Shákimov shyqqan shyń

Jyl basynda «Egemen Qa­zaqstan» respýblıkalyq gazeti» aksıonerlik qoǵamynyń ǵıma­ra­tynda Reseı Jazýshylar oda­ǵynyń múshesi Bolat Sháki­mov­tiń «Chto tam, za dalıý?» atty kitabynyń Astanadaǵy tusaý­ke­se­ri bolyp ótken edi. Tusaýkeser rásimine Re­seı­diń kórnekti qalamgerleri – Reseı Jazýshylar odaǵy bas­qar­masynyń hatshysy, «Rossııskıı pısatel» gazetiniń bas re­daktory Nıkolaı Doroshenko, Reseı Jazýshylar odaǵy bas­qar­masynyń hatshysy, proza jó­nindegi keńestiń tóraǵasy Mı­haıl Popov,  Reseı Jazý­shy­lar odaǵy basqarmasynyń hatshysy, «Algorıtm» bas­pa­sy­nyń bas redaktory Andreı Voronsov, «Nash sovremennık» jýrnalynyń proza bóliminiń meńgerýshisi Evgenıı Shıshkın arnaıy kelip qatysqan. Ol  jaıynda  áriptesimiz Aıgúl Seıilova «Qazaq ja­ny­nyń orys tildi bilgiri» degen ma­qa­la da («EQ», 2011, 16 aqpan) jazǵan bolatyn. Qazaqstandyq bel­gili qalam­ger­ler, Parlamenttiń bir top depý­tat­ta­ry qatysqan ol kezdesýdi ashqan «Egemen Qazaqstan» res­pýblıkalyq gazeti» aksıonerlik qoǵamynyń prezıdenti Saýyt­bek Abdrahmanov kitap avtory­men bas­pa­sózge jazylý jaıymen Batys Qazaqstan oblysyn ara­la­ǵan saparynda tanysqanyn, onyń «Nash sovremennık» jýrnalynda jarııalanǵan áńgimelerine erekshe súısingenin aıtqan bolatyn. «Avtor bizdi  Máskeýdiń beldi bas­pasynan shyǵarǵan qomaqty kitabymen qýantyp otyr. Bolat Shákimov kitabynyń Reseı Ja­zý­shylar odaǵynyń májilis zalyn­da ótken tusaýkeserinde aıtyl­ǵan sózder mereıińdi tasytady. Ataq­ty aqyn, M.Sholohov syı­ly­­­ǵy­nyń laýreaty Lıýdmıla Shı­­pahına: «Sońǵy jyldarda oqyǵan ki­tap­tarymnyń ishinde meni eń qat­ty tolqytqany Bolat Sháki­mov­tiń kitaby. Orys tili­niń altyn órnegimen jazylǵan bul ki­tap­tyń ár abzasy birinen-biri ar­tyq» dep sóılegen. Al akademık Iý.Vınogradov B.Shá­kimov­ke osy kitap úshin V.Pıkýl atyn­da­ǵy halyqaralyq áde­bı syı­lyq­tyń dıplomy men altyn medaldi tabys etken.  Kóptegen jyldar boıy sharý­a­shylyq sa­la­synda, basshylyq qyzmet­ter­de júrgen, sońǵy ke­zeń­de Tas­qa­la, Bórli aýdan­da­ryn tabysty basqaryp kele jat­qan azamat­tyń kórkem áde­bıette mundaı­lyq jarqyn je­tis­tikke jetýi bárimizdiń ortaq abyroıymyz», degen edi tusaý­ke­ser rásiminde  S.Abdrahmanov. Avtordyń ádebıet álemin­de­gi jeńisti joly  jalǵasyp jat­qa­ny qýantady. Jaqynda qazaq­stan­dyq prozashyǵa Reseı Ja­zý­shy­lar odaǵynyń «Tradısııa» ádebı syılyǵy tabys etildi. Ádebı ortada óte joǵary baǵa­lanatyn bul syılyq orys klas­sıkalyq áde­bıetiniń asqaq dás­túrlerin or­nyq­tyrýǵa jáne damytýǵa kór­nekti úles qosqan qalamgerlerge beriledi. Syılyqty tapsyrý rási­min­de Reseı Jazýshylar odaǵynyń tórbasy Valerıı Ganıchev Bolat Shákimov shyǵarmalarynyń minsiz beıneleý mádenıetin, onyń keıipkerleri minezdelýiniń tereń­digi men naǵyz halyqtyǵyn aı­ryqsha atap ótipti. «Orys áde­bıetindegi Raspýtın, Belov sy­n­dy aıtýly jazýshylar sııaqty, siz de qoǵam aldyna qarapaıym eńbekkerlerdiń, selo turǵyn­dary­nyń áleýmettik turǵydan ǵana emes, adamgershilik turǵy­dan da janyn saqtap qalý prob­lemasyn qoıyp otyrsyz. Bizdiń adamdyq qoǵamdastyǵymyzǵa tap osy rýhanııat pen parasattylyq jaǵynan basty qater tónip tur­ǵan qazirgideı shaqta bul erekshe mańyzdy», dep atap aıtqan V.Ganıchev. Internettegi «Izdatelskıı dom «Rossııskıı pısatel» saı­tyna salynǵan maqalada Reseı kórnekti qalamgerleriniń qazaq jazýshysynyń kitabyna baıla­nysty aıtqan pikirleri bizdiń árqaısymyzdy ulttyq maqtanysh sezimine bóleýge laıyqty. Olar­dyń keıbirin keltire keteıik. «Bolat Shákimov kitabynyń qundylyǵy onyń elmen birge eń bir kúrdeli dáýirdi bastan keshken adamnyń ómir tájirıbesin syǵymdalǵan kúıde kórsetýinen tanylady» (Mıhaıl Popov). «Bul prozada aqyldy bolyp kórinýge tyrysý joq, munda ómir bar, adamdar bar» (Andreı Voronsov). «Avtordyń mátini janǵa jaı­ly, baısaldy, tereń mándi. Reseıdegiler qazaqstandyq­tar­dyń jan júreginde ne bolyp jat­qanyn jaqsyraq bile túsýi úshin onyń alda da qalam tarta berýi kerek» (Gennadıı Ivanov). «Orys tili bizdi biriktiredi. Men Shákimovti Reseıde prozasy úshin ǵana emes, orys tiliniń sulýlyǵyn tanytqany úshin de moıyndaǵanyma qýanyshtymyn» (Iаmıl Mýstafın). «Shákimov Reseı men Qazaq­stan halyqtaryn ortaq mádenı keńistikke biriktirdi. Máskeý Bolat Shákimovti bizdiń orys áde­bıetiniń aldyńǵy qatarly jazý­shysy dep tanydy. Men Qazaq­standa bolyp, kitaptyń qalaı, qandaı kóńil-kúımen jazyl­ǵa­nyn sezingenimde kóp nárseni ózim úshin anyqtadym. Bul kitap –  orystyń ǵajaıyp prozasy. Sonymen birge, maǵan, orys oqyr­manyna, Bolat qazaq halqy­nyń jan dúnıesin ashyp kórsetti. Sóz joq, ol qazaqtyń ulttyq ja­zý­shysy» (Nıkolaı Doroshenko). Bul sózderge túsinikteme jasap jatý artyq bolar. Biz osynaý tamasha tabysty qazaq rýha­nııa­tynyń búgingi bir bıigi dep baǵa­laýǵa tıistimiz. Qarashash TOQSANBAI.