Sársenbi, 17 sáýir 2013 2:20
deıdi Ekibastuz qalasy ákiminiń orynbasary N.Dychko
Jeltoqsannyń qatty aıazdy kúnderinde jylý qubyrlary jarylyp, kóptegen úılerdi sýyq jaılap aldy. Sondaı kúnderdiń birinde qala ákiminiń orynbasary Nıkolaı Dychkoǵa habarlasqan kórshi aqsaqal: «Qabyldaý bólmesine qońyraý shalǵanymda Nıkolaı balam telefondy ózi kóterdi. Daýysymdy estip, «Assalaýmaǵaleıkúm! Hal-jaǵdaıyńyz qalaı?» dep amandasty. Sodan keıin ótinishimdi sabyrmen tyńdap: «Aqsaqal, ýaıymdamańyz. Úıińizde jylý bolady», dep qazaqsha jaýap berdi. Azamattyń qamqor kóńilinen keıin úıim jylynyp sala bergendeı boldy», – dep aǵynan jarylǵan edi.
Sársenbi, 17 sáýir 2013 2:20
deıdi Ekibastuz qalasy ákiminiń orynbasary N.Dychko
Jeltoqsannyń qatty aıazdy kúnderinde jylý qubyrlary jarylyp, kóptegen úılerdi sýyq jaılap aldy. Sondaı kúnderdiń birinde qala ákiminiń orynbasary Nıkolaı Dychkoǵa habarlasqan kórshi aqsaqal: «Qabyldaý bólmesine qońyraý shalǵanymda Nıkolaı balam telefondy ózi kóterdi. Daýysymdy estip, «Assalaýmaǵaleıkúm! Hal-jaǵdaıyńyz qalaı?» dep amandasty. Sodan keıin ótinishimdi sabyrmen tyńdap: «Aqsaqal, ýaıymdamańyz. Úıińizde jylý bolady», dep qazaqsha jaýap berdi. Azamattyń qamqor kóńilinen keıin úıim jylynyp sala bergendeı boldy», – dep aǵynan jarylǵan edi.
Birde qala ákiminiń mindetin ýaqytsha atqaryp júrgen N.Dychko ótkizgen jıynǵa qatystyq. Nıkolaı Vasılevıch jıyndy aıaǵyna deıin qazaq tilinde júrgizdi. Bólim basshylarynyń túgeli derlik memlekettik tilde baıandama jasady. Osydan keıin «memlekettik qyzmette qazaqsha bilmeıtin qazaq basshydan góri, qazaqsha sóıleıtin ózge ult ókiliniń istegeni anaǵurlym tıimdi me» degen oıǵa qaldyq.Jergilikti ultqa qurmetpen qaraıtyn, kishipeıil, boıynan parasattylyqtyń lebi esken N.Dychkomen az-kem áńgimelesýdiń sáti tústi.– Meniń anam Vera Efımovna – Kókshetaýdyń týmasy. Ata-babasy Reseıdiń Volodarovka aımaǵynan qonys aýdaryp, tabıǵaty ásem Kókshetaý baýraıynda turaqtap qalǵan. Bala kezimde ájem Qazaqstanǵa otbasynyń kóship kelý sebebi, jergilikti ulttyń jatsynbaı qarsy alǵandyǵy jóninde jıi áńgime qozǵaıtyn. Bertin Shoqan Ýálıhanovtyń jaqyn dosy Grıgorıı Potanınniń 3 tomdyq ensıklopedııalyq kitaby qolyma tıdi. Oqyp otyrǵanymda, sol kezdegi oqıǵalar ózime tanys kórindi. Ájemniń áńgimelerin jazbasha kúıde oqyǵandaı áser aldym. Salystyryp qarasam, ájem tarıh qatparyna ketken oqıǵany bizge sol kúıinde jetkizgen eken, – deıdi Nıkolaı Vasılevıch.N.Dychkonyń anasy Qazaqstannyń baıyrǵy turǵyny bolsa, ákesi Ýkraınadan eken. Ekeýi shańyraq kóterip, Ekibastuzda jańa ómir bastaıdy. Dychkolar otbasy «Arman» kınoteatrynyń mańaıyndaǵy baraktardyń birinde turypty. Shaǵyn úıde birneshe jan ómir súrse, kórshilerimen týystaı aralasqan. «Áli esimde, barakta biz birinshi bolyp televızor satyp aldyq. Keshke jumystan keıin kórshilerdiń bári bizdiń úıge jınalyp, televızor kóretin», deıdi ol.1972 jyly ákesiniń jumys ornynan M.Júsip kóshesi, 42 «B» úıden úsh bólmeli páter berilipti. Qaryndasy Tanıa ekeýi mundaǵy kórshilerdiń balalarymen de tez jaqyn aralasyp ketipti.– Ákem eńbek demalysyn alǵan kezde otbasymen birge Ýkraınadaǵy týystaryna baratyn. Meniń esimde qalǵany, ákem Qazaqstan jaıly maqtanyshpen áńgimelep, qazaq dostaryn aýzynan tastamaıtyn. Ol az ýaqyttyń ishinde Qazaqstandy Otanym dep tanydy. Qazaqtardyń darhandyǵyna, qonaqjaılyǵyna rıza boldy. «Bóten eldiń baılyǵyna qyzyqpaıdy. Basqa ultty ózekten teppeıdi. Aldyndaǵy asyn qonaǵymen bólisip jeıdi. Bul qazaqtardyń basty ereksheligi», dep árkez aıtyp otyratyn. Jergilikti ultqa qurmetpen qaraýdy ákemizden úırendik. Ol balalaryna qazaqtarmen syılasyp ómir súrýdi amanat etti, – deıdi Nıkolaı Vasılevıch ótken kúnderdi eske alyp.О́kinishke qaraı, taǵdyr Vasılııge ulynyń áke amanatyna saı azamat bolyp qalyptasqanyn kórýdi jazbapty. Sanaly ǵumyrynda adal eńbegimen abyroıǵa bólengen jan 55 jasynda dúnıeden ozady.№1 lıseı mektebiniń túlegi Nıkolaı Ekibastuzdaǵy taý-ken tehnıkýmyna oqýǵa túsedi. Eńbek ete júrip, Máskeýdegi ýnıversıtetterdiń birinde joǵary bilim alady. 20 jyldaı Ekibastuz kómir birlestiginde eńbek etken oǵan senim kórsetilip, montajdaý-retteý basqarmasyna dırektorlyqqa taǵaıyndalady. Ol jańa qyzmette júrip elektrlendirý salasynda bilimin tolyqtyrý qajettigin túsinedi. Sóıtip, Q.Sátbaev atyndaǵy Ekibastuz ınjenerlik-tehnıkalyq ınstıtýtynda oqyp, elektrık-ınjener salasyna mamandanady. 2006 jyldyń shilde aıynda qalalyq máslıhattyń depýtattyǵyna saılanady.Jas basshy osy jyldan bastap qazaq tilin tereńdetip oqýǵa den qoıady.– Tildi úırený úshin, eń bastysy, adamǵa ynta kerek. Máselen, bizge ártúrli máselemen turǵyndar keledi, kelgen adammen týǵan tilinde sóılesseń, til tabysý da jeńildeý. Sol úshin bastapqyda aýyzeki tildi bolsa da meńgerý qajet dep oılaımyn. Onyń ústine memlekettik til jaıynda arnaıy bekitilgen baǵdarlama bar ǵoı, basshy ózgelerge úlgi bolýy úshin aldymen ózi birinshi bolyp oryndaýǵa mindetti, – deıdi Nıkolaı Dychko oıymen bólisip.Nıkolaı Vasılevıchtiń uly Novosibir memlekettik ýnıversıtetin bitirdi. Sol qalada óndiristik tájirıbeden ótken. Ony ozat stýdent retinde Novosibirdegi kásiporyndardyń biri qyzmetke de shaqyrady.– Biraq ulym Novosibirdi jersinbedi. «О́zge elde sultan bolǵansha, óz elinde ultan bolǵandy» jón kórip, «Prommashkomplekt» JShS-ine jumysker bolyp ornalasty. Jumysynda kásibı maman retinde tanylǵan ol satylap ósti. Qazir ýchaske bastyǵy bolyp jumys isteıdi, – deıdi N.Dychko.Oılap qarasaq, ultaralyq tatýlyqtyń, yntymaqtastyqtyń saqtalýyna bir-birimizge kórseter iltıpattyń ózi jetkilikti. Halqyna adal qyzmet etýdi ózine paryz sanaǵan eljandy Nıkolaı Vasılevıchtiń jarqyn isi ózgelerge de úlgi-ónege bolsa ıgi.
Darııa ERǴAZINA.
Pavlodar oblysy.