Ǵylym
Ǵylym • 17 Qyrkúıek, 2025
Mektep oqýshylary adamǵa daýsyn qaıtaratyn qurylǵy oılap tapty
Astana qalasyndaǵy Nazarbaev Zııatkerlik mektepiniń oqýshylary daýysynan aıyrylǵan adamdarǵa sóıleý múmkindigin qaıtaratyn VoiceX atty qurylǵynyń prototıpin ázirledi. Qurylǵy moıyndaǵy óte álsiz vıbrasııalardy anyqtap, olardy adamnyń óz daýysyna meılinshe uqsas sóıleýge aınaldyrady. Joba qazir patentteý kezeńinde tur, sondaı-aq Samsung Solve for Tomorrow baıqaýynyń jartylaı fınalyna ótken, dep jazady Egemen.kz.
Ǵylym • 13 Qyrkúıek, 2025
Rýhanı keńistiktegi ǵylymı kópir
Stambýl qalasynda Islam tarıhy, óneri jáne mádenıetin zertteý ortalyǵynda (IRCICA) professor Devın DıÝıstiń «Qazaqstan men Ortalyq Azııadaǵy Islam jáne Iasaýııanyń mádenı tarıhy» atty eńbeginiń qazaq tilindegi nusqasynyń tusaýkeseri ótti. Bul is-shara Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qoja Ahmet Iаsaýı murasyn keńinen nasıhattaý jónindegi tapsyrmasyn júzege asyrý baǵytyndaǵy mańyzdy mádenı bastamalardyń biri bolyp tabylady. Tusaýkeser Qazaqstan men Túrkııa arasyndaǵy ǵylymı-mádenı yntymaqtastyqtyń jańa belesi ári Iаsaýı ilimin halyqaralyq deńgeıde tanytýdyń irgeli qadamy sanalady.
Tehnologııa • 12 Qyrkúıek, 2025
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń taıaýda jarııalanǵan «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne ony túbegeıli sıfrlyq ózgerister arqyly sheshý» atty Qazaqstan halqyna Joldaýyn muqııat tyńdap, onda aıtylǵan máselelerdiń mańyzdylyǵyn baıyptadyq.
Ǵylym • 11 Qyrkúıek, 2025
«Túrki memleketteri tarıhy» akademııalyq basylymdaryn ázirleýge arnalǵan jıyn ótti
Almaty qalasyndaǵy ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde Túrki Akademııasynyń uıymdastyrýymen túrki memleketteriniń ortaq akademııalyq tarıhyn jazý máselelerin talqylaýǵa arnalǵan ekinshi ǵylymı jıyn ótti, dep jazady Egemen.kz.
JOLDAÝ • 08 Qyrkúıek, 2025
Bilikti mamandarymyzdy elge qaıtarý kerek - Q. Toqaev
Prezıdent búgingi Qazaqstan halqyna Joldaýynda ǵylym, bilim jáne ınnovasııa salasyn basqarý tásilderin ózara baılanystyrý óte mańyzdy ekenin atap ótti, dep jazady Egemen.kz.
JOLDAÝ • 08 Qyrkúıek, 2025
Toqaev: Aýyl sharýashylyǵy ǵylymy men praktıka arasynda alshaqtyq bar
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Joldaýynda aýyl sharýashylyǵy ǵylymyn jedel damytý qajettigin aıtty. Prezıdenttiń sózinshe, qoldanbaly agrarlyq ǵylym órkendemeı, agroónerkásip keshenin uzaq merzimdi ári qarqyndy damytý múmkin emes, dep jazady Egemen.kz.
JOLDAÝ • 05 Qyrkúıek, 2025
Qazaqstanda ǵylymdy qarjylandyrý 3,3 esege ósken
Bul ósim 809 ǵalymdy álemniń jetekshi ortalyqtaryna taǵylymdamaǵa jiberýge jáne materıaldyq-tehnıkalyq bazany aýqymdy jańartýdy bastaýǵa múmkindik bergen, dep jazady Egemen.kz.
Medısına • 28 Tamyz, 2025
100 stýdent pen 50 dáriger Túrkııada tegin taǵylymdamadan ótedi
28 aqpan kúni óńir basshysy Nurdáýlet Qılybaıdyń tapsyrmasyna sáıkes Ystanbul qalasyna barǵan Mańǵystaý oblysy ákiminiń orynbasary Abbat О́risbaev birqatar kelisimge qol jetkizdi, dep habarlaıdy Egemen.kz Mańǵystaý oblysynyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Ǵylym • 23 Tamyz, 2025
Magıstratýra boıynsha memlekettik bilim granty ıegerleriniń tizimi jarııalandy
Magıstratýra boıynsha 2025-2026 oqý jylyna arnalǵan bilim granttary ıegerleriniń tizimi jarııalandy. Bul týraly Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi habarlady.
Qazaqstan • 19 Tamyz, 2025
Elimizde agroklımattyq polıgon qurylady
Parnıktik gazdardyń kesirinen ǵalamdyq klımattyń ózgerýi jer betindegi barlyq memlekette ózekti máselege aınalyp otyr. Ár el túıtkildiń túıinin tarqatýdyń ózinshe jolyn ustanyp keledi. Sonyń ishinde Qazaqstannyń klımattyq saıasatynda 2030 jylǵa qaraı bólindilerdi 325 mln tonna SO₂-ǵa deıin qysqartý kózdelgen, bul mindetti oryndaýda agrosektordyń belsendi at salysýy qatysýy qajet. Al aýyl sharýashylyǵy elimizdegi parnıktik gazdardyń ekinshi iri kózi sanalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ǵylym • 14 Tamyz, 2025
Elimizdegi alǵashqy ǵylymı-mádenı hab – «Maǵjan ortalyǵy» ashyldy
Petropavl qalasynda ult aqyny, oıshyl, aǵartýshy Maǵjan Jumabaevtyń esimin ıelengen elimizdegi alǵashqy ǵylymı-mádenı hab – «Maǵjan ortalyǵy» ashyldy. Jańa ortalyq tek tarıhı murany jańǵyrtý orny ǵana emes, ǵylymı zertteýler, mádenı-aǵartýshylyq baǵdarlamalar, halyqaralyq dıalogtar men shyǵarmashylyq jobalar júzege asatyn zamanaýı zııatkerlik keńistik bolmaq. Onyń ashylýy Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy mádenı jáne rýhanı serpilistiń aıqyn belgisine aınalyp, 11–17 tamyz aralyǵynda óńirde ótken halyqaralyq is-sharalar leginiń mańyzdy bóligi boldy, dep habarlaıdy Egemen.kz Úkimettiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Taǵaıyndaý • 14 Tamyz, 2025
Oqý-aǵartý vıse-mınıstri taǵaıyndaldy
Asylbek Amantaıuly Ahmetjanov Qazaqstan Respýblıkasynyń oqý-aǵartý vıse-mınıstri bolyp taǵaıyndaldy, dep habarlaıdy Egemen.kz Úkimettiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Úkimet • 13 Tamyz, 2025
Úkimet Kaspıı teńizi ınstıtýtyna 305 mln teńge bóldi
Bul qarjy Memleket basshysynyń Kaspıı teńizi problemalaryn keshendi zertteý jónindegi tapsyrmalaryn júzege asyrý sheńberinde «Qazaq Kaspıı teńizi ǵylymı-zertteý ınstıtýty» KeAQ-qa Úkimet rezervinen bólindi. Premer-mınıstr Oljas Bektenov tıisti qaýlyǵa qol qoıdy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aımaqtar • 09 Tamyz, 2025
Qostanaıda Prezıdent janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademııasy Prezıdıýmynyń kóshpeli otyrysy ótti
Alqaly jıynǵa Prezıdent janyndaǵy UǴA prezıdenti Aqylbek Kúrishbaev, Qostanaı oblysynyń ákimi Qumar Aqsaqalov, Senat depýtattary, memlekettik organdardyń, ǵylymı mekemelerdiń, óńirdegi JOO-nyń basshylary, aýyl sharýashylyǵy ónimderin tereń óńdeý jáne agroónerkásiptik keshen, energetıka, densaýlyq saqtaý salalarynyń otandyq jáne sheteldik jetekshi ǵalymdary, sondaı-aq bıznes-qaýymdastyq ókilderi qatysty.
Ǵylym • 28 Shilde, 2025
RF Premer-mınıstri Qazaqstan Prezıdentiniń bilim berý baılanystaryn damytýdaǵy rólin atap ótti
Reseı Federasııasynyń Premer-mınıstri Mıhaıl Mıshýstın Omby qalasynda ornalasqan jetekshi qazaqstandyq joǵary oqý orny – ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń fılıalyna bardy, dep jazady Egemen.kz.
Pikir • 28 Shilde, 2025
Sý qaýipsizdigin qamtamasyz etýdegi strategııalyq qadam
Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy 2025 jylǵy Ál-Farabı atyndaǵy QR Memlekettik syılyǵyna usynylǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń Gıdrogeologııalyq kartalarynyń atlasy» – ǵylymı dáldik pen zamanaýı tehnologııanyń úılesiminen týǵan biregeı eńbek. Atlas avtorlary – M.K. Absametov, R. Aıazbaev, E.I. Kóldeev, E.J. Murtazın, V.A. Smolıar. Atalǵan avtorlar – otyz jyldan astam ýaqytty qamtyǵan (1985-2020) keshendi gıdrogeologııalyq zertteýlerdi júıelep, ony praktıkalyq turǵyda qoldanýǵa yńǵaıly, joǵary tehnologııalyq ónimge aınaldyrdy.
Mektep • 22 Shilde, 2025
471 kóshbasshy úzdik mektepterde taǵylymdamadan ótip jatyr
Prezıdenttik jastar kadrlyq rezerviniń úlgisimen 2023 jyldan beri «Bilim berýdegi ózgeristerdiń 1000 kóshbasshysy» jańa formattaǵy basshylardy irikteý jáne daıarlaý baǵdarlamasy júzege asyrylyp jatyr, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Álem • 21 Shilde, 2025
1962 jyly keńestik jazýshylar Arkadıı men Borıs Strýgaskııler «Polden, XXII vek» atty ǵylymı-fantastıkalyq povesin jaryqqa shyǵarady. Bul shyǵarmada bolashaqtaǵy ǵylym men tehnıkanyń jetistikteri, adamzattyń jańa damý satysyna kóterilýi keńinen sýretteledi. Solardyń biri – Kasparo-Karpov júıesi dep atalatyn tańǵalarlyq tehnologııa. Bul júıe adamnyń mıyn «kóshirip», onyń matematıkalyq modelin jasaý arqyly adam sanasyn zertteýdi maqsat etedi, dep jazady Egemen.kz.
Bilim • 21 Shilde, 2025
Tegin úıirmelerge joldama beretin júıe jańartyldy
Astanada balalarǵa arnalǵan vaýcherlik qarjylandyrý júıesin ádil ári ashyq júrgizýge baǵyttalǵan QOSYMSHA.KZ jańa sıfrlyq platformasyn engizý boıynsha pılottyq joba iske qosyldy, dep jazady Egemen.kz.
Qoǵam • 04 Shilde, 2025
«Tańba» klýbynyń otyrysynda qazaq geraldıkasynyń damý joldary talqylandy
QR Ulttyq mýzeıinde «Geraldıkalyq zertteýler ortalyǵy» janynan qurylǵan «Tańba» ǵylymı-ádistemelik klýbynyń kezekti otyrysy ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ǵylym • 29 Maýsym, 2025
Elimizde joǵary bilim júıesi qarqyndy damyp keledi
Stýdentter sany kóbeıdi, sheteldik talapkerlerdiń úlesi ósti, bilim granttary men stıpendııa kólemi artty, dep jazady Egemen.kz.
Ǵylym • 25 Maýsym, 2025
Zamanaýı sóz tirkesteri zertteldi
LiveDune áleýmettik jelilerdi taldaý jáne basqarý qyzmeti Instagram jáne Facebook jelilerindegi jazbalarǵa jazylǵan 200 000-nan astam pikirdi zertteı kele «Bazar joq» sóz tirkesi jıi qoldanylǵanyn aıtady. Osylaısha bul sóz tirkesi jyl slengi atalyp otyr, dep jazady Egemen.kz.
Qoǵam • 25 Maýsym, 2025
Stýdenttik ombýdsmender barlyq óńirde belsendi
Búgin, QR Prezıdenti janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda «Stýdentterdiń quqyqtary men múddelerin qamtamasyz etýdegi stýdenttik ombýdsmenderdiń róli» taqyrybynda baspasóz konferensııasy ótti. BAQ ókilderimen brıfıngke Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi Joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim komıteti tóraǵasynyń m.a. Aqerke Abylaıhan, QR Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstriniń jastar saıasaty jónindegi shtattan tys keńesshisi Toqtar Bolysov jáne Respýblıkalyq stýdenttik ombýdsmen Ulan Naýken qatysty, dep habarlaıdy Egemen.kz Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Ǵylym • 22 Maýsym, 2025
Qanysh Sátbaevtyń bes tomdyq akademııalyq shyǵarmalar jınaǵy tanystyryldy
Almatyda M.O. Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýty men «Ǵylym ordasy» respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń uıymdastyrýymen «Qanysh Sátbaev rýhanııaty» atty ǵylymı-teorııalyq konferensııa ótip, belgili ǵalym, akademık, memleket jáne qoǵam qaıratkeri, Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń tuńǵysh prezıdenti Qanysh Imantaıuly Sátbaevtyń akademııalyq bes tomdyq shyǵarmalar jınaǵy tanystyryldy.
Bıznes • 21 Maýsym, 2025
QazUÝ‑da Tus‑Holdings Co. kompanııasymen birlesken bıznes‑ınkýbator ashyldy
Ál‑Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetindegi Farabi HUB ınnovasııalyq damý ortalyǵynda TusPark Business Incubator Co. bıznes‑ınkýbatory ashyldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Bilim • 20 Maýsym, 2025
Saıasat Nurbek UBT-da 140 ball jınaǵan túlekti quttyqtady
QR Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek Ulttyq biryńǵaı testileýden 140 ball jınaǵan Jánibek Ábilhandy quttyqtady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aımaqtar • 16 Maýsym, 2025
Prezıdent aıtqan ǵylym qalashyǵy qashan boı kóteredi
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq quryltaıdyń IV otyrysynda ǵylymǵa qatysty erekshe bastama kótergeni esimizde. Onda Prezıdent: «Shyn máninde, ǵylym qalashyǵy kerek. Olardy Almatyda, Kýrchatovta salý aqylǵa qonady. Biraq Úkimet te, ǵalymdar men salalyq mınıstrlik te nátıje shyǵarý qajet ekenin túsingeni jón», degen edi. Jýyrda Abaı oblysyna kelgen Ulttyq ǵylym akademııasynyń kóshpeli otyrysynda da bul másele qaıta kóterildi, dep jazady Egemen.kz.
Rýhanııat • 13 Maýsym, 2025
Seraly Qanıev atyndaǵy ǵylymı kitaphana – zertteýdiń, damýdyń ordasy
Bilim men ǵylym ordasy, joǵary oqý ornynyń júregi – kitaphana. Qazaq ulttyq qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń kitaphanasy – tarıh tereńinen tamyr tartatyn, ult ustazdary qalyptastyrǵan rýhanı orta. 2024 jyly bul ortalyq jańa keıipke enip, kúrdeli jóndeýden ótti. Sonymen qatar kitaphanaǵa elimizdiń bilim salasyna ólsheýsiz úles qosqan ulaǵatty ustaz, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń kandıdaty Seraly Qanıevtiń esimi berildi.
Ǵylym • 05 Maýsym, 2025
Ǵalymdar Qazaqstan men Ortalyq Azııadaǵy bıologııalyq ortany qorǵaý máselelerin talqylady
Memleket basshysy IV Ulttyq quryltaıda sóılegen sózinde adamdardyń zııandy áreketteri saldarynan joıylyp ketý qaýpi tónip otyrǵan janýarlar men ósimdikter áleminiń bıologııalyq alýan túrliligin saqtaý ózekti másele ekenin erekshe atap ótip, Bıologııalyq ártúrlilikti saqtaý jónindegi halyqaralyq qor qurý qajettigin málimdegen bolatyn, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ǵylym • 05 Maýsym, 2025
Ǵylymı jýrnaldardyń máselesi halyqaralyq konferensııada qaraldy
Ǵylymı jýrnaldardy damytýdyń máseleleri men bolashaǵyna arnalǵan halyqaralyq konferensııaǵa 200-den asa qazaqstandyq ǵylymı jýrnaldardyń, Ǵylymı redaktorlar men baspagerler qaýymdastyǵynyń, Taylor&Francis iri baspa úıiniń ókilderi, Clarivate jáne Elsevier kompanııasynyń strategııalyq seriktesteri, joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý uıymdarynyń ǵylymı jumys jónindegi prorektorlary, sondaı-aq halyqaralyq sarapshylar qatysty, dep habarlaıdy Egemen.kz.
