EL JÁNE ELBASY
Keldibaı ESPAǴAMBETOV, Qazaqstan Respýblıkasy Beıbitshilik jáne kelisim keńesiniń Aqtóbe oblysy boıynsha tóraǵasy, «Qurmet» ordeniniń ıegeri: Tórtkúl dúnıege egemendigimizdi tanytqan tusta, ıaǵnı táýelsiz memleketimizdiń tizgini sarabdal saıasatker Nursultan Nazarbaevtyń qolyna tıgeli beri Qazaqstannyń baǵy janyp, áleýmettik-ekonomıkalyq damýdyń dańǵyl jolyna tústi. Bul – eshqandaı da asyra aıtýshylyq emes, ómirde kórinis tapqan shynaıy shyndyq. Aldymen ekonomıkamyzdy qolǵa alǵan Elbasy saıasatynyń durystyǵyn qazir álem moıyndap otyr. Sondyqtan da, alty qurlyqtyń aýzyn aıǵa bilegen saıasatkerleri men memleket basshylary Nursultan Nazarbaevty qurmetteıdi, qadirleıdi jáne Elbasy retinde baǵalaıdy. El tizginin ustaǵan erdiń mundaı bedel-bıiginiń joǵary bolýy, meniń pikirimshe, Nursultan Ábishulynyń kóregendiginen arna tartary sózsiz. Osyndaı tabystyń barlyǵy da onyń aldaǵy kezeńdi, bolashaqty boljaı biletindiginde deý oryndy bolmaq. Munyń negizi Memleket basshysynyń syndarly sátterden súrinbeı ótetin jol izdep, bardy baǵalaı bilip, halqyn qadirleı bilip, elin eljireı qurmettep, aýyzbirshilik pen tatýlyqty qadir tutyp, ulttar tutastyǵyn qamtamasyz etýinde dep uǵynǵan jón. Qazaqstan halqy Assambleıasynyń sońǵy sessııasynda: «HHI ǵasyrdyń basty zańdylyǵy – tatýlyq», deýiniń ózi urpaq sanasyna urandaı jattalyp qalatyn danalyq sóz. Sol tatýlyqqa, birlikke shaqyrǵan onyń budan 20 jyl burynǵy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý týraly oı-pikiri búgingi kúni iske asqanyna tek qana qazaqstandyqtar emes, 170 mıllıon turǵyny bar Belarýs, Reseı halyqtarynyń boılaryna da ońdy izdenister ákelgendigi belgili. Osy elderdiń memleket basshylary óz aýzymen búkil halyqtarynyń atynan osy ıdeıa úshin rızashylyq sezimderin bildirýi jáne Astana qalasynda Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shartqa qol qoıylýy bul ǵasyr jańalyǵy. Men – Aqtóbe óńirinde ártúrli salada 45 jyldaı eńbek etip kele jatqan janmyn. El ekonomıkasymen qatar, oblystyń da qol jetken jetistikteri men tynys-tirshiligin jaqsy bilemin. Jańa qurylatyn Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq deńgeıinde Qazaqstannyń múmkindikteri men múddeli isteriniń jańa qyrlary ashylyp, básekelestik deńgeıi joǵarylaıtynyna senimdimin. Qazaqstannyń búgingi kúni 50 eldiń qataryna engeni, alda ozyq 30 eldiń qatarynan kórinýge umtylyp otyrǵany Elbasy N.Nazarbaevtyń «Qazaqstan joly – 2050: bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq» atty Qazaqstan halqyna bıylǵy Joldaýynda ashyq ta anyq aıtyldy. Sondyqtan árbir qazaqstandyq úlken jaýapkershilikti sezinip, iskerlikpen eńbek etýi tıis. Jalpy, Elbasynyń sara saıasatynyń arqasynda egemendi elimizde aınaldyrǵan jıyrma shaqty jylda ǵasyrda atqarylatyn aýqymdy ister tyndyryldy. Qazaqstannyń kópultty halqy Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń sarabdal saıasatynyń arqasynda birligi men yntymaǵyn pash etti, sonymen qatar, Qazaqstan ishki jáne syrtqy saıasatta júrgiziletin baǵyttardy qoldaı otyryp, ekonomıkasy jetik damyǵan 50 eldiń qataryna áldeqaıda erte enip úlgerdi. Bizdiń elimiz álemdik qoǵamdastyqtan laıyqty ornyn taýyp, sonymen birge, kóptegen halyqaralyq uıymdardyń tolyq quqyly múshesi boldy. Qazaqstan qazirgi tańda el tanyrlyqtaı dárejege jetti. «Qazaqstan», «Astana», «Nazarbaev» sııaqty sózderdi ǵalamshardyń kez kelgen turǵyny biletin boldy. Qazaqstan Respýblıkasy ekonomıkasynyń qarqyndy damýy, áleýmettik saladaǵy kúrt ózgeristeri, qazaqstandyqtardyń qysqa ýaqyt ishindegi tirshilik deńgeıiniń jaqsarýy, bárinen buryn, Prezıdenttiń naǵyz kóshbasshyǵa tán qasıetteriniń arqasynda múmkin boldy. Elordany Saryarqanyń tórine qondyryp, Astana qalasynyń boı kóterýinde de Elbasynyń kóregendigi jatyr. Astana búgingi kúni arman qalaǵa aınaldy. Táýelsizdiktiń 22 jyldyq kezeńinde Qazaqstan qandaı dárejege kóterildi, qandaı jetistikterge qol jetkizdi degende bir ǵana Astana qalasynyń ataýy aıshyqty aıǵaq, tujyrymdy dálel, kórnekti kórsetkish. Men burynǵy Selınograd qalasynda kezinde úsh márte bolǵan edim. Esildiń boıyna bytyraı ornalasqan sol qalanyń kózge túser kórikti jeri de Tyńgerlerdiń mádenıet úıi, «Týrıst» qonaqúıi jáne basqa úsh-tórt oblystyq mekemelerdiń ǵımarattary bolatyn. Qazir múldem basqa shaharǵa aınaldy, sáýletti de kórikti, osy zamanǵy damyǵan jańa qala boı kóterdi. Elbasy ár alýan din ókilderiniń basyn Astanada áldeneshe ret qosty. Qazaqstan Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna tóraǵalyq etip, onyń sammıtin uıymdastyrdy. Endi halyqaralyq asa aýqymdy shara – EKSPO-2017 kórmesin ótkizemiz. Osynyń barlyǵy elordanyń dańqyn asqaqtata túseri sózsiz. Osyndaı isterdiń bári urpaqqa, keleshekke jasalyp jatqanyn, qadiri men qasıeti ǵasyrdan ǵasyrǵa jetetinin ári táýelsizdikpen tamyrlas sharýalar ekenin kóz kórip, kóńil senip otyr. Osyndaıda erteńimizdiń kepili – Elbasy dep batyl aıta alamyz. Men Elbasymen birneshe ret kezdesip, aldynda úsh ret sóz sóıledim. Sonda baıqaǵanym, Nursultan Ábishuly sóılegen adamnyń pikirine aıryqsha qulaq túrip, mán beredi eken. Prezıdenttik saılaýlarda Prezıdenttiń saılaý shtabynda jumys istegen kezde halyqtyń Elbasyna degen ynta-yqylasy joǵary ekenine kóz jetkizdim. Sońynda aıtarym, Elbasymyzdyń deni saý bolyp, halqyn jańa bıikterge bastaı bersin, halqymyzdyń aýyzbirshiligi berik, tutastyǵy túgel, alar asýy bıik bolsyn. Aqtóbe oblysy.«Bizdiń eń birinshi tekserýshimiz – halyq»
Rımma Salyqova, «Almaty boıaýlary» JShS dırektory:
Búgingi tańda respýblıkamyzdaǵydaı Jetisý jerinde de shaǵyn jáne orta bıznes úshin kóp múmkindik jasalyp jatyr. Elbasy tekserýlerdiń barlyq túrine tosqaýyl qoıǵany málim. Bul bizder – kásipkerler úshin úlken jańalyq boldy. О́ıtkeni, tekserýler bizdiń kóp ýaqytymyzdy alatyn. Eshqandaı zań buzýshylyq tabylmasa da júıkemizdi tozdyratyn edi. Endi bıznespen aınalysatyn adamdardyń sany kóbeıetini sózsiz. О́z kásibin ashamyn degen azamattar úshin bul jaqsy jańalyq desek, artyq aıtqandyq emes. Al bireýler tekserýlersiz taýardyń sapasy nasharlap ketedi degen oı aıtýda. Men bul oımen kelispeımin. Bizdiń eń birinshi tekserýshimiz – halyq. Biz árqashan eldiń kóńilinen shyǵatyndaı jumys isteýimiz kerek. Eń bastysy – Elbasynyń kóregendigin kóńil túkpirinde túıip, adal qyzmet etýdi perzenttik paryz sanaý qajet. Bile bilsek, Memleket basshysynyń kásipkerlerdi tekserýge qoıǵan tosqaýyly bıznesti órkendetip, qarapaıym halyqqa kórsetip otyrǵan jandy kómegi ári ár adamnyń bolashaqqa degen senimin jáne jaýapkershiligin týdyryp, jańa deńgeıge kóteredi. Bul meniń Qazaqstan Respýblıkasy Kásipkerleriniń I sezine delegat bolyp qatysyp, áriptesterimmen pikir almasqannan keıin túıgenim. Taldyqorǵan.«О́nerdiń janashyry»
Baǵdat SÁMEDINOVA, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen ártisi, «Qurmet» ordeniniń ıegeri: Taza óner joly qashanda qıyn. Qoldaýshysyz, qorǵaýshysyz ony kásibı deńgeıde alyp júrý áste ońaı emes. Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń el ómiriniń basqa salalary sııaqty mádenıet pen ónerge de erekshe kóńil bólýi, ózge eldermen teń dárejede bolýyna qolynan kelgen qamqorlyǵyn, qoldaýyn aıamaýy – memleketimizdiń damýynyń kepili, jemisi. Onyń ústine Qazaqstandaǵy óner adamdarynyń baǵyna shyǵar, Prezıdentimiz ónerdi bir adamdaı túsinedi. О́ıtkeni, ózi dombyra shertip, án salady. Halyqtyń ánderi, ultynyń áýeni, sazy boıynda da, qanynda da bar. Ásirese, halyq ánderin aıtqanda ózińdi jańyldyrady. Kez kelgen ándi bastap ketseń, qosylyp shyrqaı jóneledi. Sonymen qosa, Elbasy óner adamdarynyń eńbegin óz deńgeıinde baǵalaý jaǵynan da qamqorlyǵyn kórsetip keledi. Ony óner ıeleriniń bireýi erte, bireýi kesh kórip te jatyr. Munyń bári, túptep kelgende, Memleket basshysynyń ónerge degen jaqyndyǵy, ónerge degen súıispenshiligi, ulaǵattylyǵy. Ásirese, Nursultan Ábishulynyń kóregendigi – shetelde turyp jatqan qanshama óner adamdarynyń talantyn kórip, olardy elge ákelip, jaǵdaıyn jasap, qamqorlyq kórsetýinde, ataq-abyroıyn berip, marapattaýynda dep bilemin. Máselen, ataqty opera ánshisi Maıra Muhamedqyzynyń búgingi qol jetkizgen orasan jetistigi, Qazaq eliniń Táýelsizdigimen, onyń Tuńǵysh Prezıdenti N.Nazarbaevpen óte tyǵyz baılanysty. Qazir Maıra álemdik opera salasynyń maıtalmandaryn moıyndatyp, bıik sahnalardan óner kórsetýde. Qazaqstandaǵy eń joǵary ataqtyń biri – Memlekettik syılyqtyń laýreaty. Sondaı-aq, bıshi qyzymyz Shuǵyla Saparǵalıqyzy da halqymyzdyń maqtanyshyna aınalyp otyr. Mońǵolııadan kelgen sol eldiń halyq ártisi, opera ánshisi Qabylash Ábikeıuly, t.b. daryndardy óz eliniń qajetine jarasyn dep, ishke tartyp, kelgen soń kómek qolyn sozdy. Al qanshama bizdiń ónerli, talantty balalarymyz shetelde qaı janrda bolsyn, vokal bola ma, mýzykalyq aspaptarda oınaıtyn jastar bola ma, bilimin jalǵastyrýǵa múmkindik týǵyzdy. Solardyń nátıjesin kórip te júrmiz. Sonyń bári elimizdiń, ony basqaryp otyrǵan Elbasynyń ustanǵan saıasatynyń, bastaǵan, qolǵa alǵan isiniń ońynan kelip, alǵan baǵytynyń durystyǵy dep bilemiz. Tek óner adamdary ǵana emes, Qazaqstanda turatyn kez kelgen ult ókili, qarapaıym halyq Elbasynyń jarǵaq qulaǵy jastyqqa tımeı eli úshin jasaǵan eńbegin baǵalaıdy. Ásirese, eldiń tynyshtyǵy, ulttar men ulystardyń tatýlyǵy ońaılyqpen kelmeıdi. Bolmasa keıbir basqa elderdegi sııaqty keleńsiz jaǵdaılardy, qıynshylyqtardy kórip, táýbemizge kelip, eldegi mamyrajaı ahýaldy saqtap otyrǵan Elbasynyń sarabdal saıasatyna, danalyǵyna rıza bolmasqa sharań joq. Romen Rollannyń aıtqany bar eken: «Naǵyz ulylar – júregi barsha jurt úshin soǵatyndar», degen. Mine, bútindeı bir halyqtyń qamyn oılap, júregi barsha halyq úshin soǵatyn Elbasymyz bar. Ol – Nursultan Nazarbaev. Almaty.«Eńbegim el ishimen etene»
Ermek KENJEHANULY, Aqtoǵaı aýdany ákimi apparatynyń basshysy: Elbasynyń memleketimizdiń keleshegin nyǵaıtýshy jastardyń bilikti bilim kóterip,tájirıbe tolyqtyryp, halyqaralyq talap-talǵam deńgeıinde qaltqysyz qyzmet kórsetý úlgisin kórsetýine barlyq jaǵdaıdy jasap otyrýy bárimizge málim. Mundaılyq qamqorlyq shapaǵatyna bólengen azamattardyń biri ekenimdi mereı tutamyn. Tuńǵysh Prezıdentimiz N.Á.Nazarbaevtyń bastamasymen kóptegen zamandastarymdaı shetelderdiń tańdaýly joǵary oqý oryndaryna «Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha bilim tereńdetýime múmkindik týǵanyna rızalyǵym sheksiz. Osydan on jyl buryn mektep bitirgen bette Ulybrıtanııanyń Redıng ýnıversıtetinde oqýǵa baǵym janǵan bolatyn. Aýyl sharýashylyǵyn basqarý mamandyǵyn meńgerdim. Odan soń atalǵan oqý ordasynyń ınvestısııalardy basqarý magıstratýrasynda bolashaq kásibimniń qyr-syryna qanyǵýdy jalǵastyrdym. Osy jyldarda tek aldaǵy maqsatqa jetý jolynan basqadaı qıyndyqtar kórgenim joq. Memleket basshysynyń Qazaqstannyń ósip-órkendeýin berik qolǵa ustar, mynadaı básekeli zamanda is tetigin úıirer izdenimpaz, talapshyl jańa býyn qataryn ulǵaıtýǵa degen tilekti túsinip, senimnen shyǵýǵa tyrystym. Jas adamnyń talpynysqa taýdaı talaby bolyp turǵan shaqta oı-nıetin iske asyrýǵa aıanbaıtyny aıan ǵoı. Men de erkim bar, jaǵdaıym keń ýaqytta oqyp qalýdy jón kórdim. Soǵan oraı, Ońtústik Koreıanyń Sývan qalasyndaǵy Adjý ýnıversıtetinde halyqaralyq bıznes boıynsha qosymsha mamandyq alyp shyqtym. Munyń bárin nege aıtyp otyrmyn desem, Elbasynyń kómek-qoldaýy arqasynda damýdyń basty ózegi, tiregi bolýǵa umtylýshy jańa turpattaǵy mamandar muratyna jol ashyq ekenine kózim jetkendikten shynaıy kóńil rızalyǵymdy bildirýim ras. Bul alǵan bilim «Qazagro» ulttyq basqarý» holdıngi jáne «Investısııalardy basqarý kompanııasy «Arqa» AQ-ta óz qabiletimdi ashýǵa múmkindik berdi. Alaıda, shyny kerek, ony aýyldyq jerde tanytý oıy mazalap, aqyry aımaqtaǵy eń shalǵaı aımaq – Aqtoǵaı aýdanynda eńbek jalǵastyrýǵa bet burdym. Aýyl sharýashylyǵyna arqa súıegen osy óńirdegi ózgeristerdi úılestirip, jyldamdatýǵa ózindik úles qosýym – mereıli maqsatym. Egin egý, mal ósirýmen birge, ásirese, týrızmdi qalyptastyrýǵa suranyp turǵan ólke. Sondyqtan, bul baǵytta is-josparlar az emes. Aýyldyq aımaqtyń qazir túrlenýge erekshe bet burǵan kezi. Sony ushqyndatar jańasha izdenistegi mamandar qajet-aq ekeni seziledi. Osyndaılyq talapqa baýlynǵan «Bolashaq» baǵdarlamasynyń túlekteri ortamyzdan kóbirek tabylsa deımin. Elbasymyzdyń tapsyrmasymen tilektesterimizdiń el ishinde eńbek etýine barlyq jaǵdaıdyń jasalyp jatýy eren eńbekke tartary anyq. Qaraǵandy oblysy, Aqtoǵaı aýdany.