Petropavl botanıkalyq baǵynda agava ósimdigi 1912 jyldan beri ósedi.
Osynda et kombınaty qurylysyn júrgizýge Sankt-Peterbýrgten arnaıy jiberilgen áskerı ınjener, polkovnık Ilham Kýrapov kók gúldi eki agavany ózimen birge ala kelipti. Qazir munda eki myńǵa jýyq tropıkalyq, sýtropıkalyq aǵashtar men ósimdikterdi keziktirýge bolady. Olardyń arasynda lala gúldi tuqymdas meksıkalyq, amerıkalyq agavanyń orny bólek.
Jýyrda qala jurtshylyǵy tosyn oqıǵanyń kýási boldy. Bıiktigi toǵyz metrge jetetin agava gúl jaryp, hosh ıisi muryn qytyqtady.
«Onyń ereksheligi sol, júz jylda bir ret gúldeıdi. Jartyǵa syrǵa jylǵa jýyq baptap kelsem de, mundaı ǵajaıyp sátti birinshi ret kezdestirip otyrmyn. Qazaqstanda dekoratıvti maqsatta ǵana ósirilse, Meksıkada kúndelikti turmysta keńinen qoldanylady. Japyraǵynan mata jasap, sabaǵynan arqan, jip esedi.Tikenin ıne retinde paıdalanady. Efır, spırt maıyn, sabyn, tekıla óndiredi. Medısınaǵa da jaratady», deıdi bas agronom Ravıl Rıazapov.
Qaýyzyna jemis shyryny men kómirsýtegin jınap, ábden qorektenip alǵannan keıin gúl shashady eken. Bul prosess kemi júz jylǵa sozylatyn kórinedi. Byltyrlary jurtshylyq Soltústik Amerıkanyń sýbtropıktik aımaǵynda kezdesetin bir ǵasyrlyq tarıhy bar agava tuqymdas ıýkkı ósimdiginiń búrshik jarǵanyn qyzyqtaǵan bolatyn.
Baq qyzmetkerleriniń aıtýlarynsha, agava qurǵaq aýaǵa tózimdi, sonshalyq kútimdi qajet etpeıdi. Osy qasıetter sebep pe eken, teriskeıge tez jersinip ketken. Mamandardyń esebi boıynsha agavanyń ádemi de ásem keıpi jańa jylǵa deıin sozylyp, sosyn japyraqtary birtindep ómir súrýyn toqtata bastaıdy. Kelesi búrshik jarýyn bir ǵasyrǵa jýyq kútýge týra keledi.
Munda ósetin ósimdikterdiń árqaısysynyń ózindik ereksheligi men bıologııalyq sıpattamasy bar.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy