Baıbesik – baıyrǵy qazaq mekeni

Taýly Altaıdyń Chıketaman asýyna jaqyndaı bere betkeılerge bitik shyq­qan kúlgin tústi gúlder kózdiń jaýyn aldy. Ár-ár bette kıizdeı tutasyp tur. Áýelde kádimgi sıren be dep tańdaı qaǵystyq. Sóıtsek, ol «maral gúli» (maralnık) dep atalady eken. Sózdikterdi paraqtap, qazaqshasyn tappadyq. Bálkim, Altaıdyń sakýrasy desek jarasa keter me edi? Taýly Altaıda ­­jaz­ǵy saıahat maýsymy da «maral gúli» gúl jarǵanda ashylady eken. Báse deı­miz, irkes-tirkes aǵylǵan týrıst kóp. Biz bolsaq, Mońǵolııanyń batysy, qazaq­tyń baıyrǵy mekeni – Baı ólkeden kele jatqan betimiz...

31 Mamyr, 2023

Internet-bankıngti meńgergender

El turǵyndary arasynda ınternet-bankıng bedel jınap keledi. Jyl saıyn paıdalanýshylar sany úlken qarqynmen ósip jatyr. 2022 jyldyń sońynda onlaın jáne mobıldi bankıngti paıdalanýshylar sany 22,9 mıllıonǵa jetken. 2021 jylmen salystyrǵanda 20 paıyzǵa artyq.

31 Mamyr, 2023

Qos qordyń qoldaýy

Otandyq «ApartX» startapyna «Big Sky Capital» jáne «Activat-VC» venchýrlyq qorynan 250 myń dollar ınvestısııa tartyldy. Bul ınvestısııalar startaptyń múm­kindigin keńeıtip qana qoımaıdy, sondaı-aq na­ryqtaǵy ornyn nyǵaıtyp, jyljymaıtyn múlikti jalǵa berý óndirisindegi máselelerdi eńserýge jol ashady.

31 Mamyr, 2023

Bıyl 172 myń túlek mektep bitirdi

Qazaqstanda 3 mln 700 myńnan astam oqýshy bıylǵy oqý jylyn aıaqtady, dep habarlaıdy Egemen.kz Oqý-aǵartý mınıstrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap. 

31 Mamyr, 2023

Smaǵul Sádýaqasulynyń rýhyna quran baǵyshtaldy

Búgin 31 mamyr - Saıası qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandaryn eske alý kúnine oraı alash qaıratkeri Smaǵul Sádýaqasulynyń rýhyna quran baǵyshtaldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.

31 Mamyr, 2023

31 mamyr – saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúni

31 mamyr – saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúni. Bul kún 1997 jyly arnaıy jarlyqpen bekitilgen bolatyn, dep habarlaıdy Egemen.kz.

31 Mamyr, 2023

Ujymdastyrý zardaby

Mal baǵýmen kúneltip otyrǵan kóshpeli jáne jartylaı kóshpeli halyqty kúshtep oty­ryqshylyqqa kóshirý saıasaty qazaq aýy­lyna asa qatty soqqy boldy. Bul ejelden qalyptasqan sharýashylyqty birjola qıratty. 1920-1930 jyldary kósh­­­peli sharýa­shylyq eldegi basqa aýdan­dardyń ekonomıkasymen aýqym­dasa otyryp, tabıǵı shama-shar­qyn áli de bolsa sarqa qoıǵan joq edi. Sol kezdegi ındýstrııasy damymaǵan, ón­dir­gish kúshteri álsiz Qazaqstan sııaq­ty tabıǵı-geografııalyq ortada kósh­peli mal sharýashylyǵy tıimdi bola­tyn. О́ıt­keni jaıylymdy mal sharýa­shylyǵy qazaqtyń keń-baıtaq dala­syndaǵy shól­di jáne shóleıt jerler­di tıimdi ádis­pen ıgerip, sonshama keńistikti óziniń áleý­mettik bolmysyna qyzmet ettirýge beıimdep, tabıǵatpen sińisip ketýdiń birden-bir tásili edi.

31 Mamyr, 2023

Sherli tarıh shyndyǵy

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Jarlyǵymen elimizde saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý boıynsha keń kólemde jumys bastalǵaly úsh jyl ishinde Batys Qazaqstan oblysynda da qyrýar jumys atqaryldy. 2001 jyly óńirde keńes­tik repressııa qurbandaryn aqtaý, sol kezdegi so­laqaı saıasattyń áserinen bolǵan qýǵyn-súrginniń aýqymyn zertteý­ge baılanys­ty qurylǵan jumys toby «Dana» ǵy­ly­mı-zertteý ortalyǵynyń aıasynda qyzmet etti. Jergilikti atqarýshy bılik­tiń jan-jaqty qoldaýy jáne jumysty durys uıymdastyrýdyń arqasynda az ýaqytta kóp jumys tyndyryldy.

31 Mamyr, 2023

Qarlag: Din ókilderin qalaı qorlady?

Qarlag eńbekpen túzeý lageri KSRO Halyq komıssarlary keńesiniń 1930 jylǵy mamyrdaǵy qaýlysy boıynsha ashyldy. Kelesi jyly, 1931 jyldyń 19 jeltoqsanynda Qaraǵandy eńbekpen túzeý lageri qaıta qurylyp, lagerdiń ortalyǵy Qaraǵandy qalasynan 45 shaqyrym jerdegi Dolınka kenti bolyp bekitildi. Oǵan 120 myń gektar egistikke jaramdy jer, 41 myń gektar shabyndyq jer bólinip berildi.

31 Mamyr, 2023

Náýbetti kezeń zerdelendi

Petropavl qalasynda Saıası qýǵyn-súrgin jáne ashtyq qurbandaryn eske alý kúnine arnalǵan eki kúndik «Tarıhtan taǵylym – ótkenge taǵzym» halyqaralyq forýmy ótti. Is-sharaǵa elimizdiń jáne shetelden kelgen bilikti tarıhshy ǵalymdar qatysty.

31 Mamyr, 2023

Máshhúr-Júsiptiń taǵylymdy murasy

Bul, árıne, qazaq rýhanııaty úshin jańalyq qana emes, jetistik bolýy da múmkin. Máshhúr-Júsip Kópeıuly shyǵarmalarynyń jańa bes tomdyq tańdamalysyn «Senimen Bolashaq» respýblıkalyq ata-analar qoǵamdyq birlestiginiń quryltaıshysy, ult janashyry Nurken Asanovtyń bastamasymen qurastyryp, baspaǵa daıyndap bergen Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń ǵylymı mamandary. Búgin Saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúni oraıynda ótkeli turǵan 5 tomdyq tusaýkeseri – patsha ókimeti tusynda da, keńes ókimeti tusynda da dinı turǵydan mansuqtalǵan Máshekeńniń rýhy aldyndaǵy urpaǵynyń taǵzymy, táýbege kelýi der edik.

31 Mamyr, 2023

Ákesi – «kýlak», ózi – «halyq jaýy...»

Saıası qýǵyn-súrgin zardabyn bir kisideı tartqan Saıfýtdın Kenjetaıuly Ýıdanov 1916 jyly qazirgi Aqtóbe oblysyndaǵy Martók aýdanynda Shevchenko aýylynda dúnıege kelgen. Ákesi Kenjetaı eskishe oqyǵan, sharýaǵa uqypty, dáýletti otbasynan shyqqan. Sheshesi Rahıma kópbalaly otbasynda ósip, ózi de keıin aýy­lynda bedeldi, yqpaldy ana bolǵan.

30 Mamyr, 2023

Aýyl-aımaqty damytýdyń tıimdi joly qaısy?

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev VIII saılanǵan Parlamenttiń birinshi sessııasynda eldiń damýyna qatysty biraz máseleni qamtyp, mańyzdy baǵyttardy taǵy bir naqtylap ótken edi. Onyń ishinde aýyldy jerlerdiń áleýetin arttyrýǵa basa nazar aýdardy. Máselen, Prezıdent aýyl-aımaqtardy keshendi túrde órkendetý asa mańyzdy ekenin aıtty. Prezıdentten pármen túskennen keıin buǵan qatysty salalar qandaı dármen qylyp jatyr degen suraqtyń týyndaýy zańdy. Osyǵan oraı arnaıy dóńgelek ústel uıymdastyrǵan edik. Shalǵaıdaǵy aýyldardy qalaı saqtap qalamyz? Degradasııalyq jaǵdaıda turǵan aýyldardyń jan sanyn qalaı kóbeıtýge bolady? Aýyldy jerlerdi damytýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamalar qanshalyqty nátıje berip jatyr? Aýyl men qalanyń órkenıetin, ınfraqurylymyn qalaı teńestirýge bolady? Qazir aýylǵa qatysty degen saýaldar mańyzdy bolyp otyr. Osy suraqtardy Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstri Baýyrjan Omarbekov, «Aýyl» partııasy fraksııasynyń depýtaty Anas Baqqojaev, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń baspasóz hatshysy Damır Egizbaev, S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq zertteý ýnıversıtetiniń professory Qaırat Bodaýhan syndy quzyrly mekemeniń ókilderi men sarapshy mamandarǵa qoıyp kórgen edik.

30 Mamyr, 2023

Jamby

Jamby kóne túrik tilinde «ıambý», ıaǵnı quımaly altyn nemese kúmis uǵymyn bildiredi. Jamby iri qara nemese usaq maldyń tuıaǵy músindes bolǵandyqtan, taıtuıaq, qoıtuıaq, attuıaq, asyq jamby, besik jamby, túıekóz jamby, qoıbas jamby, t.b. dep atalǵan.

30 Mamyr, 2023

Kembrıdj moıyndaǵan mektep

«Nazarbaev zııatkerlik mektepteri» derbes bilim berý uıymy oqý, baǵalaý júıesi men muǵalimderdiń biliktiligin arttyrý baǵdarlamalaryn ázirleıtin quqyqqa ıe boldy. Buǵan deıin mektep halyqaralyq standarttarǵa saı oqytý baǵdarlamalaryn Kembrıdj ýnıversıtetimen arnaıy seriktestik deńgeıinde daıyndap kelgen edi.

30 Mamyr, 2023

Jaýapty kezeń taıady

Oqý jylynda Soltústik Qazaqstan oblysynyń 700-ge jýyq túrli mek­te­bi men kásiptik bilim berý ornynda 100 myńnan astam shákirt bilim aldy. Negizgi mekteptiń kýrsyn, ıaǵnı 9-synypty 6 707 oqýshy aıaqtaıdy, olardyń qorytyndy emtıhandary 2-13 maýsym aralyǵynda ótedi.

30 Mamyr, 2023

Bı óneriniń biregeıi

1961 jyly Perý jáne AQSh ánshisi Ima Sýmak keńes odaǵyn aralaý kezinde Qazaq KSR-iniń eńbek sińirgen ártisi Nursulý Tapalovamen tanysady. Ima Sýmaktyń anasy ınk taıpasynyń sońǵy ımperatory – Ataýalpynyń urpaǵy eken. Úndiniń kómeıden kúmbirlep shyǵatyn qońyr daýysyn Eýro­panyń klassıkalyq mýzyka stıline salǵan ánshi Nursulý Tapalovany Perý eliniń án-bıin úırenip qaıtýǵa shaqyrady. Alaıda sol ýaqyttaǵy AQSh pen keńes odaǵynyń arasyndaǵy sál-pál jylymyqqa qaramastan, Memlekettik qaýipsizdik komıteti «halyq jaýynyń» qyzy bolǵany úshin Nursulý Elýbaıqyzyna shetelge shyǵýǵa ruqsat etpeıdi. Bul kópke málim bolmaǵan derekti Nursulý Tapalovanyń 100 jyldyǵyna arnalǵan «Bı bıigindegi ǵumyr» atty Aqtóbede ótken konferensııada bıshiniń qyzy Toty Shoqyrqyzy ortaǵa saldy. Shetelge shyǵýǵa tyıym salynǵanyna bıshi asa qamyqpaı, «Men úshin ónerimdi halqymnyń baǵalaǵany mańyz­dy­raq», degen eken qyzdaryna.

30 Mamyr, 2023

Sýretshiniń sulý álemi

Sýretshiniń mindeti bireý ǵana – sezimniń til jetpeıtin qupııasyn, álemniń ishine jasyrǵan jumbaǵyn boıaý arqyly jetkizý. Týǵan jerge súıispenshiligi, Otanyna adaldyǵy, dástúrge beriktigi ol jazǵan shyǵarmadan sezilip tursa, ózgeshe pafospen, shynaıy romantıkamen beınelense, júreginiń lúpilin jetkize alǵany. Kásibı kompozısııa jasaýdyń has sheberi Záýre Smaǵulovanyń Á.Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner mýzeıinde ótip jatqan «Azııa – altyn besigim» kórmesindegi týyndylar ultyn súıgen perzenttiń shynaıy peıilimen til qatady.

30 Mamyr, 2023

Qazaq áni qytaı tilinde shyrqalady

Qazaq án óneri – ult janynyń ómirbaıany ispetti. Meıirim, mahabbat, súıispenshilikke sýarylǵan tól týyndylar el jadynda jańǵyryp keledi.

30 Mamyr, 2023

Kúı ańyzy: Tólegen Mombekovtiń «Saltanat» kúıi qalaı týdy

Kúı tarıhy qyzyq qoı. Kúıdi tyńdaǵanymyz bolmasa shyǵý tarıhy men mánin asa bile bermeımiz.

30 Mamyr, 2023