Ulttyq kod engizilgen JI júıesi

Qazirgi tańda jasandy ıntellekt júıeleri qarqyndy damyp jatyr. Álem bet burǵan salany elimizde de damytýǵa den qoıyldy. Otandyq IT-mamandary men ınjenerleri biraz jyldan beri eńbek etip, alǵashqy nátıjege jetti. Endi qazaqsha jasandy ıntellekt júıeleri paıdalanýshylarǵa qoljetimdi bolmaq. Onyń sheteldik tildik platformalardan artyqshylyǵy da kóp. Eń bastysy – óz júıemiz qoldanýshy derekterin este saqtamaıdy, qaýipsizdikti tolyq qamtamasyz ete alady.

25 Shilde, 2025

Orman kúzetetin aqyldy tehnologııa

Ormandardy endi qarapaıym qoryqshy emes, jasandy ıntel­lekt pen drondar kúzetedi. Elde ormandaǵy órtti erte anyq­taıtyn jańa aqyldy júıe iske qosyldy. Bul júıe tútindi alystan baıqap, naqty qaı jerde órt shyqqanyn av­to­matty túrde anyqtaıdy jáne ortalyqqa birden habar be­redi. Joba Memleket basshysynyń tapsyrmasymen qolǵa alynǵan.

25 Shilde, 2025

Belgisiz marshrýttyń jolaýshylary

О́nerdiń tili – uly til. Bir ulttyń keńsirigindegi ógeı óksigin, zamanaǵa aıtar zar zapyranyn, keleshek urpaqqa tiler arzý armanyn keńes zamanynan qalǵan kóne avtobýstyń ishindegi jolaýshylardyń aýzymen aqtara tógý áste múmkin be? Qyrǵyzdyń asa talantty rejısseri Temir Birnazarovtyń «Belgisiz marshrýt» fılmin kórgende óner tiliniń ulylyǵyn moıyndap qana qoımaı, «biz osyndaı týyndyny nege túsire almaımyz?» degen suraq ishimizde qyzǵanyshtyń qyzyl ıti bolyp bas kóterdi.

25 Shilde, 2025

Rýhy myqty sportshy

1976 jyly Kanadanyń Monreal qalasynda ótken jazǵy Olımpıada oıyndary talaı tarıhı sátterge toly boldy.

25 Shilde, 2025

Sezimtal mysyq

Birinshi dúnıejúzilik soǵys kezin­de mysyqtar okoptarda sarbazdar­dyń turaqty serigine aınaldy. Olar negizinen tyshqan aýlap, sanı­tar­lyq jaǵdaıdy jaqsartýǵa kómektesken.

25 Shilde, 2025

«A113» qupııasy

Kópshilikke belgili «Disney» men «Pixar» mýltfılmderinde kózge kóriner-kórinbes qupııa belgiler, túrli sımvoldar jıi kezdesip jatady. Máselen, «A113» degen tańbaly kombınasııa.

25 Shilde, 2025

Saq sadaǵy

Erte dáýirde, Azııa qurlyǵynda kezektesip ulys qurǵan ǵundardan keıingi túrki, uıǵyr, qımaq, qyrǵyz, mońǵoldar ózderiniń sadaǵyn ejelgi ǵun sadaǵy negizinde damytqan. Sonyń biri – saq sadaǵy.

25 Shilde, 2025

«Salamatty Qazaqstan»: aýylǵa qoljetimdi kómek

Elimizdiń áleýmettik jobasyn iske asyrý sheńberinde jasaqtalǵan «Salamatty Qazaqstan» medısınalyq poıyzy Qostanaı oblysynyń «Denısovka» stansasyna keldi.

24 Shilde, 2025

Jurtshylyq ótinishi nazardan tys qalmaıdy

Astana qalasy ákimdiginiń Qalalyq monıtorıng jáne áreket etý ortalyǵy úzilissiz jumys isteýi kerek. О́ıtkeni túrli máselemen qońyraý shalatyndardyń qarasy kóp. Depýtattardyń aıtýynsha, bul aldymen elorda turǵyndarynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etedi.

24 Shilde, 2025

Júldeden bıik jarastyq

1936 jyly Berlındegi Olımpıada oıyndarynda japon sportshylary Sıýheı Nısıda men Sýeo Oe syryqpen sekirý saıysynan synǵa túsip, birdeı nátıje kórsetedi. Sóıtip, ekeýi de ekinshi orynǵa laıyq dep tanyldy.

24 Shilde, 2025

Tórt elementtiń tórkini bir

HIH ǵasyrda Shvesııadaǵy shaǵyn ǵana Itterbıý mekeninen buryn-sońdy kezdespegen erekshe tórt mı­ne­­ral tabylypty. Sodan soń ǵa­lym­­dar osy jerge qurmet retinde ash­­qan jańalyqtaryn sol jerdiń aty­­men baılanystyryp ataǵan eken.

24 Shilde, 2025

Qyzyl-sary qaǵaz qaıdan shyqty?

60-jyldardyń sońyna deıin fýtbolda sary qaǵaz da, qyzyl qaǵaz da bolmaǵan. Tóreshiler eskertýdi dápterge ǵana jazyp qoıatyn. Sonyń saldarynan halyqaralyq matchtardyń sońy kóbine daý-damaımen aıaqtalatyn edi.

24 Shilde, 2025

Dımashtyń Túrki dúnıesindegi dańqy

Keshe Qyrǵyzstannyń Sholpan-Ata qalasynda IV «Meıkın Azııa» halyqaralyq mýzyka festıvaliniń jabylýy dúrkirep ótkeni týraly habar tarady. Dúrkiregeni sol, Qazaqstannyń halyq ártisi, álem tanyǵan ánshi hám kompozıtor Dımash Qudaıbergenge «Qyrǵyz Respýblıkasynyń halyq ártisi» qurmetti ataǵy berildi.

24 Shilde, 2025

Qaı óńirdiń turǵyndary eń joǵarǵy jalaqy alady?

2025 jyldyń birinshi toqsanynda eldegi ortasha aılyq nomınaldy jalaqy 423,1 myń teńgeni qurady. Bul kórsetkish 2024 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 9,2%-ǵa joǵary. Bul týraly Ulttyq statıstıka bıýrosy habarlady. 2025 jyldyń birinshi toqsanynda eldegi ortasha aılyq nomınaldy jalaqy 423,1 myń teńgeni qurady. Bul kórsetkish 2024 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 9,2%-ǵa joǵary. Bul týraly Ulttyq statıstıka bıýrosy habarlady, dep jazady Egemen.kz.

23 Shilde, 2025

Anyqtamany onlaın alasyz

Endi Ulttyq ulan qyzmetkerleri eGov.kz ­portaly arqyly jumys ornynan anyq­tamany onlaın túrde ala alady. Jańa sıfr­lyq qyzmet nebári birneshe mınýt ishin­de resmı qujatty rásimdeýge múmkindik beredi. Bul sheshim anyqtama alý rásimin aıtar­lyqtaı jeńildetip, ýaqytty únemdeıdi. Endi Ulttyq ulan qyzmetkerleri eGov.kz ­portaly arqyly jumys ornynan anyq­tamany onlaın túrde ala alady. Jańa sıfr­lyq qyzmet nebári birneshe mınýt ishin­de resmı qujatty rásimdeýge múmkindik beredi. Bul sheshim anyqtama alý rásimin aıtar­lyqtaı jeńildetip, ýaqytty únemdeıdi.

23 Shilde, 2025

Matematıka maıtalmandary bas qosty

Nazarbayev University-de halyqaralyq deńgeıdegi mańyzdy oqıǵa — Tal­daý, qoldanbalar jáne esepteýler­ jó­nindegi halyqaralyq kongress (ISAAC-2025) ótip jatyr. Atalǵan is-shara Ortalyq Azııada birinshi ret uıymdastyrylyp otyr. Bul — álemniń túkpir-túkpirinen matematıkterdi jınaıtyn eń iri ǵylymı basqosýlardyń biri jáne Qazaqstannyń ǵylymı be­delin jahandyq deńgeıde kóterýge yq­pal etetin aıtýly jıyn.

23 Shilde, 2025

Jurt kóńilinen shyqqan jobalar joly nege aýyr?

Pavlodarda 2020 jyldan beri «Halyq qatysatyn bıýdjet» jobasy negizinde 322 ótinim maquldanǵan. Alaıda olardyń úshten biri júzege aspapty. Azamattar kóp jaǵdaıda balalardyń sport oıyn alańyn salyp berýdi, aýlany abattandyrýdy, dybystaǵysh baǵdarshamdardy ornatýdy suraıdy. Biraq kóbi birizdi, kreatıvti tásilder joqqa tán. Mysaly, bıyl Nazarbaev dańǵyly boıyndaǵy úılerge jaryq júıesin ornatý, Maksım Gorkıı kóshesindegi úıler arasyna trotýar tóseý, Malaısary batyr kóshesindegi úılerdiń syrtynda kólik turaǵyn jasaý jobalary maquldanǵan. Bylaı qaraǵanda, «Halyq qatysatyn bıýdjet» jobasynan bólek, memlekettik baǵdarlamalar arqyly aýlalardy asfalttaýǵa, trotýar tóseýge, jaryqtandyrýǵa, balalar jáne sport alańdaryn salýǵa onsyz da qarajat bólinip jatyr.

23 Shilde, 2025

Gshtaadta top jardy

Shveısarııanyń Gshtaad qalasynda uıymdastyrylǵan ATP 250 týrnıri elimizdiń birinshi raketkasy Aleksandr Býblıktiń jeńisimen aıaqtaldy.

23 Shilde, 2025

Janashyr júzik

AQSh-ta telefonǵa shekten tys telmirgenderdiń saýsaǵyn qysyp qalatyn saqına shyqty.

23 Shilde, 2025

Eń jyldam (samokat) skýter

Brıtandyq «Bo» kompanııasy álemdegi eń jyl­dam elektrskýterdi ta­nys­­­­­­­tyrdy. Ol saǵatyna 160 sha­­­qy­­­rym jyldamdyqpen júıt­kı alady.

23 Shilde, 2025