Birlikti bekemdeýdiń úzdik úlgisi

Keshe Memlekettik hatshy Marat Tájınniń qatysýymen Qazaqstan halqy Assambleıasynyń keńeıtilgen otyrysy bolyp ótti. Keńes jumysyna Prezıdent Ákimshiliginiń basshylyǵy, Parlament depýtattary, sonymen qatar, memlekettik organdar men ǵylymı-sarapshylyq keńestiń ókilderi jınaldy.

Keshe Memlekettik hatshy Marat Tájınniń qatysýymen Qazaqstan halqy Assambleıasynyń keńeıtilgen otyrysy bolyp ótti. Keńes jumysyna Prezıdent Ákimshiliginiń basshylyǵy, Parlament depýtattary, sonymen qatar, memlekettik organdar men ǵylymı-sarapshylyq keńestiń ókilderi jınaldy.

Jıyndy ashqan Qazaqstan hal­qy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary Eraly Toǵjanov sóz tizginin Memlekettik hatshyǵa usyndy.

Marat Tájın Elbasynyń Qazaqstan halqy Assambleıasynyń XX sessııasynda etnosaralyq qa­rym-qatynas salasyndaǵy ju­mysty jandandyrý boıynsha bergen tapsyrmalarynyń oryndalýyn zerdelep, memlekettik etnosaıasatty jetildirý, el bir­ligi men qoǵamdyq kelisimdi ári­ qaraı damytýdyń birqatar má­selelerin naqtylap ótti. 2013 jyly Qazaqstan halqy As­sambleıasy tarapynan aıtýly ju­mystar atqaryldy. Elbasy As­sambleıanyń bıylǵy XX sessııasynda bul ınstıtýttyń Qa­zaqstan qoǵamyndaǵy erekshe ornyn atap kórsetken edi. Prezıdent Assambleıaǵa «qoǵamdyq keli­simniń bas ınstıtýty, jalpy­aza­mattyq, jalpyulttyq ishki saıası múddelerden joǵary kons­tıtýsııalyq organ» degen­ baǵa ber­di. Sondyqtan da, qoǵamdyq kelisim men el birligi – Assambleıa jumysynyń jáne Qazaqstan etnosaıasatynyń negizgi baǵyty retinde jalǵasa beretin bola­dy. Elbasy Jarlyǵymen Qazaq­stan halqy Assambleıasynyń 2020 jylǵa deıingi damý tujy­rymdamasy bekitilgenin bilesiz­der. Tujyrymdamany iske asy­rýǵa arnalǵan is-sharalar jos­pary jan-jaqty saraptalyp, naqty sharalardyń tizimi jasaldy. Búgingi tańda bul qujat ret-retimen iske asyrylýda. Osynyń ózi – Assambleıanyń júıeli ınstıtýt retinde qalyptasyp, qadamyn nyq basqanyn dáleldeıdi. So­nymen qatar, qabyldanǵan bar­lyq sheshimder Qazaqstan hal­qy Assambleıasynyń árbir múshe­siniń aldyna úlken mindetter júk­teıtinin umytpaýymyz kerek, dedi Memlekettik hatshy.

M.Tájınniń aıtýynsha, aǵym­daǵy jyly etnosaralyq qarym-qa­tynasty jandandyrý boıyn­sha birshama jumystardyń basy qaıyrylypty. Birinshiden, Qa­zaqstan halqy Assambleıanyń jaqyn bolashaqqa arnalǵan stra­tegııalyq jáne baǵdarlamalyq qu­jattary qabyldanyp, Tujy­rym­damany júzege asyrýdyń is-sharalar jospary bekitilgen. Iаǵnı, bizdiń 2020 jylǵa deıingi baǵdarlamalyq qujatymyz bar. Bul qujat tıisti resýrstarmen qam­tamasyz etilgen. Demek, osy qujat aıasynda alǵa jyljıtyn bolamyz, dedi M.Tájın. Ekin­shiden, Memlekettik hatshy etnos­tyq úderisterdi damytýdyń ıns­tıtýttyq negizi qalanyp, aıqyn­dalǵanyn jetkizdi. Assam­bleıanyń óz ishinde birqatar ma­ńyzdy talqylaýlar men kelis­sóz­der júrgizildi. Máselen, 29 naýryzda Astana jáne Almaty qalalarynyń, sondaı-aq, oblystar ákimderiniń orynbasarlarymen, Assambleıanyń óńirlerdegi hatshylyqtarynyń meńgerýshilerimen kezdesýler uıymdastyrylsa, 20 qyrkúıekte Ǵylymı-sarapshylyq keńestiń keńeıtilgen otyrysy ótkizildi. Assambleıanyń Ǵylymı-sarap­shylyq keńesi óziniń áleýeti jaǵynan elimizdegi eń úzdik degen sarapshylyq alańdardyń bi­rine aınaldy. Bul rette biz onyń osy áleýetin odan ári jandandyrýymyz kerek. Sonymen qatar, memlekettik etnosaıasatty ınstıtýttyq, resýrstyq, ǵylymı-sarapshylyq jaǵynan damytýǵa qatysty naqty tapsyrmalar berilgenin de atap ótken jón, dedi M.Tájın.

Úshinshi kezekte Memleket­t­ik hatshy etnomádenı birles­tik­ter jumysyn jandandy­rý­da materıaldyq jáne ádisteme­lik bazanyń anaǵurlym nyǵaı­tyl­ǵanyn atap ótti. Bul rette, Dostyq úıleri jumysyn úılestirýge qatysty tujyrymdama jobasy ázirlenip, Dostyq úıleri dırek­torlarynyń Ádistemelik ke­ńesi quryldy. Al, tórtinshiden, elimizdegi etnosaralyq qarym-qa­tynastardy damytýdyń jańa kezeńi retinde Assambleıanyń XX sessııasyn atap ótýge bolady. Bul sessııada Prezıdent – Qa­zaqstan halqy Assambleıasynyń Tóraǵasy Nursultan Nazarbaev jańa jaǵdaıdaǵy ulttyq saıasatty jańa sıpattaǵy strategııalyq kózqaraspen aıqyndap berdi. Iаǵnı, qoǵamdyq kelisim – Assambleıa jumysynyń strategııalyq ba­ǵy­ty dep jarııalandy. Sebebi, Assambleıa – Qazaqstannyń ma­ńyzdy jalpyazamattyq, jalpy­ulttyq ınstıtýty. Bul turaq­tylyq pen ulttyq birliktiń myqty irgetasy, dedi Memlekettik hatshy.

Otyrystaǵy sózinde M.Tájın Assambleıanyń XXI ǵasyrdaǵy mıssııasy keńeıip kele jatqanyna da toqtaldy. Memleket basshy­sy qoǵamdyq kelisimniń birtutas po­lıetnosty halyq ómiriniń, memlekettiń, azamattyq qo­ǵam­ ınstıtýttarynyń, saıa­sı­ partııalardyń, dinı konfes­sııa­lar­dyń basty belgisi retindegi rólin aıqyndap berdi. Damýdyń jańa kezeńinde Assambleıa Keńesiniń barlyq músheleriniń, ásirese, etnosaıası birlestikter jetekshileriniń Memleket basshysy aıtqan tapsyrmalardy belsendi jáne jaýapkershilikpen júzege asyrýyn qamtamasyz etý kerek, dedi bul rette Memlekettik hatshy. Osylaı deı kele, ol birqatar máselelerdi atap ótti. Birinshiden, Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, Assambleıa aıasynda barlyq óńirlerde Qoǵamdyq kelisim keńesteri quryldy. Olardyń mıssııasy – túrli áleýmettik kúshter men ınstıtýttardy biriktirip, áleýmettik problemalardy she­shýdiń joldaryn qarastyrý. Demek, bul keńesterdiń aıasynda azamattyq qoǵamnyń áleýetin jergilikti jerlerdiń turaqty damýyn qamtamasyz etýge baǵyttaý kerek. Bul keńesterdiń bir mindeti – óńirlik deńgeıdegi barlyq qurylymdarda medıasııa ınstıtýttaryn belsendi damytý, bul úderiske úkimettik emes uıymdardy tartý bolýy múmkin. Ekinshiden, Assambleıa Keńesi memlekettik tildiń qoldanylý aıasyn keńeıtý jumystaryn jalǵastyrýy qajet. Sebebi, qazirgi tańda ol halyqty biriktirýshi, jumyldyrýshy faktor, dedi M.Tájın.

Onyń pikirinshe, «Qazaq­stan-2050» jańa saıası baǵytynyń negizinde ulttyq kózqarastar basymdyqtarynyń júıesi qa­lyptasýy kerek. Bular – Táýel­siz­dik, birlik, kelisim jáne jańarý. Qazirgideı jahandyq qaýip-qaterler órship turǵan zamanda biz ózimizdiń tilimizdiń, salt-dástúrlerimizdiń, Qazaqstan jerindegi áralýandylyqqa sýa­rylǵan qundylyqtarymyzdyń saq­talýyn qamtamasyz etýimiz kerek. Qazaqstandaǵy barlyq etnostyq toptardyń bir ǵana Otany bar. Biz muny elimizdiń árbir azamatynyń sanasyna sińi­rýimiz kerek. Sol sebepti, de, As­sambleıa qoǵamdaǵy jaqsy aýan men ahýaldy qa­lyptastyrýdyń tıimdi quralyna aınalýy tıis. Assambleıanyń barlyq ınstıtýttyq, qurylymdyq múmkindikterin Memleket basshy­synyń Assambleıanyń XX sessııa­synda bergen tapsyrmalaryn júzege asyrýǵa baǵyttaýymyz kerek, dedi M.Tájın. Memlekettik hat­shy, sondaı-aq, Assambleıa Keńesi men Qazaqstan halqy As­sambleıasynyń depýtattyq toby arasyndaǵy jáne depýtattyq top pen jergilikti jerlerdegi más­lıhattar arasyndaǵy baıla­nys­tardyń basymdyqtaryn aıqyndaýǵa mán berý qajettigine de toqtalyp ótti.

Otyrys barysynda Qa­zaqstan halqy Assambleıasynyń Parlament Má­jilisindegi de­pýtattyq toby basshysynyń orynbasary E.Kappel Assambleıanyń Par­lament Májilisindegi de­pýtat­tyq tobynyń qyzmeti týraly baıandap berse, Ońtústik Qa­zaqstan oblysy Qazaqstan halqy As­sambleıasynyń tóraǵasy – ob­lys ákimi Asqar Myrzahmetov Assambleıanyń Ońtústik Qazaq­stan oblysyndaǵy qyzmetin, at­qarǵan jumystary týraly áńgimeledi. Máselen, E.Kappel sońǵy esep­tik kezeńde Assambleıa atynan saılanǵan depýtattar 14 jumys tobyn basqarǵanyn, sondaı-aq, olar 26 depýtattyq saýal ázirlep, joldaǵanyn jetkizdi. A.Myrzahmetov: «Elimizde ózindik ornymen erekshelengen ońtústik óńiri – kópetnosty oblys. Bul rette, bizdiń óńir elimizdegi ultaralyq tatýlyqqa óz úlesin qosyp otyr dep aıtýǵa bolady», deı kele, Assambleıanyń respýblıka deńgeıinde qabyldanyp jatqan sheshimderin oryndaýǵa baıla­nysty oblysta arnaıy is-sharalar jospary bekitilip, búgingi tańda tıisti jumystar júrgizilip jatqanyn atap ótti.

Al Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri S. Jaqypova halyqqa áleýmettik kómek kórsetýdiń eýropalyq tájirıbesin engizý týraly sóz qozǵasa, Shyǵys Qazaqstan oblystyq Dostyq úıiniń dırektory E. Tóleýbekov elimizdegi Dostyq úıleriniń jumysy men atqarǵan is-sharalary týraly áńgimelep berdi.

Láıla EDILQYZY,

«Egemen Qazaqstan».