Boks • 08 Maýsym, 2023
Aslan ShYMBERGENOV, bokstan álem chempıony: Rıngte bosańsýǵa bolmaıdy
О́zbekstanda ótken álem chempıonatynda atoı salǵan sańlaqtarymyzdyń arasynda eń tájirıbelisi – komanda kapıtany Aslanbek Shymbergenov. 71 kılo salmaqta kúsh synasyp júrgen bul boksshynyń jankúıerler nazaryna ilikkenine 10 jylǵa jýyqtady. Sol kezden beri ol birqatar asa iri halyqaralyq jarysta jeńis tuǵyryna kóterildi. Biraq Aslanbekke kópke deıin dúnıejúzilik dodalarda daralaný baqyty buıyrmady. Soǵan qaramastan, qazaqtyń ór minezdi ulynyń jigeri jasyǵan joq. Ol óziniń juldyzdy sátteri áli de alda ekenine kámil sendi. Aqyry tabandylyǵynyń arqasynda kózdegen maqsatyna qol jetkizip, álem chempıony atandy.
Tulǵa • 07 Maýsym, 2023
Tarıhı atshabardy qaıta ashqan azamat
1916 jyly mamyr aıynda qazaq eliniń bolystaryn Semeı qalasynda jınaǵan Álıhan Bókeıhan: «Qazaq eli endi jeke memleket boldy!» dep zor qýanyshpen habarlady. Osy jınalysqa Jarkentten Muqa Ájibekuly da qatysqan edi. Bul jóninde «Qazaqstan» baspasynan 1970 jyly jaryq kórgen Shabdan Baıbatshaevtyń «Bel-belester» atty kitabynda derekter berilgen. Semeıde ótken osy jınalystan elge kelisimen bolys Muqa Ájibekuly halyq belsendilerin jınap, shilde aıynda Jarkent qalasynyń joǵary jaǵyndaǵy Qaradalada qazaq eliniń jeke memleket bolyp jarııalanýyna arnap at báıgesin ótkizý nıetin bildiredi. El aǵalary Muqa bolys aıtqan osy at báıgesine úlken qýanyshpen jan-jaqty daıyndalǵan. Qaradala at báıgesin ótkizýge suranyp turǵan jer edi. О́ıtkeni uzyndyǵy 4 shaqyrymǵa sozylǵan, bıiktigi etegindegi jazyqtan 10 metrdeı tekshede turyp, at báıgeni emin-erkin kóre alatyndaı yńǵaıly oryn bolatyn.
Tanym • 07 Maýsym, 2023
«Arqada bir ózendi der Obaǵan...»
Obaǵan – Qostanaı óńiriniń ońtústigindegi Sholaqsaı mańyndaǵy dalalyq alqaptan bastaý alyp, soltústiktegi Tobyl ózenine quıatyn, uzyndyǵy 370 shaqyrymnan asatyn ózen. Ol óziniń aǵys jolynda Qusmurynǵa quıyp, Qaraqamys, Teńiz syndy birneshe iri kóldi jaǵalaı kele Tobylmen toqaılasyp, odan ári Ertiske, Ertis – Obqa, Ob – Qar teńizine, Qar teńizi Soltústik muzdy muhıtqa ulasady. Demek, Obaǵan – Uly dala tósindegi kishigirim jylǵalardan bastalyp, alystaǵy alyp muhıt qoınaýynda baıyz tabatyn ózen.
Ekologııa • 07 Maýsym, 2023
Kim-kimdi bolsa da Aral teńizi temirjol stansasynyń qarsy betindegi kólemdi tuzdy sor máselesi oılantpaı qoımaıdy. Tirshilik etken soń qaısybir jyldary qaladaǵy sortań men sor jerlerdi topyraqpen kómgende, bul tuzdy sor nege umyt qalǵan? Áli kúnge deıin kópshilikti tańǵaldyryp keledi. Bólingen bıýdjet qarjysy az boldy ma, álde kúshi jetpedi me?
Jádiger • 07 Maýsym, 2023
Otyrar ejelgi zamannan-aq qalasynda ǵylym men mádenıet, saýda óndirisi, dalasynda egin, mal sharýashylyǵy qatar damyǵan álemdik mádenıettiń iri ortalyqtarynyń biri bolǵan. Ejelgi jazba derekterde: «Otyrardyń aýmaǵy uzyndyǵy men enine qaraı shamamen bir kúndik jer bolǵan». Iаǵnı Otyrar sol kezde 200 gektardaı jerdi alyp jatqan.
