10 naýryzda elimizdiń kezekti fýtbol alamany bastaldy. Bıyl 21-shi ret ótip otyrǵan chempıonattyń reglamenti ózgerdi: byltyrǵy maýsymda komandalar birinshi kezeńnen keıin 6 myqty, 6 álsiz bolyp bólinip, birinshilikti ári qaraı bólek jalǵastyrsa, bıyl 14 klýb klassıkalyq úlgi boıynsha óner kórsetetin boldy.
Fýtbolsúıer qaýym qazir demin ishine alyp, taqymyn qysyp otyr: bastalǵan chempıonat qandaı deńgeıde ótpek, myqtylar ne isteı alady, el chempıony – «Shahterdiń» bıylǵy shamasy qalaı eken degen syńaıdaǵy suraqtardyń olardy jıi mazalaıtyny túsinikti.
10 naýryzda elimizdiń kezekti fýtbol alamany bastaldy. Bıyl 21-shi ret ótip otyrǵan chempıonattyń reglamenti ózgerdi: byltyrǵy maýsymda komandalar birinshi kezeńnen keıin 6 myqty, 6 álsiz bolyp bólinip, birinshilikti ári qaraı bólek jalǵastyrsa, bıyl 14 klýb klassıkalyq úlgi boıynsha óner kórsetetin boldy.
Fýtbolsúıer qaýym qazir demin ishine alyp, taqymyn qysyp otyr: bastalǵan chempıonat qandaı deńgeıde ótpek, myqtylar ne isteı alady, el chempıony – «Shahterdiń» bıylǵy shamasy qalaı eken degen syńaıdaǵy suraqtardyń olardy jıi mazalaıtyny túsinikti.
Al elimizdiń eń myqty komandasynyń bastyǵy Erden HALILINMEN arada bolǵan áńgime de osy taqyryp tóńireginde órbigen bolatyn.
– Qaraǵandynyń «Shahteri» chempıondyq ataǵyn saqtap qalý úshin jańafýtbol maýsymyna tyńǵylyqty daıyndalǵan shyǵar.
– Sportta mynadaı belgili qaǵıda bar: «Chempıon bolýdan góri chempıondyq ataqty ustap turý áldeqaıda qıyn» degen. Osy turǵydan alǵanda, bastalǵan maýsymda el chempıony – «Shahterdi» asa jaýapty synaqtar kútip tur. Nege deseńiz, elimizdiń ózge komandalary «Shahterge» kelgende, bar kúshin salyp, aıanbaı oınaıtyn bolady.
– Komanda quramyndaǵy ózgeristerge toqtalsańyz…
– Negizinen, «Shahterdiń» quramynda byltyr chempıon bolǵan fýtbolshylardyń basym bóligi óz oryndaryn saqtap qaldy. Maýsymnyń sońynda komandanyń úzdik oıynshysy Jambyl Kókeev pen «Astana» klýby arasyndaǵy kelissózder biraz áńgimege tamyzyq bolǵany ras. Biraq ta, túptep kelgende, bári de oıdaǵydaı sheshilip, fýtbolshy «Shahterge» qaıta oraldy. Sol sııaqty, komandadaǵy myqty qorǵaýshylarymyz Aldın Djıdıch pen Nıkola Vasılevıch, jartylaı qorǵaýshylar Gedımınas Vıchıýs, Andreı Poryvaev jáne basqalary aldaǵy ýaqytta «Shahtermen» birge bıikterdi baǵyndyrýǵa nıet bildirdi. Bul, árıne, óte qýanyshty jáne mańyzy zor jáıt. Iаǵnı, ujymdaǵy moraldyq-psıhologııalyq ahýal óz deńgeıinde dep senimmen aıtýǵa bolady.
«Shahter» sondaı-aq qazaqstandyq fýtbolshylar – shabýylshy Stanıslav Lýnın, qorǵaýshylar Mıhaıl Gabyshev jáne Vladıslav Kýzmınmen kelisim-shartqa otyrdy.
– Bıylǵy jyly ár komandaǵa jeti legıonerden alýǵa ruqsat bar. Osyrette «Shahterdiń» quramynda qansha legıoner fýtbolshy oınaıbastady.
– Alty legıoner-oıynshymen kelisim-shartqa otyrǵan bolatynbyz. Olar – bosnııalyqtar Aldın Djıdıch, Nıkola Vasılevıch, Danıel Maıkıch, lıtvan Gedımınas Vıchıýs, serb Fılıp Aresnıjevıch jáne kolýmbııalyq Rodjer Kanıas. Bıyl «Shahterdiń» ÝEFA Chempıondar lıgasynda óner kórsetetini belgili. El fýtbolynyń namysy synǵa túsetin bul mártebeli jarysta komanda quramyn sheberligi joǵary oıynshylarmen kúsheıtpese bolmaıdy. Sondyqtan da, bir legıonerge degen oryndy ázirge bos ustap turmyz.
– Bıylǵy chempıonattyń ótkizilý tártibine ózgerister endi. Osyjónindegi sizdiń pikirińizdi bilgimiz keledi…
– Ras, byltyrǵy jáne onyń aldyndaǵy maýsymdarda Premer-lıga komandalary arasyndaǵy Qazaqstan chempıonaty 6+6 júıesi boıynsha ótti. Jalpy alǵanda, bul júıeniń ózindik artyqshylyqtary, sondaı-aq kemshilikteri de boldy. Artyqshylyǵyna keler bolsaq, eki maýsym boıy bizdiń chempıonattaǵy tartys márege jetkenshe bir mysqal da kemimedi. Jankúıer qaýym eń aqyrǵy týrǵa deıin kimniń chempıon, kimniń júldeger bolatynyn bile almaı, dal boldy. Osynyń bári de chempıonatqa degen qyzyǵýshylyqty arttyrǵany sózsiz. Degenmen, bıyldan bastap klassıkalyq júıege kóshkenimiz der kezinde qabyldanǵan durys sheshim dep aıtýǵa bolady. Nege deseńiz, álemdegi fýtbol derjavalarynyń bári derlik ishki chempıonattaryn osy júıe boıynsha ótkizedi. Iаǵnı, klassıkalyq júıe óziniń ómirsheńdigin áldeqashan dáleldegen dep senimmen aıtýǵa bolady. Munda barlyq komandaǵa birdeı múmkindik pen teń quqyq beriledi.
– Legıoner oıynshylardyń sany beseýden jeteýge kóbeıdi. Osy jaıynda ne aıtasyz?
– Jalpy, shetten myqty degen legıoner fýtbolshylardy shaqyrý – álemdik úrdis. Qaryshtap damyǵan fýtbol kóshine ilesý úshin bul dástúrden biz de bas tarta almaımyz. Legıoner fýtbolshynyń eń basty eki mıssııasy bolýy kerek dep oılaımyn: onyń biri – komandanyń oıynyn kúsheıtý, ekinshisi – óziniń kásibı sheberligimen jergilikti jas fýtbolshylarǵa úlgi bola bilý. Mine, osy eki maqsat oryndalyp jatsa, biz legıonerlerden paıda kórmesek, zııan shekpeımiz. Tek, este ustaıtyn bir másele – shetten kelgen sheber oıynshyǵa shashyla bermeı, ózimizdiń talapty da talantty jastarymyzdy umytpaýymyz kerek. Qazaqtyń fýtbolyn damytamyz desek, osyny jadyda myqtap ustaǵanymyz jón!
– Byltyrǵy maýsymda «Shahterdiń» quramynda qandas baýyrlarymyzdyń moldaý bolǵany súısintti. Sol úrdis bıyl jalǵasyn taba ma?
– Shynynda, ótken jylǵy maýsymda bizdiń komanda quramynda árbir matchta tórt-bes qarakóz baýyrlarymyz óner kórsetip júrdi. Buryn «Shahterdiń» tarıhynda mundaı jáıt oryn almaǵan-tuǵyn. Onyń ústine, atalǵan oıynshylar asa jaýapty matchtarda komandanyń bolmysyn tanytyp, oıyn-órnegin aıqyndady.
Bir qýanyshtysy, osy fýtbolshylardyń barlyǵy derlik bıyl da «Shahterdiń» jeıdesin kıip, oblys fýtbolynyń namysyn qorǵaıtyn bolady. Bulardan bólek, komandanyń ıeliginde sheberligi shyńdalyp, jyldan jylǵa ósip kele jatqan birneshe jas fýtbolshy bar. Mysaly, shabýylshy Toqtar Janǵylyshbaı, jartylaı qorǵaýshy Jomart Rysalın jáne taǵy basqalar. Bul fýtbolshylar aldaǵy ýaqytta alańǵa shyǵýǵa saqadaı-saı turýǵa tıis jas talanttar.
Jalpy, fýtbolda ulttyq máselege kelgende óte baısaldy saıasat ustaný kerek. Degenmen, múmkindigi bolyp jatsa, bul máselede tartynyp qalý da jaraspas. Bizge ózimizdiń keýdesi namysqa toly, daryndy jastar kerek, aldaǵy ýaqytta olardy tárbıelep shyǵarý bizdiń paryzymyz bolmaq.
Áńgimelesken Aıqyn NESIPBAI.
QARAǴANDY.