Kárim Kókirekbaevtyń oblys ákimi bolyp taǵaıyndalǵanyna eki aıdyń ǵana bederi boldy. Biraq ony oblystaǵy sońǵy jyldary atqarylǵan ıgilikti isterge eshqandaı qatysy joq dep eshkim aıta almas. О́ıtkeni, ózi basqaratyn salany urshyqtaı ıirip, tap-tuınaqtaı uıymdastyra biletin ol burynǵy ákimniń birinshi orynbasary retinde kóptegen úlken jobalarǵa tikeleı atsalysty.
Ekonomıkany, ádette, ónerkásipten bastaıtynymyz belgili. Esepti merzim ishinde, mine, sol ónerkásip kásiporyndary 237,8 mıllıard teńgeniń ónimin óndiripti. Ásirese, ken óndirý ónerkásibi men ashyq kenishterdi ıgerýde óndiris kólemderiniń 15,4 paıyzǵa (17,6 mıllıard teńge), óńdeý ónerkásibinde 7,3 paıyzǵa (179,4 mıllıard teńge), elektrmen jabdyqtaý, gaz, bý berý jáne aýany baptaýda 4,8 paıyzǵa (37,7 mıllıard teńge) ósý úrdisi baıqalǵan. Al munaı ónimderin óndirý 1,2 esege, ózge de metall emes mıneraldy ónimderdi óndirý 8,9 paıyzǵa, rezeńke jáne plastmassa buıymdaryn jasaý 1,2 esege, mashına jasaý – 8,2 paıyz, jıhaz jasaý – 1,7 ese ósken.
Oblysqa ınvestısııa tartý da tabysty dep aıtýǵa bolady. О́tken jyldyń qańtar-jeltoqsan aılarynda negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııalardyń jalpy kólemi 248,5 mıllıard teńgeni qurapty. Bul burnaǵy jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda 55,7 paıyzǵa artyq. Al ındýstrııalandyrý kartasy sheńberinde ótken jyly 20,9 mıllıard teńge somasynda 8 ınvestısııalyq joba iske asyrylǵan. Onda 626 jumys orny qurylypty. Indýstrııalandyrý kartasyna engen, búginde iske qosylǵan ınvestısııalyq jobalardyń óndirgen ónim kólemi 43,0 mıllıard teńgeni quraǵan. Bul jalpy ónerkásip kóleminiń 18,1 paıyzyn quraıdy.
Qańtar-qarashada oblystyń syrtqy saýda aınalymy 548,7 mıllıon AQSh dollaryn quraǵan. Bul ótken jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda artyq. Keden odaǵy sheńberinde Reseı men Belarýs elderimen saýda aınalymy 66,6 mıllıon AQSh dollaryna jetken.
Oblystyń oıy da, qyry da mal baǵyp, egin egip, baqsha ósirýge óte qolaıly. Endeshe óńir ekonomıkasynda agroónerkásip salasynyń da orny bólek. Sondyqtan bolar, ótken jyly osy salaǵa 5,8 mıllıard teńge bólinip, ol tolyqtaı ıgerilgen. Soǵan oraı aýylsharýashylyq ónimderiniń jalpy kólemi ótken jyly 122,9 mıllıard teńgeni quraǵan. Mal sharýashylyǵy salasynda da, egin sharýashylyǵy salasynda da ınnovasııalyq jańalyqtar kóp.
Ákimniń eldi rıza etken derekteri men dáıekteriniń biri «Áýlıeata» áýejaı keshenin qaıta jańǵyrtý jobasy boldy. О́tken jyly áýejaıdyń ushyp-qoný jolaǵy 4,8 mıllıard teńgege qaıta jańǵyrtyldy. Qazir ol áýe kemesiniń barlyq túrlerin qabyldaýǵa daıyn. Al halyqaralyq standartqa saı jáne 300 jolaýshyǵa arnalǵan termınal jańartylǵan soń, ıaǵnı ústimizdegi jyldyń II toqsanynda paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr. Jergilikti bılik qazir Reseı, Qytaı, Arab jáne Túrkııa elderiniń qalalaryna ushatyn áýe baǵyttaryn ashýǵa jumys jasaýda. Osy oraıda Kárim Násbekuly «Ejelgi Taraz qalashyǵyn» IýNESKO-nyń Búkilálemdik mádenı mura tizbesine engizý jónindegi oıy júzege assa, jańa áýejaı týrısterdiń qaqpasyna aınalatynyn aıta kelip, Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstri Nurlan Qapparovtyń EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesiniń dırektorlar keńesiniń tóraǵasy retinde Taraz qalasyn kórme baǵdarlamasyna engizýge yqpal etýin surady. Bul bir ǵana oblys basshysynyń emes, sonymen birge oblystyń bir jarym mıllıon halqynyń tilegi ekenin jetkizdi.
«Batys Eýropa – Batys Qytaı» megajobasy da jambyldyqtar úshin kúrejol ǵana emes, sonymen birge qut-bereke kózine aınalǵaly otyr. Oblystyń birneshe aýdandary men kóptegen eldi mekenderiniń ústinen ótip jatqan jol boıyna bıyldan bastap oblys ákiminiń qoldaýymen qonaq úıler, ashanalar, janarmaı quıý stansalary men túrli qyzmet kórsetý qurylymdary salyna bastaıdy. Jurt bul jańalyqqa da rıza boldy.
Oblys ákiminiń eki saǵatqa sozylǵan esebiniń mazmunyn baıandap qaıtalap shyǵý múmkin emes. Bir baıqaǵanymyz, oblys basshysy óńirdegi máselelerdi bes saýsaǵyndaı jaqsy biletinin kórsetti. Mysaly, Jalpaqtóbe aýylynyń turǵyny Ǵalıasqar Kerimqulov degen azamat aýylynda 500 búldirshinniń balabaqsha kezeginde turǵanyn aıtqan. Kárim Násbekuly bul aýyldan balabaqsha salý týraly jobanyń jasalyp jatqanyn, al kezekte 500 emes, 346 bala turǵanyn sala basshylarynan suramaı ózi-aq aıtyp berdi.
Jańashyl ákim óńirdi jaqsartam dep keledi. Esep barysynda Kárim Násbekuly Jambyl oblysynyń ekonomıkalyq jaǵdaıyn qazirgiden de jaqsartatyn kóptegen jobalardy eki tilde de óte jatyq baıandap berdi. Al eseptegi naqty málimet, dáleldi derek jınalǵan jurtshylyq pen oblys ákimi arasynda jarasymdy psıhologııalyq ahýal qalyptastyrdy.
Kósemáli SÁTTIBAIULY,
«Egemen Qazaqstan».
Jambyl oblysy.