«Áıgili Ázilhan Nurshaıyqovtyń «Mahabbat, qyzyq mol jyldar» romanyn bilmeıtin ári oqymaǵan kóziqaraqty qazaq oqyrmany az shyǵar», dep babymenen bastaıdy áńgimesin Jambyl oblysy Turar Rysqulov aýdanynyń qurmetti azamaty Asqar Bektenbaıuly aqsaqal.
«Sonda Maıra Abaeva (shyn famılııasy Ybyraeva) dep kitapta aty týra, famılııasy (tegi) janama berilgen. Nege deısiń ǵoı? Ulttyń uly aqyny Abaıdyń shyn esimi Ibrahım (ıaǵnı qazaqsha úndestikte Ybyraıym). Endi alyp qarasań bylaı: baqtalas jaýy, keıin keńdik peıilin bildirgen dosy Orazbaı «Qunanbaıdyń Ybyraıy» dep ony kijine, tabalaı atap ketetin tustary Muhtar Áýezovtiń «Abaı joly» romanynan aıqyn ańǵarylady. Áz-aǵań anyq sony eskergen de, Maıra ápkemizdiń famılııasyn romanda osylaısha bergen.
«Endi sol Maırany qashan ári qaıda kórdińiz?» degen suraǵyńa jaýap bereıin.
Ákemiz Bektenbaı Qoıshymanuly – Maıra men Ýátaıdyń jan joldasy, dos-jarandarynyń biri. Olarmen tanysýymyz 70-jyldardyń ortasynda bastaldy. Jambylda (Taraz) turǵandarynda ákemmen qonaqqa birge barǵanmyn. Jas kezdegideı jaınaǵan Maıra ápkemiz bolmasa da, ishki minezi kórikti, bolmysy berik, kóńili júırik, ózi sózýar jan edi. Pedýchılıshede sabaq berip júrgen kezderi. Jan jary surapyl soǵysty bastan keshirip, elge kelgen. Bertingi ýaqytta aýdandyq kınofıkasııa bastyǵy bolatyn. Jas shaqtaryndaǵy ásem áńgimeleriniń maıyn tamyza, tarqata aıtady.
Jarym Fatımanyń áke-sheshesi – qaıyn atam Ábit pen Ońlasyn enem de Maıranyń úı-ishimen aralasyp turǵan.
Maıranyń beınesi bar myna bir sýret artyndaǵy jazýǵa qarasań, shaǵyn bir syr tartar sózderi bylaısha: «2. Djambýl. 1964 g. H Pamha t k Asılov» (bul jazýlar jáne famılııa asty kók qalam sııasymen jazylǵan da syzylǵan). Sýrette Ońlasyn enem sol jaqta.
Jeke muraǵatymda saqtalyp turǵan osy sýrettiń oń jaǵyndaǵy Maıra ápkemiz boıjetken qyzdaı qulpyryp, kúlimdeı jaınap ketkeni kerim.
Kózderi ketkenmenen, artynda qalǵan úbirli-shúbirli bala-shaǵasymen áli de bolsyn aralasyp kelemiz.
Endi osy estelikti aıaqtaý maqsatynda kezinde áıgili QazMÝ-da kýrstas bolǵan Áz-aǵamyz ben Maıra ápkemiz arasyndaǵy dostyq qarym-qatynastyń myna bir belgisin ańǵaryp kóreıikshi:
«Maıramen kitap shyqqannan keıin taǵy bir kezdestim. Sol joly: «Mynaý Maıra dep otyrǵany men shyǵarmyn dep, kóńilim tasyp, aıaq basysym shapshańdap, qyz kúnime jetpesem de, kelinshek kúıimdegideı halge keldim. Bes balam erjetip, óz aldyna otaý bolǵanda solardyń úıleriniń birinshi jasaýy – múlki bolsyn dep beseýine arnap bes kitap satyp aldym. Altynshysy myna Ýákeń ekeýmizdiki. Osylarǵa avtograf jazyp ber», dep Maıra alty kitapty aldyma jaıyp tastady.
– Osy Maıranyń shyn sózi, shyn sezimi, – dep joldasy basyn ızedi.
– Kitabym jastardyń jasaýyna jarasa, nege avtograf bermeıin, – dep, men onyń birinshisine mynadaı sózder jazyp, qolymdy qoıdym: «Bul kitapty osy romandaǵy tikeleı óz atymen ataǵan keıipkerim, soǵystan keıingi aýyr jyldarda ýnıversıtettiń azynaǵan aýdıtorııasynda ash otyryp, birge leksııalar tyńdaǵan eski dosym, qazirgi pedagog, asyl ana Maıra Ybyraeva men onyń jan jary, abzal azamat Ýákeńe shyn júrekten syıladym.
1 dekabr 1970 j.
Jambyl qalasy».
(«Mahabbat, qyzyq mol jyldar» kitaby qalaı jazyldy? (Oqyrmandarǵa jaýap) Á.Nurshaıyqov. Tańdamaly shyǵarmalarynyń on tomdyǵy. Birinshi tom. Almaty, «Qazyǵurt», 2005, 347–348-better).
Bekjan BEKTENBAI
Jambyl oblysy,
T.Rysqulov aýdany,
Qulan aýyly