Qolda 46 joldama

Dúbir

Bıyl Ulybrı­ta­nııa­nyń astanasy Lon­don qalasynda tórt jylda bir aınalyp keletin, jumyr jerdegi sport jankúıerle­riniń asyǵa kútetin jarysy, jarysy emes, onyń tóresi – jazǵy Olımpııadasy­nyń jalaýy jelbireıdi.

DúbirBıyl Ulybrı­ta­nııa­nyń astanasy Lon­don qalasynda tórt jylda bir aınalyp keletin, jumyr jerdegi sport jankúıerle­riniń asyǵa kútetin jarysy, jarysy emes, onyń tóresi – jazǵy Olımpııadasy­nyń jalaýy jelbireıdi.Bul tórt jyldyqtyń basty dodasy 27 shilde men 12 tamyz aralyǵynda London men onyń aınalasyndaǵy qalalarda ótedi. Olımpıadanyń negizgi jarystary Londonnyń ózinde ótse, fýtboldan týrnırler men eskek esý, akademııalyq eskek, jelkendi sport jáne maýntınbaıkten jarystardy Bırmıngem, Nıýkasl, Manchester, Koventrı, Glazgo jáne Kardıff qalalarynda ót­kizý josparlanýda.Jalpy, Londonda Olımpııa oı­yndary osymen úshinshi ret ótkizilgeli otyr. Bul elde Olımpıada alǵash ret 1908 jyly, odan keıin 1948 jyly ótken bolatyn. Endi, mine, araǵa 64 jyl salyp, Tumandy Albıon taǵy da baıraqty básekege qatysý­shy­lardy qarsy alatyn bolady. Buǵan deıin 2012 jylǵy Olımpıadany ótkizýge Londonnan bas­qa Gavana, Ystambul, Leıpsıg, Madrıd, Máskeý, Nıý-Iork, Parıj ben Rıo-de-Janeıro nıet bildirgen edi. Alaıda solardyń arasynan tańdaý London qala­syna tústi. Bıylǵy Olımpıada qa­tysýshy elder men sportshy­lar­­­dyń sany jaǵynan eń kóp oıyndar retinde tarıhta qalǵaly tur.Olımpıada jarystary óte­tin jerler úsh aımaqqa bólingen. Olar Olımpıadalyq, О́zen-sýly jáne Ortalyq dep atalady. Onyń birinshisi jarystyń ashylýy men jabylýy ótetin Olım­pıadalyq stadıon bolsa, ekin­shisi Londonnyń sý ortalyǵy, qalalyq veloparki, Konkı orta­lyǵy, Basketbol arenasy, Gandbol arenasy, Grınvıch arenasy, Kórme ortalyǵy, Ýemblı sta­dıo­ny, Laýn tennıs pen kroket klýby, Rıdjents saıabaǵy, Hors Gards Pered, Gaıd park, Erls kort, Eskek slalomy ortalyǵy, Dornı leık jáne Jelkendi sport­tyń ulttyq akademııasy. Úshinshi ótetin jer Londonnyń mańyndaǵy Nıýkasl, Manchester, Bırmıngem, Koventrı men Ýelstiń Kardıff pen Shotlan­dııanyń Glazgo qalalary. Sonymen birge, Anglııanyń Tema ózeni de jarystardy ótkizýge daıyn tur. Mine, osy jerlerdiń bárin­de Olımpıada kezinde álemniń 205 elinen 12 500 sportshy qa­ty­syp, sporttyń 33 túrinen 303 medal jıyntyǵyn sarapqa salady. Onda eń kóp júldeler ádettegideı jeńil atletıka (47) men júzýden (34) taratylady. Basqa sport túrlerinde, máse­­len, kúres túrlerinde (18), velosportta (18), eskek esýde (16), nysana kózdeýde (15), aýyr atletıkada (15), dzıýdoda (14), akade­mııalyq esýde (14), taekvandoda (8), at sportynda (6), badmıntonda (5), tennıste (5), sadaq atýda (4), voleıbolda (4), ústel tennısinde (4), úshsaıys, basketbol, sý doby, batýtta sekirýde, bessaıysta, kórkem gımnastıka, kógaldaǵy hokkeı, sınhrondy júzý men fýtbolda júldeler eki-ekiden sarapqa salynady.Endi bizdiń eldiń táýelsizdik alǵan kezden beri Olımpııa oıyndarynda kórsetken ónerler­i­ne qysqasha toqtalsaq, Qazaq­stan táýelsiz el retinde Olım­pıadaǵa 1996 jyly qatysa bas­tady. Osy oıyndarda bizdiń el álemge ózin taǵy bir qyrynan tanytty. Atlantada bizdiń sport­shylar 3 altyn, 4 kúmis jáne 4 qola medal ıelenip, jalpyko­mandalyq esepte 24-orynǵa taban tiredi. Bul synda boksshymyz Vasılıı Jırov, grek-rım kúre­siniń sheberi Iýrıı Melnıchenko men bessaıysshy Aleksandr Parygın altynnan alqa taqty.2000 jyly Sıdneıde ótken Olımpıadada Qazaqstan sportshylary 3 altyn, 4 kúmis medal alyp, 22-orynǵa ıe boldy. Onda boksshylar Bekzat Sattarhanov pen Ermahan Ybyraıymov, je­ńil atlet Olga Shıshıgına altyn júldeni jeńip aldy. Osy arada 1996 jáne 2000 jyldary altyn medal almasa da, eki bir­deı Olımpıadaǵa qatysyp, kú­­­mis júlde ıelengen boksshymyz Bolat Jumadilovtiń eńbegin atap ótkenimiz jón. Qazir álemde eki ret Olımpıadaǵa qatysyp, ekeý­in­de de fınalǵa shyqqan sport­­­shy­lar az. Mine, solardyń qataryn­da bizdiń Bolat Jumadi­lov bar.2004 jyly Afınada ótken Olımpıadada Qazaqstan jalǵyz ǵana altyn júldeni qanaǵat tut­ty. Ony boksshy Baqtııar Artaev jeńip aldy. Bul synda odan basqa elimiz tórt kúmis jáne 3 qola medal ıelendi. Sóıtip, jal­pykomandalyq esepte 40-orynǵa taban tiredi.Al sońǵy Beıjiń Olımpıadasynda elimiz 2 altyn, 4 kúmis jáne 7 qola medaldy ıelengeni belgili. Munda Qazaqstan sport­shylarynyń ishinen ziltemirshi Ilıa Ilın men boksshy Baqyt Sársekbaev qana qurmet tuǵy­rynyń eń bıik satysynan kórin­di. Al jalpykomandalyq esepte elimiz 204 eldiń arasynan 29- oryndy ıelendi.Endi London Olımpıadasynda sportshylarymyzdyń qansha júldeni jeńip alatyndaryn aıtý qıyn. Jaqynda Astanada ót­ken Týrızm jáne sport mınıstr­li­giniń eseptik jıynynda London Olımpıadasyna daıyndyq máselesi talqylanyp, onda eli­miz­diń ozyq 25 memlekettiń qa­ta­ryna kirý úshin talasatyny aıtyldy. Bizdiń mejemiz 4 nemese 5 altyn júlde eken. Sonyń ishinde aýyr atletıkaǵa kóbirek senim artylatyn sekildi. Sonymen birge, boks, grek-rım, erkin kúres, dzıýdo men jeńil atletıkadan da altyn júldege úmitti­miz. Osy jıynda vıse-mınıstr Elsııar Qanaǵatov búgingi ýa­qytqa deıin bizdiń sportshy­lardyń Jazǵy Olımpııa oıyndaryna 46 joldamany jeńip alǵanyn, 2012 jyly negizgi lı­senzııalyq ja­rystar­dyń ótkizi­letinin eskersek, Qa­zaq­stan óz joldamalarynyń sanyn Beıjiń Olımpıadasyna alǵan lısenzııalar sanynan asyrýdy josparlap otyrǵanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, otandyq sportshylar jo­ǵary sportta óte bıik jetis­tik­terge jetip júr. Olımpııalyq sport túrlerinen ótken álem chem­pıonattarynda otandyq sport­shy­lar jeńip al­ǵan me­dal­dar­dyń rekordtyq sany tirkeldi. «Qysqa ýaqyt ish­in­de qanjy­ǵa­myz 15 medalmen to­lyqty. Álem reıtınginde Qa­zaq­stan altyn medaldardyń sany boıynsha 22-orynǵa, al júl­de sany boıynsha 14-or­yn­ǵa ornalasyp otyr. Buryn-sońdy os­yn­daı ýa­qyt ishinde munshama medal tú­sip kórmegen. Bul otan­­dyq sport­shylardyń London Olımpıadasy qarsańyndaǵy daı­yndyq deń­geıiniń joǵary ekendigin kórse­tedi», – dedi ol.Jalpy, táýelsizdik alǵan kezden beri Olımpııa oıyndarynda 9 altyn, 17 kúmis jáne 14 qola medal ıelengen elimiz London Olım­pıadasynda júldeler sanyn al­dyńǵy jarystardan góri kóbeıtý­di maqsat etip otyr. Qa­zir bizdiń elimizde Olımpıa­da­nyń 46 joldamasy, onyń ishinde jeńil atletıkadan – 12, aýyr atletıkadan – 8, bokstan – 6, erkin kúresten – 4, ka­noe jáne eskek esýden – 4, grek-rım kúresinen – 3, taekvandodan – 3, áıelder kú­resinen – 2, ve­lo­shos­­­seden – 2, nysana kózdeý men slalom jáne kanoe men baıdarkada eskek esýden bir-bir joldama bar.Bıylǵy Olımpıadanyń bir ereksheligi – onda tuńǵysh ret Olımpıada baǵdarlamasyna áıel­der boksy endi. Bul synda qyz-kelinshekter úsh salmaq dáreje­sinde qolǵap túıistiredi. Búginde bizdiń bokstan áıelder quramasy Olımpıada joldamasy úshin ótetin jarystarǵa daıyndalyp, sol úsh salmaqta qolǵap túıis­tirýdi maqsat etýde.Arǵy jaqtan bir jańalyqUlybrıtanııanyń álemge áıgili VVS telearnasy Londonda ótetin Olımpııa oıyndarynan tikeleı aqparat taratý maq­sa­tynda ýaqytsha radıostansa ashý týraly sheshim qabyldady.Radıostansa 20 kún jumys isteıtin bolady. Telearna basshy­ly­ǵy ony ashý úshin 200 myń fýnt sterlıngtiń jumsalatynyn habarlady. Osy somaǵa radıostansanyń ınternet nusqasyn ashýǵa jumsa­latyn qarjy da kiredi. Budan basqa VVS basshylyǵy Olımpııa oıyn­dary kezinde jastarǵa arnalǵan VVS-3 telearnasynyń jarysty kórsetetin basty aqparat quraly bolatynyn málimdedi. Ázirshe bul arna tek keshkilik habarlardy kórsetip keledi eken. Oıyndar bas­tal­ǵanda ol kúndizgi efırge shyǵatyn bolady. Olımpıada kezinde VVS-3 telearnasy 4,5 mln. fýnt sterlıng tabys túsiredi dep boljanǵan.Londonda Olımpııa oıyndarynyń bıletteri resmı túrde qaıta satylyp jatyr. Buǵan deıin Ulybrıtanııa Parlamenti alypsatarlyqpen aınalysqan adamnyń 20 myń fýnt sterlıng (31 myń AQSh dollary) aıyppul tóleıtini týraly sheshim qabyldaǵan bolatyn. Alaıda ýaqyt óte kele, Parlament qoǵamnyń kóńil-kúıine baılanysty Olımpıadaǵa bara almaıtyn adamdardyń satyp alǵan bıletteriniń kúıip ketpeýi úshin olarǵa bıletterdi qaıta satýǵa ruqsat berý týraly sheshim shyǵardy.Dastan KENJALIN.