Bul ne beıjaılyq?

Beısenbi, 17 mamyr 2012 8:24

Birer kún buryn redaksııa tap­syrmasyna baılanysty ól­ke­ge asharshylyq jyldary ákelgen zulmattar jaıly aqpar-máli­met­ter, estelik-syrlar, zertteýler jı­naqtalǵan bir oryn bolsa, ob­lystyq tarıhı-ólketaný mura­jaıy bolar degen oımen soǵan bara qalǵan edik. Eki qabatty syńǵyrlaǵan ǵımarattyń asty-ústin asyqpaı araladyq. Biraq, bul kúnde gazetterde jıi jarııa­lanyp júrgen eki-úsh sýret, sol ýaqyttaǵy ahýalǵa qatysty birdi-ekili qujat ilingen stendten bas­qa eshteńe kózge túse qoımady. Bar bolǵany osy. Aımaqtaǵy ashar­shylyq zardaby qalaı bol­ǵan­dyǵyn baıandaıtyn, elestetetin odan ózge derek ushyraspady. Jergilikti tarıhshylar arnaǵan zertteý eń­bek­ter bolýshy edi. Olar da kórin­beıdi.

Beısenbi, 17 mamyr 2012 8:24

Birer kún buryn redaksııa tap­syrmasyna baılanysty ól­ke­ge asharshylyq jyldary ákelgen zulmattar jaıly aqpar-máli­met­ter, estelik-syrlar, zertteýler jı­naqtalǵan bir oryn bolsa, ob­lystyq tarıhı-ólketaný mura­jaıy bolar degen oımen soǵan bara qalǵan edik. Eki qabatty syńǵyrlaǵan ǵımarattyń asty-ústin asyqpaı araladyq. Biraq, bul kúnde gazetterde jıi jarııa­lanyp júrgen eki-úsh sýret, sol ýaqyttaǵy ahýalǵa qatysty birdi-ekili qujat ilingen stendten bas­qa eshteńe kózge túse qoımady. Bar bolǵany osy. Aımaqtaǵy ashar­shylyq zardaby qalaı bol­ǵan­dyǵyn baıandaıtyn, elestetetin odan ózge derek ushyraspady. Jergilikti tarıhshylar arnaǵan zertteý eń­bek­ter bolýshy edi. Olar da kórin­beıdi. Zulmat Qaraǵandy jerin aınalyp ótken sııaqty qaıǵyly kezeń shyndyǵyn jetkizý nege eleý­siz qalyp otyrǵandyǵyna jol bastaýshymyz jaýap taba almaı qınalsa, murajaı dırektorynyń oryn­basary osyndaı oqıǵa ótke­ninen beıhabar ma, únsiz ústel shuqylady.

Burynyraqta munda el ómirin­degi eleýli datalar, umytylmas oqıǵalarǵa oraı ártúrli sharalar uıymdastyrylyp jatatyn. Ǵy­ly­mı konferensııalar men kezdesýler, ekskýrsııalar men kór­me­ler ótkiziletin. Al asharshylyq aqı­qa­tyna baılanysty eshqandaı istiń qolǵa alynbaýy, osynaý qa­sirettiń astarlaryn ashyp kórse­tetin jańa derekterdiń alǵa tar­tyl­maýy, shyn­dyǵyn aıtqanda, tańqaldyrdy. Baı­qalǵandaı, álde­bir orynnan túrtki, nusqaý kúti­le­tin syńaıly. Onsyz jumǵan aýyz ashylmaıtyndaı-aq.

Basty syltaý derek-málimet­ter­diń azdyǵyna saıady. Másele onda emes, qulyq, ynta joqtyǵynda, beıjaılyqta ma dep qaldyq. Eger aımaqtaǵy asharshylyq syryn qaz­balasa talaı qupııa ashylar edi. Mysal úshin qazaq halqynyń ashtyqtan asa apatqa ushyraǵan jeri – Ortalyq Qazaqstan óńiri. 1932-33 jyldary tek Qarqaraly aýdany turǵyndary 10 myń adam­ǵa kemigen. Jazýshy Ká­mel Júnisteginiń «Quba belder» ro­manynyń jalǵasy – «Apat» atty ekinshi kitabynda Shet aýdanyn­da­ǵy azaǵa toly otyzynshy jyl­dar oqıǵalary jerine jetkizile sýretteledi. Bolashaq akademık Qanysh Sátbaevtyń ıt arqasy qııandaǵy Ulytaýdan Baıanaýyl­ǵa jan­ushy­ryp jetip, tútini birjola sónýge shaq qalǵan aǵaıyn-týysqan­dary­nyń onshaqty ba­la­syn tún jamy­lyp alyp ketkeni de belgili. Osy­nyń bárin izdestirýge, tabýǵa, jurt­qa tanys­tyrýǵa, eń aldymen, murajaı múddeli bolýǵa tıis edi ǵoı.

Aıqyn NESIPBAI,

 «Egemen Qazaqstan».

Qaraǵandy.