyń turmysy men soǵys ónerine qatysty kóne jádigerler barshylyq. Sonyń biri – Tasmola mádenıetine qatysty qarý-jaraq túrleri.
