Jaıbasarlyqqa jol joq

Juma, 19 sáýir 2013 0:45

Aýa raıyna táýeldilikten qutylý jaýapty naýqandy sapaly ótkizýmen tyǵyz sabaqtas ekenin árkim túsinýi tıisSoltústikqazaqstandyq dı­qandar byltyrǵy jyldyń qur­ǵaqshylyǵyn umyta qoıǵan joq. Soǵan qaramastan, qalyptasqan baı tájirıbeniń, ylǵal saqtaý tehnologııalaryn tıimdi qol­danýdyń arqasynda Otan qambasyna 5 mıllıon tonna el rızyǵyn quıǵan-dy.

Juma, 19 sáýir 2013 0:45

Aýa raıyna táýeldilikten qutylý jaýapty naýqandy sapaly ótkizýmen tyǵyz sabaqtas ekenin árkim túsinýi tıisSoltústikqazaqstandyq dı­qandar byltyrǵy jyldyń qur­ǵaqshylyǵyn umyta qoıǵan joq. Soǵan qaramastan, qalyptasqan baı tájirıbeniń, ylǵal saqtaý tehnologııalaryn tıimdi qol­danýdyń arqasynda Otan qambasyna 5 mıllıon tonna el rızyǵyn quıǵan-dy. Olar mol ónim negizi erte kóktemnen qalanatynyn jaqsy biledi. Bıyl da molshylyqtan úmitti. Kúzgi-qysqy kezeńderde to­pyraq qabatyna ylǵal norma­da­ǵydan eki esege jýyq kóp tú­zildi. «Sáýir bolmaı táýir bol­mas» degen sóz teriskeı óńir­lerge qarata aıtylǵandaı. Kúnniń nury «Samarqannyń kók tasyn» jibitetindeı bar shýa­ǵy­men tógilip edi, Jer-ana býsanyp sala berdi. Bir jaǵynan, aýa temperatýrasynyń birden kóte­rilýi qalyń qardy kúrt eritip, ylǵal qorynyń jetkilikti jınal­maýyna keri áser ete me degen alańdaýshylyq ta joq emes. Sol sebepti oblysta kóktemgi egis naýqanyn sapaly ótkizýge baǵyttalǵan daıyndyq sharalary kún ótken saıyn qarqyn alyp keledi.

Aımaq basshysy Samat Eskendirovtiń tóraǵalyǵymen ótken keńeste ǵylymı negizdel­gen agrotehnıkalyq tehnolo­gııa­lar men ozyq ádisterdi qoldaný máseleleri jan-jaqty tal­qy­landy. Jaýapty naýqandy joǵary deńgeıde uıymdastyrýda nóldik tehnologııanyń mańy­zy atap kórsetilip, naqty tap­syrmalar júkteldi. Agrarlyq sala ǵalymdary ylǵal jabýdyń jáne daqyldardy sebýdiń ǵy­ly­mı negizdelgen qolaıly mer­zimin usynyp, ádistemelik ki­tapshalar taratty. Bıyl 4 mıllıon 338 myń gektar jerge tuqym sińiriledi dep uıǵarylyp otyr. Aýyl sharýashylyǵynyń egis­tik alqaptaryn árta­rap­tandyrý, monodaqyldy sharýashylyq júrgizý ádisinen bas tartý jónindegi Elbasy tapsyrmasyna sáıkes bas­ty daqyl – bıdaıdyń kólemi azaıtylyp, kerisinshe maıly daqyldar – 367 myń, jemazyq daqyldar – 318 myń gektarǵa jetkizildi. Kartop 27,5 myń, kókónis 5,1 myń gektar alqapqa ornalastyrylady.Bıyl «QazAgro» AQ-qa qa­ras­ty qarjy ınstıtýttary 9 baǵ­dar­la­ma sheńberinde 7,7 mıllıard teń­geniń nesıeleý, sýbsıdııalaý kó­mekterin usynsa, 5 mıllıardy egin­shilikke tıesili. 2011 jyly egis alqaptary 19 myń tonna mıneral­dy tyńaıtqyshpen baıytylsa, ús­ti­mizdegi jyly 47 myń tonnany qu­raıdy. Alaıda, bul kórsetkish qa­jettiliktiń tórtten birin ǵana óteıtinin eskersek, alda qyrýar ju­mystar kútip turǵanyn ańǵarýǵa bolady. Qajetti 546 myń tonna tu­qym sebý babyna jetkizilip, óń­deý, dárileý jumystary qyzý qar­qyn alǵan shaq. Sort aýystyrý, aýdandastyrý jáne jańǵyrtý isin odan ári jalǵastyrý maqsatymen 20 myń tonna elıtaly tuqym ázirlendi. Kóktemgi egiske 14,5 myń ártúrli markaly traktorlar, 5500 sebý agregattary, 1000-nan astam joǵary ónimdi egis keshenderi jumyldyrylmaq. Olardyń 94 paıyzy daıyndyq sapynda. Jyl basynan beri 1,4 mıllıard teńgeniń 169 tehnıka birligi satyp alyndy.Aýyl sharýashylyǵy mınıstr­li­­giniń janar-jaǵarmaıdyń lıtri 95 teńgemen bosatylatynyn, bul­ ból­shek saýdadaǵy baǵadan 8 paıyz­ǵa arzan ekenin málimdeýi agrar­lyq salaǵa degen memlekettik qam­qorlyqtyń kúsheıtilgenin ań­ǵartsa kerek. Demek, qolaıly múm­kindikterdi qalt jibermeı ja­nar-jaǵarmaı materıaldarymen, dızel otynymen birinshi kezekte qamtamasyz etýdiń mańyzy óte zor. 70 myń tonna dızel otyny, 11 myń tonna benzın, 3,2 myń ton­na motor maıy qajet delinse, aýyl­sharýashylyq qurylymdary 50 paıyzdaıymen qamtamasyz etil­gen. Jetkizýshi operatorlar 22 myń tonna dızel otynyna ke­lisim jasas­ty. Alaıda, keı taýar óndirýshiler shartqa otyrýǵa, aldyn ala tólem jasaýǵa asyǵar emes.Jaýapty naýqanǵa kirisetin ýaqyt taıap qaldy. Olaı bolsa, jaıbasarlyqqa jol joq degimiz keledi. О́mir ESQALI, «Egemen Qazaqstan».Soltústik Qazaqstan oblysy.