Álemdik tájirıbe ne deıdi?

Sheteldik sarapshylardyń pi­ki­rinshe, ulttyq valıýta baǵa­my­na túzetý engizý keń taraǵan halyq­aralyq tájirıbe bolyp tabylady. Tá­jirıbe kórsetkendeı, bul sha­ra el­diń valıýta rynogyndaǵy jaǵ­daı­dy turaqtandyrýǵa jaǵdaı jasaıdy. Ekonomıka salasyndaǵy mamandar atap ótkendeı, ótken jy­ly Reseı rýbli men Belarýs rýb­li­niń amerıkalyq dollarǵa qatys­ty tıisinshe 7,5% jáne 11,1% ar­zan­daǵany baıqaldy. Bul úderis ústimizdegi jyldyń basynda da jal­ǵasty. Sóz joq, mundaı úrdister iri taýar aınalymymen ózara baı­lanysty barlyq elderdiń, atap aıtqanda, Keden odaǵyna qa­ty­sýshy elderdiń valıýta rynoktaryna yqpal etedi. Shıkizat resýrstaryna álemdik baǵalar ózgerisiniń baıaýlyǵyn da taǵy bir yqpaldy faktorǵa qosýǵa bolady. Sondyqtan kóptegen sheteldik sarapshylar qazaqstandyq teńge baǵamyna dollarǵa qatysty túze­tý engizýdi zańdy jáne el ekono­mı­kasynyń damýyna oń áser etedi dep baǵalaıdy. Atap aıtqanda, ıtalııalyq UniCredit jáne danııalyq Saxo Bank sııaqty Eýropanyń iri bankteriniń sarapshylary mundaı shara memleket turǵysynan neǵurlym tıim­di jáne qısyndy dep atap kór­setedi. Ol, eń aldymen, otandyq taýar óndirýshilerdiń jaǵdaılaryn jaqsartýǵa múmkindik beredi. Sarapshylardyń pikirinshe, ulttyq valıýta baǵamyna túzetý engizý birinshi kezekte aýyl sharýa­shylyǵy salasyna, sondaı-aq, aksııalary halyqaralyq bırjalarǵa shyǵarylǵan qazaqstandyq kom­panııalarǵa oń áser etedi. Bútindeı alǵanda, ol ishki sura­­nysty ulǵaıtýǵa jaǵdaı ja­saı­dy, al, ol ekonomıkanyń odan ári qarqyndy damýy úshin asa mańyzdy, óıtkeni, búgin­de eks­portqa baǵdarlanǵan ekono­mı­ka­lyq modeldiń álsizdigi men turaq­syzdyǵyn sheteldik tájirıbe kór­setip otyr. «Egemen-aqparat».