Soltústik Qazaqstan oblysy – elimizdegi sý resýrsyna baı óńirlerdiń biri. Oblys aýmaǵynda 60-qa jýyq irili-usaqty ózen, eki myńnan astam kól jáne qoldan jasalǵan 127 sý qoımasy bar. Sondyqtan jaz mezgili bastalysymen óńirdegi sý aıdyndarynyń qaýipsizdigi men demalys ınfraqurylymyn damytý máselesi erekshe mańyzǵa ıe bolady.
Jyl saıyn Esil ózeniniń jaǵalaýy men 13 kóldiń boıynda jalpy sany 61 jaǵajaı uıymdastyrylady. О́tken jyly osy demalys oryndarynyń barlyǵy qatań baqylaýda bolyp, qaýipsizdik talaptarynyń saqtalýynyń arqasynda óńirde sýǵa ketý faktileri tirkelgen joq.
Oblys ortalyǵy – Petropavl qalasynyń turǵyndary men qonaqtary úshin Esil ózeniniń jaǵalaýynda jáne qala irgesindegi Pestroe kóliniń mańynda eki arnaıy jaǵajaı jumys isteıdi.
Alaıda 2024 jylǵy alapat sý tasqyny Esil ózeniniń arnasy men jaǵalaýyndaǵy tabıǵı jaǵdaıǵa eleýli ózgerister engizdi. Kúshti aǵys saldarynan jaǵalaýdyń keıbir bólikteri shaıylyp, tereńdigi alty metrden asatyn jańa sý aıdyndary paıda bolǵan. Osyǵan baılanysty tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý maqsatynda Petropavl qalasynyń Tótenshe jaǵdaılar basqarmasy qaýipti ýchaskelerdi shomylýǵa paıdalanýǵa ýaqytsha shekteý engizýdi usynǵan.
Petropavl qalasy ákiminiń orynbasary Qalııa Tórenovanyń aıtýynsha, shomylýǵa ruqsat etilgen jáne tyıym salynǵan aýmaqtar oblystaǵy sý paıdalaný qaǵıdalaryna sáıkes belgilenedi.
– Qazirgi ýaqytta sý aıdyndary aýmaǵynda qajetti aqparattyq stendter, eskertý jáne tyıym salý belgileri ornatyldy. Qala turǵyndary men qonaqtarynan qaýipsizdik talaptaryn saqtap, tek arnaıy jabdyqtalǵan oryndarda ǵana demalýdy suraımyz, – deıdi Qalııa Tórenova.
Búginde jaǵajaılardy abattandyrý jumystary qarqyndy júrgizilip keledi. Atap aıtqanda, demalys oryndaryna tósenishter tóselip, jaıaý júrginshilerge, júgirýshiler men velosıpedshilerge arnalǵan jolaqtar salynýda.
– Demalys aımaqtarynyń ınjenerlik jáne qoǵamdyq ınfraqurylymy kezeń-kezeńimen jetildiriledi. Sonymen qatar kelýshilerdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin qutqarý qyzmeti men polısııa bólimshelerine arnalǵan modýldik ǵımarattar ornatylady, – deıdi ákim orynbasary.
Jaz mezgilinde óńirde týrıstik maýsym da qyza túsetini belgili. Osyǵan baılanysty týrızm salasynyń daıyndyǵy men damý kórsetkishterine de nazar aýdardyq. Oblystyq kásipkerlik jáne ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý basqarmasynyń týrızm salasyna jaýapty bólimniń basshysy Qanat Shamsýtdınovtiń aıtýynsha, óńirde týrızm salasy turaqty ósim kórsetip keledi.
– 2025 jyly Soltústik Qazaqstan oblysyna 165 myń týrıst keldi. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 14,9 paıyzǵa joǵary kórsetkish. Al týrızm salasynda kórsetilgen qyzmetterdiń jalpy kólemi 27,4 paıyzǵa ósip, 3 mıllıard teńgeni qurady, – deıdi Qanat Shamsýtdınov.
Qazirgi ýaqytta oblysta jalpy syıymdylyǵy 6,7 myń tósektik orynnan asatyn 126 ornalastyrý nysany jumys isteıdi. О́ńirde týrızmdi jyl boıy damytýǵa, týrıstik ınfraqurylymnyń sapasyn arttyrýǵa erekshe kóńil bólinip otyr.
Soltústik Qazaqstandaǵy negizgi týrıstik ortalyqtardyń biri – Imantaý-Shalqar kýrorttyq aımaǵy. Ol Kókshetaý memlekettik ulttyq tabıǵı parki aýmaǵynda ornalasqan. Búginde munda úsh myńnan astam tósektik orynǵa arnalǵan 48 demalys bazasy jumys isteıdi. Onyń ishinde 10 nysan kelýshilerdi jyl boıy qabyldaıdy. Ulttyq park málimetine sáıkes, 2025 jyly kýrorttyq aımaqqa 61,6 myń adam kelgen.
Kýrorttyq óńirdiń ınfraqurylymyn damytý maqsatynda bıyl 1,8 mıllıard teńgege 20,6 shaqyrym avtomobıl jolyna ortasha jóndeý jumystary júrgizildi. Sonymen qatar týrıstik nysandardy sapaly baılanys jáne ınternet jelisimen qamtamasyz etý sharalary qolǵa alynǵan.
Qazirgi ýaqytta 5,2 shaqyrym talshyqty-optıkalyq baılanys jelisi tartylyp, nátıjesinde jeti demalys bazasy joǵary jyldamdyqtaǵy ınternetke qosyldy. Aldaǵy ýaqytta taǵy 12 shaqyrym optıkalyq kabel tartý josparlanyp otyr.
Týrısterdiń qaýipsizdigi de basty nazarda. Osy maqsatta Imantaý jáne Shalqar kólderiniń jaǵalaýynda eki zamanaýı modýldik qutqarý beketi ornatylǵan. Jalpy, kýrorttyq aımaqta 35 sý-qutqarý beketi jumys isteıdi.
Sonymen qatar óńirde týrıstik polısııa qyzmeti quryldy. Qazirgi ýaqytta Shalqar jáne Imantaý kólderiniń mańynda týrıstik polısııanyń taǵy eki modýldik beketin ornatý máselesi qarastyrylýda.
– Kýrorttyq aımaqta abattandyrý jumystary turaqty túrde jalǵasyp keledi. Demalýshylar úshin sanıtarlyq-gıgıenalyq toraptar jumys isteıdi, qatty turmystyq qaldyqtarǵa arnalǵan konteınerler ornatylǵan. Sondaı-aq demalys oryndarynyń sanıtarlyq jaǵdaıyna turaqty monıtorıng júrgizilip otyrady, – deıdi Qanat Shamsýtdınov.
О́ńirde sýdaǵy qaýipsizdikti qamtamasyz etý men týrıstik ınfraqurylymdy jetildirý baǵytyndaǵy jumystardyń qatar júrgizilýi jazǵy demalys maýsymyn sapaly uıymdastyrýǵa múmkindik berip otyr. Bul óz kezeginde Soltústik Qazaqstannyń týrıstik tartymdylyǵyn arttyryp qana qoımaı, turǵyndar men qonaqtardyń qaýipsiz ári jaıly demalysyna jaǵdaı jasap keledi.
Soltústik Qazaqstan oblysy