О́mirden ozǵan adamdardyń ishinde jan-dúnıeńe erekshe jaqyn, bitim-bolmysy bólek, istegen isteri erek kisiler bolady. Osydan 40 kún buryn jaqyndaryn qımastyqtan eńirete jylatyp, estilerdi eseńgiretip ómirden ozǵan Meshitbaı Muqanuly aǵamyz sondaı jan edi.
Ol 1946 jyly 25 mamyrda burynǵy Torǵaı oblysynyń Jangeldın aýdanyndaǵy Uly Jylanshyq ózeniniń jaǵasyndaǵy «Aq meshit» degen eldi mekende jaryq dúnıeniń esigin ashqan. Ata-anasy Muqan Saryuly men Aıshagúl Baıbosynqyzy minezge baı, elge syıly, aǵaıyndarymen alalamaı aralasqan meıirimdi jandar bolatyn. Olardyń meıirimdiligin, aǵaıyn-týysqa janashyrlyqpen qaraǵandaryn jergilikti halyq áli kúnge deıin aýyzdarynyń sýy quryp, jyr qylyp aıtyp júr. Shoqsha saqaldy, shymyr deneli Muqan aqsaqal beldeskenniń jaýyrynyn jer ıisketken myqty palýan bolǵan. Ol jaıynda qazaqtyń kórnekti jazýshysy, tarıhshy Q.Salǵarauly aǵamyzdyń bir eńbeginde jazylǵany da este. Eldiń birligin, aǵaıynnyń amandyǵyn tilegen olar ottarynyń aldy, sýlarynyń tunyǵy Serikbaı atty ul men Beıbit atty qyzyn «Qudaıdyń aldynda da, adamnyń aldynda da suraýsyz» dep «ómirden urpaqsyz ótemiz be?!» dep sary ýaıymǵa salynyp júrgen eki aǵaıynynyń baýyryna salyp beripti. Osylaı jaqyn týystaryna jaqsylyq jasap, kóńilderiniń keregesin keńge jaıǵan Muqan aqsaqal men Aıshagúl ájemizdiń nıetterine oraı Jaratqan Iemiz olarǵa Meshitbaı atty ul men Kúlmaı atty qyz beripti.
Meshitbaı aǵamyz 1953 jyly Aralbaı aýylyndaǵy Qyzylásker orta mektebiniń tabaldyryǵyn attap, ony 1963 jyly bitirip shyǵady. Eńbekke aralasyp, keńsharda qolyna traktordyń, mashınanyń tizginin ustaıdy. Sóıtip júrgende, qurylysshy mamandyǵyna ańsary aýady. Selınograd qalasyndaǵy qurylys sheberlerin daıarlaıtyn mektepti támamdap, master bolyp qyzmet atqarady. 1972 jyly Selınogradtaǵy qurylysshylar daıarlaıtyn (SISI) ınstıtýtqa oqýǵa túsedi. Instıtýtta oqyp júrip, Qýanysh jeńgemizben taǵdyrlaryn toǵystyrady, ómirge 5 qyz ben Almas atty ul keledi. Barlyǵyna joǵary bilim alýlaryna jaǵdaı jasaıdy.
Atalmysh ınstıtýtty 1976 jyly aıaqtap, ınjener-qurylysshy mamandyǵyn alyp shyǵady. Arqalyq qalasyna kelip, kommýnaldyq kásiporyn kombınatyna, keıinirek «Qurylystyq jóndeý» basqarmasyna basshylyq jasaıdy. 1985-1987 jyldary Amantoǵaı aýdanynda jyljymaly mehanıkalandyrylǵan kolonnanyń bastyǵy, 1987-2004 jyldary oblystyń «Vtorresýrsy» mekemesinde dırektor bolyp, elge eńbegin sińirdi. Meshitbaı Muqanuly Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń saılaýynda senimdi ókili bolyp, Elbasymyzdan alǵys hat aldy.
Ol 2005 jyly Astana qalasyna qonys aýdaryp, «Kerege» páterler ıeleri kooperatıviniń tóraǵasy bolyp saılandy. 11 jyl osy PIK-ti basqarǵanda, turǵyndarǵa eksplýatasııalyq qyzmet kórsetýdiń 1 sharshy metrge shaqqanda 25 teńge turatyn tarıfin ózgertýsiz qaldyrady. Astana qalasynyń turǵyny retinde bul tarıftiń basqa PIK-terde 4-5 esege óskeninen habarymyz bar.
Meshitbaı Muqanulynyń qazasyna jınalǵan jurttyń qarasy qalyń boldy. Onyń qoǵamdyq belsendiligi de jurttyń esinde. Sońǵy demi bitkenshe «Úrker» shaǵyn aýdanynyń «Nur Otan» partııasy bastaýysh uıymynyń jetekshisi, Astana qalasynyń Esil aýdany ardagerler ansambliniń múshesi boldy.
Kenetten kelgen kesel keýdesin qysyp, ajalmen arpalysyp jatqanda Ishki ister mınıstrliginde jumys isteıtin jalǵyz uly Almasqa ofıserlik podpolkovnık sheni berilip, alǵys hat tabystalypty. Ulynyń osy jetistigin kózimen kórgen áke bas barmaǵyn joǵary kóteripti. Aýyr naýqastan tili baılanyp jatqan Meshitbaı Muqanulynyń bul qımylyn bireýler ulyna «jaraısyń» degen belgi dep uqsa, bireýler «men tútetken tútindi túzý shyǵarǵa» jorypty. «Shańyraqqa ıe bolyp qalatyn, uldyń aty ul ǵoı, shirkin, qashanda» dep óleń joldarynda aıtylatyndaı, onyń kózi tirisinde tútininiń túzý shyǵatynyna kózi jetip, kózin jumdy. Ul-qyzdarynan órbigen 17 nemeresi men 1 shóberesin aıalap otyrǵan Meshitbaı Muqanuly ómirge qushtar jan edi.
Asqarbek BEKTEMISOV,
jerles inisi ári áriptesi