Reseıdiń Hanty-Mansı avtonomııalyq oblysynyń ortalyǵy – Iýgrada burnaǵy kúni shahmattan 14, 16 jáne 18 jasqa deıingi jasóspirimder arasyndaǵy álem chempıonatynyń birinshi jarys kúni aıaqtaldy.
Áýeli Qazaqstan shahmat federasııasynda atqarylǵan uıymdastyrý sharalary jaıyna toqtalaıyq. Uıym atqarý komıtetiniń Almatyda 21 qyrkúıekte ótken otyrysy kún tártibinde bir ǵana másele – elimiz shahmatshylarynyń jaqynda Bakýde aıaqtalǵan 42-shi Búkilálemdik olımpıadada óner kórsetýiniń qorytyndylary talqylandy. Atqarý komıtetiniń 15 múshesi qatysqan májiliste áıelder quramasynyń kórsetkishine kóńil tolmaıtyny birden aıtyldy. Týrnırde erler quramasy 180 komandanyń arasynda 28-orynǵa taban tirese, boıjetkender jasaǵy 140 ujymnyń ishinde 37-orynnan kórindi. Al budan eki jyl buryn ótken olımpıadada jigitter 170 komanda talasynda 42-oryn alsa, qyzdar 136 básekeles ortasynda 6-tuǵyrǵa turaqtaǵan edi.
Talqylaý barysynda «Qazaqstan shahmat federasııasy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń birinshi vıse-prezıdenti Erkin Israıylov federasııa prezıdenti Ǵalymjan Esenovtiń osyǵan baılanysty usynysyn jetkize kelip, áıelder quramasynyń bas jattyqtyrýshysy Pavel Kosýrdy atqaryp otyrǵan qyzmetinen bosatý kerektigine toqtaldy.
– Federasııa prezıdenti uıym jumysyn qazirgiden de góri móldir de ashyq etýdi, sondaı-aq uıymdy konkýrstyq negizde qaıta qurýdy qalap otyr. Osynyń bári federasııa men jattyqtyrýshylar jumystary sapasyn arttyrý maqsatynda jasalmaqshy, – dedi E.Israıylov.
Ol, sonymen birge, 2017 jyldan bastap barlyq jattyqtyrýshylar kelisimshart júıesine kóshirilip, olardyń konkýrstyq jolmen tańdap alynatynyn sóz etti. Al bapkerler jumystaryna baǵa berýde árbir eki jylda bir ret ótip turatyn Búkilálemdik olımpıadanyń qorytyndylary negizgi ólshem bolady.
Endi Hanty-Mansıde kerýen kergen álem chempıonatyna keleıik. Alǵashqy raýnd eshqandaı kezdeısoq nátıjeler ákele qoıǵan joq, eger jaqynda ǵana Reseı shahmat federasııasyna aýysyp ketken qazaqstandyq Bıbisara Asaýbaevanyń týrnırdi óte kúshti bastaǵanyn alǵa tartpasaq. Másele mynada, buǵan deıin 12 jasqa deıingilermen sharshy taqta ústinde shaıqasyp kelgen Bıbisara bul joly 18 jasqa deıingilerdiń úıirine qosylyp, birinshi partııada ózinen kóp úlken vetnamdyq Ngýıen Zang Zýı Tıendi erkin utyp shyqty. Sóıtip, álemniń 12 jasqa deıingiler arasynda eks-chempıony bolyp tabylatyn ol týrnırdegi eń eresek 70 qyzdyń tobynda grek Stavroýla Solakıdoýmen birge týrnır kestesiniń kóshin bastady. Mamandardy tek reıtıng boıynsha birinshi turǵan Eýropa chempıony, grýzın qyzy Nıno Homerıkıdiń kútpegen jerden teń oınap qalǵany tańǵaldyryp jatyr. Al bizdiń osy ortada synǵa túsip jatqan jalǵyz sportshymyz – Dılıara Albekova reseılik Vıktorııa Iаkımenkomen teń oınady. Jastary 18-ge deıingi jigitter arasyndaǵy kezdesýlerde qazaqstandyq Janat Saıyn latvııalyq Oleg Petrovskııdi utsa, Arystanbek Orazaev túrik Oner Ogýzben teń oıynǵa kelisti. Osy pozısııadaǵy úshinshi ókilimiz Aırat Sádýbaev armıan Aram Akopıannan jeńilip qaldy.
14 jasqa deıingi qyzdar saıysynda bizdiń Ásel Serikbaı norveg Ingrıd Skaslıenmen teń tússe, Saqypjamal Barmaǵambetova belorýs Olga Badelkodan jeńilgenin moıyndady. Uldar sapynan Ramazan Shalmahanov belgııalyq Lev Akýlovten basym bolsa, Rýslan Sálimov reseılik Semen Lobasovqa álsizdik kórsetti. Budan ári 16 jasqa deıingi jasóspirim qyzdarymyzdyń biri qarsylasymen teń óner kórsetse, ekinshisi jeńilistiń ashy dámin tatýǵa májbúr boldy. Atap aıtqanda, Arnash Baýyrjan reseılik Polına Shývalova ekeýi bir-birin ala almasa, Alısa Qozybaeva úndistandyq Prıankaǵa ese jiberdi. Uldardyń ekeýi birinshi qarsylastarynan basym tússe, ekeýi jeńilistiń ashy dámin tatty. Osylaısha, Jandos Aǵmanov – estonııalyq Alekseı Sýbehındi, Denıs Mahnev slovakııalyq Igor Lıtnerdi jeńse, Dastan Turar – reseılik Oleksandr Trıapıshkodan, Tımýr Nurjanov ırlandııalyq Arash Tobıastan utyldy.
Keshe keshke ekinshi raýnd kezdesýleri oınaldy. Chempıonat 3 qazan kúni márege jetedi.
Damır QOJAMQUL