Kómbeniń tóbesi kórinip qaldy

Iá, endi Sochıde ótip jatqan XXII Qysqy Olımpııa oıyndary kómbesiniń tóbesi kórinip qalǵanyn batyl aıta berýge bolady. Ol osy aptanyń aıaǵynda óziniń aqyrǵy núktesine jetip toqtaıdy. Keshe, 20 aqpandaǵy Oıyndarda sportshylardyń basym bóligi tynys alǵanymen, 6 sport túri boıynsha medalder jıyntyǵyn sarapqa salý jalǵasty. Biz esebin bergeli otyrǵan sársenbi, 19 aqpan kúni olımpıadashylar jarystyń 8 túrinen kil kúshtiniń ishinde kim myqty ekenin anyqtady. Onyń qorytyndysy komandalardyń júlde úlesi talasynyń kestesine taǵy birqatar ózgerister engizdi. Bul jolǵy túzetýler kópten beri toptyń ushar basynda qara tastaı qozǵalmaı turǵan Germanııa quramasyn birinshi tegershikten túrtip túsirip jiberdi. Onyń ornyn bir kúnde qorjynyna eki altyn medal salyp, olardyń sanyn 9-ǵa toltyrǵan Norvegııa alyp qoıdy. Joǵarǵy nagradasy mólsherin jetige jetkizgen AQSh jasaǵy bul dodada birinshi ret úshinshi orynnyń tepkishegine taban tiredi. Altyn alqalarynyń sany altydan qaıyrylatyn Reseı, Gollandııa, Shveısarııa jamaǵattary 4-6 oryndardy bólisip tur. «Kún astynan» oryn alýdy dittegen sodan sońǵy lektegi Kanada sportshylary 5 altyn medalimen Belarýs sańlaqtaryn basyp ozdy. Aldaǵy qalǵan az kúnde kesteniń alǵashqy úshtigi jolyndaǵy kúres, belorýstardan bólek, qalǵan jeti júıriktiń ortasynda ótetin shyǵar dep boljaımyz. Biraq endigi jerde bir-birine ottaı oraqshy, jaýdaı qaraqshy bolatyn bul tórde kimderdiń topty jaryp shyǵatyndaryn tap basyp aıtý qıyn.

Úmittiń oty sońynan óshedi Sársenbiniń sátinde álemniń ár túkpirinen jıylǵan óńkeı saı­dyń tasyndaı saqa jigitter shańǵy jarysynyń komandalyq sprınt dep atalatyn túri boıynsha klassıkalyq ádispen júgirýden synǵa tústi. Jasyratyny joq, bul – shańǵyshy shabandozdar saıysyndaǵy eń bir kúrdeli de kúrmeýli synaq. Sol se­bep­ti de ony mamandar keıde «aman qalý jolyndaǵy arpalys» dep jatady. Munysy aıbaty men aıbary kóp alty kezeńnen turatyn shańǵyshylar shaıqasyna myqtynyń da myqtysy ǵana tótep bere alatynyn bildirý bolsa kerek. Soǵan qaramastan, bizdiń de ózgeler sekildi óz júırikterimiz – Alekseı Poltoranın men Nıkolaı Chebot­konyń osy alamanda aıdyndary ozyp, aıbyndary asyp oralatyndaryna ishteı sengimiz-aq kelgen. Áýelgide jigitterimiz de sol senim­ge laıyqty óner kórsetip jatqandaı bolǵan. Olar úsh irikteý synaǵynan da jap-jaqsy ótti. Birinshi, ekinshi kezeńderde 7-shi bolyp sóre syz­ǵan jerlesterimiz úshinshisinde toǵyzdyqqa top etti. Biraq osynyń ózi kelesi kezeńge qadam basýǵa múmkindik berdi. Ádette shyn júırikterdiń kúshterin aqyrǵy shaqtarǵa saqtap baǵatynyn, sýyrylyp alǵa shyǵýdy sońǵy kezeńderde bastaıtynyn biz de bilýshi edik. Bul qaǵıdatty buzyp jibergenniń sońynda taqyrǵa otyryp qalatynyn osy joly nemister baıqatyp qoıdy. Olar birinshi jartylaı fınaldyq júgiris kezinde birden yshqyndy. Sol arqyly Hannes Dotsler men Tım Charnkeniń qosyndy ýaqyty bárinen úzdik kórindi. Ekinshi jartylaı fınalda bulardyń aldyń­ǵysy ózinen keıingi taza sprınter norveg Ole Vıgen Hattestadqa 15 sekýnd­tyq «salmaq» salyp ketti. Buǵan deıin Sochı tórinde bir ret Olımpıada chempıony bolyp úlgergen arystan jaldy eldiń arǵymaǵyna bul ońaı tımedi. Bul alshaqtyqty Petter Nortýg te jaba alǵan joq. Keıin bizdiń qos sarbazymyz osylardyń jasaǵandaryn qaıtalap shyqty. Degenmen, bulardyń barlyǵy aq­tyq aıqasqa shyqqan 10 juptyń qatarynan berik oryn aldy. Osy kezde reseılikterdiń jartylaı fınalda kúshterin saqtap júrgeni belgili bolyp qaldy. Sonyń arqasynda Maksım Vylegjanın fınalda birden peleton basyna shyqty. Ol estafetanyń ózine tıesili bóligin birinshi bolyp qıyp ótti. Biraq onyń áriptesi Nıkıta Krıýkov sol basymdyqty ustap qala almady. Bul tusta bizdiń jigitter besinshi bolyp kele jatyr edi. Bizge olar endi bir ser­pile tússe, alǵashqy úshtiktiń úımesine kirip ketetindeı bolyp tur­ǵan. Biraq olaı bola qoımady. Alekseı men Nıkolaıdyń ortaq kórsetkishteri taǵy da toǵyzdyqqa turaqtady. Bul olardyń medalder úshin kúresetin shaǵyn top qura­mynda bola almaıtyndaryn aıqyn­dap berdi. Al shoqtaı shoǵyrǵa Reseı, Fınlıandııa jáne Germanııa qura­malary qaýym­dasty. Biraq fınalda másele sál bas­qasha sheshildi. Júgiris jolynyń aqyrǵy burylysynda nemis pen fın bir-birimen soqtyǵysyp qaldy. Sonda qajyry qashqan alman jigiti qar ústine qalbań etti. Onyń shashylyp jatqan shańǵysyna reseılik Krıýkov kelip súrindi. Sol kezde alda bara jatqan fın Samı Iаýhoıarvı kómbege qaraı qulyndaı quldyrady... Nátıjesinde Sýomı eliniń qura­masy birinshi oryn alsa, reseılikter ekinshi boldy. Úshinshi orynǵa álgindegi áreketterdiń arasynda sytylyp alǵa shyǵyp úlgergen Shvesııa dýeti jaıǵasty. Al nemister jetinshi orynǵa syrǵyp ketti. Qazaqstandyq jup olardan keıingi segizinshi orynǵa turaqtady. Snoýbord degen saıys bar Burnaǵy kúni biz gıgant slalomy boıynsha qyz­dardyń qyrman qyzdyrǵan jarysyn baryp tamasha­ladyq. Eń aldymen snoýbord degen oıynnyń barlyq dýmany men dýylyn óz kózimizben kórip, aq ústi­nen qara taný úshin bardyq. So­syn bul kúni qazaqstandyqtardyń qatysýlarymen ótken sanaýly ja­rys­­tardyń arasynda jolymyz tú­setini de osy bolyp shyqty. Rasy kerek, barǵanymyzǵa taǵy da ókingen joqpyz. Upaı qory qa­laı shot júzinde kestelenip, alatyn oryndarynyń aýqymy qaıtip anyqtalatyny ǵana bizge tosyndaý kóringeni bolmasa, bylaıynsha qatysýshylarynan aıtarlyqtaı júrekjutqandyq pen sheberlikti talap ete alatyndaı tartysty oıyn eken. Mine, syrlary ózderine ǵana málim sol snoýbordshylardyń talasynda bizdiń qyzymyz – Valerııa Soı ózin qosa eseptegende, 32 básekelestiń arasynda 23-orynǵa taban toqtatty. Birinshi orynǵa shveısarııalyq Patrısııa Kýmmer shyqsa, ekinshi orynǵa japon Tomoka Taekýchı orna­las­ty. Úshinshi bıik orys Alena Zavarzınanyń enshisinde qaldy. Alaıda, osydan keıin keremet este qalatyn bir oqıǵa boldy. Ol osy­nyń sońyn ala ótken erlerdiń saıysynda kórinis berdi. Jurtty dúr etkizgen tosyn tirlik Vık Ýaıld esimdi amerıkalyq snoýbordshynyń altynnan alqa taqqanynda ǵana emes edi. Jańalyqtyń eń bas­tysy – onyń Reseı quramasy úshin kezekti joǵary nagradany alyp bergeninde! Odan keıingi jańalyq sonyń aldynda ǵana reseılikter qoryna qola medal qosqan Alena Zaverzınanyń tap osy amerıkalyq jigittiń áıeli bolyp shyqqanynda! Sonda bul «otbasylyq merdigerlik» jup Reseı quramasyna bir altyn, bir qola medaldi ákelgen bolyp otyr. Gáptiń bári mynada. Biri amerı­kalyq, biri reseılik bul qyz ben jigittiń bir-birimen tabysýlarynyń ertegige bergisiz jelisi 2009 jyly bastalypty. Novosibirdiń túbindegi shaǵyn qalashyqtan shyqqan boıjetken men Vashıngton shtatynyń soltústik-batysynda turatyn órim­deı jigit muhıttyń arǵy betinde ótken bir jarys kezinde kezdeısoq tanysyp qalady. Al 2011 jyly ekeýi bir-birinsiz tura almaıtyndaryn sezedi. Sodan soń «mahabbattyń qudiret-kúshi áldılegen» jigit bárin de sol kezge deıin turyp kelgen eline tastap, Reseıge qaraı samuryqtaı samǵap ushady. Sol jyly eldiń aza­mattyǵyn alady. Muny Olımpıadanyń sý ja­ńa chempıonynyń ózi marapat máziretinen keıingi jýrnalıstermen kezdesýi kezinde moıyndady. «Meniń Qurama Shtattarda sporttyń bul túrimen kásibı negizde jattyǵýdy jalǵastyra berýime múmkindigim bolǵan joq, dedi ol.  Onda jalpy sportpen aınalysý qymbatqa, al jeńis odan da qymbatqa túsedi. Ras, Amerıkanyń snoýbord assosıasııasy maǵan qoldan kelgeninshe kómektesti. Biraq ondaı jumystarǵa jurttyń bári birdeı razy bola bermeıdi ǵoı. Sondyqtan men óz jolymmen kettim. Munda qate­lespegenim úshin baqyttymyn». Buryn otbasynda burynnan álem chempıony degen ataǵy bar Alenanyń bul jónindegi mártebesi joǵary sanalyp kelse, endi olar sol oryndaryn almasyp alǵan sııaqty.

Derek pen dáıek

Olımpıadadaǵy eń bıik jáne eń salmaǵy aýyr qatysýshy – hokkeıden «Boston Brıýns» komandasy men Slovakııa quramasynyń kapıtany Zdeno Hara. Onyń boıy 206 sm bolsa, salmaǵy 117 kg tartady. Eń alasa boıly sportshy japon mánerlep syrǵanaýshy qyzy Narýmı Takahası eken. Onyń boıy 146 sm ǵana bolyp shyqty.  Al salmaqtary eń jeńilder qatarynda úsh olımpıadashy bar. Olar – ýkraın frıstaılshysy Aleksandr Okıpnıýk, avstrııalyq tramplınnen sekirýshi Kıara Helsl jáne 9-synypta oqıtyn germanııalyq short-trekshi Anna Zaıdel. Bulardyń árbiriniń jeke salmaǵy – 43 kg.  Olımpıadaǵa qatysýshylar arasynda eń jasy – tramplınnen sekirýshi nemis qyzy Djanını Ernst. Ol 1998 jylǵy 31 jeltoqsanda týǵan. Budan keıingi orynda 1998 jylǵy 29 qarashada týǵan japon snoýbordshy jasóspirimi Aıýmý Hırano tur.  Jastary eń úlken sportshylar qatarynda da eki adam bar. Olardyń eń «kárisi» tegi meksıkalyq nemis hanzadasy, taý shańǵysymen aınalysýshy Hýbertýs fon Hohenlohe 1959 jyly 2 aq­panda dúnıege kelse, kelesisi – Domınıka aralynyń ókili, shań­­ǵy­shy Anjelıka Morron dı Sılvestrı 1965 jyly 25 qara­shada týǵan. Serik PIRNAZAR, «Egemen Qazaqstan» – Sochıden.