Balamaly qýat kózin ıgerýdiń sony sheshimine qol jetkizý úshin ǵalymdarymyz tynymsyz eńbektenýde. Sonyń ishinde ǵaryshtan energııa kózin óndirýdiń alǵy shartyna qazirden bastap kirisip ketti. Bul týraly «Aıqyn» gazeti jazdy.
Jańa jobanyń erekshelikteri jóninde «Parasat» ulttyq ǵylymı-tehnologııalyq holdınginiń basqarma tóraǵasy, tehnıka ǵylymdarynyń doktory, professor Ábdikerim Zeınýllın aıtyp berdi: «EKSPO – 2017» kórmesiniń «Bolashaq energııasy» degen ataýynyń ózinde ǵylym men ınnovatıka jatyr. Sondyqtan EKSPO-ny ótkizý sheńberinde arnaıy ǵylymı tehnıkalyq baǵdarlama ázirledik. Bizdiń ol usynysymyz ulttyq josparǵa kirdi. Qazirgi tańda ol baǵdarlama tıisti talapqa sáıkes ǵylymı-tehnıkalyq saraptamadan ótip, Úkimet janyndaǵy joǵary tehnıkalyq komıssııanyń saraptamasyna usynylǵan. Bul baǵdarlamaǵa jıyrma shaqty joba endi. Osy baǵdarlamany jasar aldynda zertteý júrgizdik. Dúnıejúzi elderiniń balamaly energııa salasyndaǵy jańalyqtaryn zerttedik. Kórmelerge de qatysyp júrmiz. Sonda baıqaǵanymyz, bul salada aıtylatyn jańalyqtar bálendeı kóp emes. Bári de sý, jel, Kún energııasy sııaqty dástúrli energııa kózderinen asa almaıdy. Al biz óz baǵdarlamamyzǵa kosmos energetıkasyn qosyp otyrmyz. Qazaqsha aıtqanda, ǵarysh energııasy. Ol Kúnnen alynatyn energııa. Alaıda, búgingi biz alyp otyrǵan Kún energııasy ozon qabatynan ótkende, óziniń negizi qýatynan 100 ese azaıyp ketedi. Sondyqtan ozon qabatynyń joǵary tusyna kosmostyq apparattar qoıylady. Al jerde joǵary jıilikti sáýlelerdi qabyldaıtyn qabyldaǵysh antenna ornatylady da, ol joǵary jıilikti sáýle shyǵarýdy aınymaly tokqa túrlendiredi de, ony tutynýshyǵa jiberedi».
Bir eskere ketetin jaıt, kórmege deıin ǵaryshtyq apparatty jasap úlgermeýimiz múmkin. Sondyqtan jerdegi tolqyndy qabyldap alatyn apparattardyń modelin jasap, usynýdyń ǵana múmkindigi týyp tur. Osy arqyly ǵarysh energııasynyń tıimdiligi EKSPO qatysýshylary men kelýshilerine tanystyrylady.
«Bizdiń ekinshi bir jobamyz – sýtekti energııa. Osynyń arqasynda bolashaqta árbir úıge elektr jelisin tartyp, elektr qýatyn kirgizý qajet bolmaı qalady. О́ıtkeni ár úıde qýaty kúshti akkýmýlıator batareıalary bolady. Ol akkýmýlıatorlar elektr qýatyn tez ári molynan jınap alady. Bul jobany biz Hıýston ýnıversıtetimen birge jasap, kórmege usynýdy josparlap otyrmyz» deıdi Á.Zeınýllın sóz oraıynda.
Danııar Túımebaı.