Álem • Keshe

Almatylyq oqýshy álemdegi úzdik úsh ónertapqyshtyń biri atandy

Almaty qalasynyń 11-synyp oqýshysy Dana Qadyrbek Venadaǵy BUU shtab-páterinde ótken Cleantech Days Forum 2026 forýmynda álemniń úzdik úsh jas ónertapqyshynyń qataryna endi, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Zerde • 17 Sáýir, 2026

Halyq muǵalimi

Jamaleddın Beısenov – Ybyraı Altynsarın negizin qalaǵan qazaqtyń jańa úlgidegi bilim júıesiniń alǵashqy leginde turǵan, aǵartýshylyq muratty ómirine serik etken tulǵa. Qostanaıdaǵy eki klastyq orys-qazaq ýchılıshesinde bilim alyp, Orynbor qazaq muǵalimder mektebin támamdaǵan ol bar sanaly ǵumyryn el balasyn oqytýǵa, qazaq qoǵamynyń kózin ashýǵa arnady. Ybyraı Altynsarınniń shákirti ári izbasary J.Beısenov pedagog, jazýshy Spandııar Kóbeevti alǵash mektepke jetelep, oqý úıretip, bilim bergen. Spandııar Kóbeevtiń «Oryndalǵan arman» memýarlyq romanynda: «Jamaleddın Beısenniń balasy edi. Orynborda oqytýshylar daıarlaıtyn mektepti bitirip shyqqan jas oqytýshy bolatyn. Baǵymyzǵa qaraı, Jamaleddın de, Dosmaǵul da, tipti Ybyraıdyń ózi de kelipti.

Zerde • 10 Sáýir, 2026

Turar men Júsip – qos halyqtyń ortaq tulǵalary

Keńes ókimeti qazaq jáne qyrǵyz halyqtarynyń ózin-ózi basqarý quqyn moıyndaıtynyn resmı dekret arqyly jarııalap, osy arada naqty qadam jasady. Bul jaǵdaı, árıne, ımperııa ómirindegi jaǵymdy qubylys edi. Sonymen qatar ortalyq úkimet bul qadamǵa bara otyryp, jergilikti ulttyq saıası basshylyqqa tolyq senim artýdan qaımyqty. Onyń árbir erkin de batyl qadamdaryna seziktene qarady. Mundaı ustanymnyń astarynda kedergi retinde, birinshiden, sheshim qabyldaıtyn ortalyq basshylyqtaǵy qyzmetkerler men jergilikti halyq arasyndaǵy órkenıettik, dinı-mádenı alshaqtyq jatsa, ekinshiden, týǵan jer, onyń tabıǵı jáne adamı resýrsyn ıgerýde, paıdalanýda ózara úılespeıtin múddeler qaıshylyǵy da bar-tyn.

Bilim • 09 Sáýir, 2026

Naýryzdaǵy UBT: Talapkerlerdiń 70%-y shekti ball jınady

Bıylǵy naýryz aıyndaǵy UBT-ǵa 179 myńǵa jýyq adam qatysyp, olardyń 70%-y shekti ball jınady. Bul týraly Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi málimdedi, dep jazady Egemen.kz.

Zerde • 03 Sáýir, 2026

Alash tulǵasynyń qalamgerlik bastaýy

Alash kóshbasshysy Álıhan Bókeıhan qoǵamdyq-saıası qyzmetimen qatar jýrnalıstıkaǵa da eleýli úles qosty. Onyń alǵashqy maqalalary 1880 jyldardyń sońynan jarııalana bastady. Peterbordan joǵary bilim alyp Ombyǵa oralǵan soń, osy qaladaǵy basylymdarda qyzmet etip, qazaq halqynyń ózekti máselelerin jarııalaı bastady.

Qoǵam • 30 Naýryz, 2026

25 jyl jóndeý kórmeıtin jol: Aıagózdik oqýshy plastık qaldyqtardan eko-asfalt jasap shyǵardy

Abaı oblysynyń Aıagóz qalasyndaǵy №10 qazaq mektep-gımnazııasynyń 10-synyp oqýshysy Arýjan Qabdulmaratova turmystyq plastık qaldyqtaryn qaıta óńdeý arqyly jol jabynyn jasaýdyń tyń ádisin usyndy. Jas zertteýshiniń birneshe jylǵa sozylǵan eńbegi naqty nátıjesin berip otyr, dep jazady Egemen.kz.

Tulǵa • 27 Naýryz, 2026

Nókersiz júrgen, nóserge tózgen

Arna jaǵalaǵandaǵy arman Biz turatyn Tuzdybastaý aýy­lyn Úlken Almaty arnasy qaq jaryp ótedi. Aýylǵa kire bergende jáne shyǵa bergende tabany men eki ja­ǵy shegendelgen, al aýyldyń orta­synda tóbesi tutasymen jabyl­ǵan. Bir kóshe ústimen sozylyp jáne birneshe kóshe kóldeneń qıyp ótedi. Qazaqstandaǵy qurylys ınje­ne­rııasynyń bir jetistigi osyndaı edi.

Zerde • 12 Naýryz, 2026

Aǵaıyndy Dúısen men Dúısenbi bolys

1896–1897 jyldary fransýzdyń arheolog-etnografy, Parıj geografııalyq qoǵamynyń múshesi baron Jozef de Baı Reseıde zertteý jumysyn júrgizdi. Ol Qazan, Ýfa, Perm, Ekaterınbýrg, Túmen, Saratov, Máskeý, sonymen qatar sol kezdegi Aqmola oblysynyń ortalyǵy Ombyda boldy. Osy sapary kezinde Jozef tamasha fotosýretterdi taspalap, tarıh qoınaýynda qaldyrdy. Sonyń ishinde qazaq turmysyna qatysty onshaqty sýret bar.

Tarıh • 11 Naýryz, 2026

Ult kósemi urpaǵynyń beımálim sýretteri

Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq memlekettik kıno-fotoqujattar men dybys jazbalary arhıvi – elimizdegi aýdıovızýaldy qujattardy saqtaýǵa mamandanǵan biregeı mekeme. Arhıv qorynda el tarıhynyń mańyzdy kezeńderin qamtıtyn 100 myńnan astam fotosýret, kınoqujat pen dybys jazbasy jınaqtalǵan.