Dári-dármektiń saıasatqa ne qatysy bar?

Bul joly Almatyda eki kún qa­tarynan Qazaqstan Respýblıkasy­nyń Densaýlyq saqtaý mınıstrligi DDU Eýropalyq óńirlik bıýrosymen birge Ortalyq Azııa elderinde dárilik qamtamasyz etý salasyndaǵy ulttyq saıası sharalardy kúsheıtý qadamdaryna arnalǵan sýbóńirlik saıası dıalogyn júrgizdi.

Mıllıondar úshin ózekti máse­le­ler qozǵalǵan jıynda dári-dár­mek­ti satyp alý, jetkizý tizbegi, ba­ǵa­­ny belgileý, shyǵyndardy óteý, qarjylyq qorǵaý men jýyr­da iske qosylǵan DDU EО́B-niń «Ja­ńa dá­rilik zattar platformasy» talqy­landy.

Dóńgelek ústel túrinde ót­ken jıynda dárilik zattar men me­dısınalyq buıymdarǵa qoljetim­dilik­ti jaqsartý, asa qundy preparattardy anyqtaı otyryp, satyp alýdyń utymdylyǵyn arttyrýǵa baılanysty máseleleri retteý qarastyryldy.

Aldymen osy arada Qazaqstanda Biryńǵaı dıstrıbıýtor júıesi engizilgenin, iri farmasevtıkalyq kompanııalarmen dárilik zattardy jetkizýge uzaqmerzimdi sharttar jasalǵanyn atap ótý mańyzdy.

«Biz búgin DDU-nyń sapa­ly dári-dármekterge qol jetkizý­ge arnalǵan is-sharasyna qatysqa­nymyzǵa qýanyshtymyz. Osy bas­qo­sýdaǵy bizdiń ortaq mindetimiz – sa­paly dárilik zattarǵa qol jet­kizý úshin qoldan kelgenniń bárin jasaý, tájirıbe almasý, Or­talyq Azııa elderindegi áriptes­terimizben tyǵyz baılanysty jol­ǵa qoıý», dedi Densaýlyq saqtaý mı­nıstriniń birinshi orynbasary Tımýr Sultanǵazıev.

Vıse-mınıstr málimdegendeı, eger 2019 jyly MSAK deńgeıinde dári-dármekpen qamtamasyz etý 45 nozologııa men 2,7 mln adamdy qamtysa, 2022 jyldyń ózinde bul kórsetkish ambýlatorlyq deńgeıde 126 nozologııaǵa artyp, 3,8 mln naýqas qajetti dári-dármegine qol jetkizgen. Iаǵnı pasıentterdi tegin dárilik preparattarmen qamtamasyz etý tórt ese artyp otyr.

DDU-nyń Eýropa aımaǵy el­de­rindegi densaýlyq saqtaý júıe­si men saıasaty jónindegi dırek­tory Natasha Azzopardı-Mýs­kat Ortalyq Azııaǵa saparyn densaý­lyq saqtaý júıesi men alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómekke ınvestısııa salýymen biraz elder­di shabyttandyryp otyrǵan Qazaq­stannan bastap otyrǵanyn jetkizdi.

Dıalog barysynda doktor Na­ta­sha Azzopardı-Mýskat sońǵy on­­jyl­dyqtarda memlekettik pen jeke sektorlar salǵan ınves­tı­sııa­lardyń arqasynda bıofar­masevtıkalyq zertteýler men pro­fılaktıka, skrınıng, dıagnos­tıkalaý men emdeý salasynda mańyz­­dy qadamdar jasalǵanyn tilge tıek etti. Alaıda DDU Eý­ro­­pa­lyq óńiriniń elderi dári-dár­mek baǵasynyń ósýi bıýdjetke aıtar­lyqtaı keri áserin tıgizetinine alańdaýshylyq bildirdi.

Máselen, mundaı jaǵdaı pa­sıentterdiń qol jetimdiligin shekteýge, teńsizdiktiń joǵarylap, kez kelgenniń qaltasy kótere ber­meıtin tólemderge, qarjylyq qıyn­dyqtar men sozylmaly aýrýlarǵa arnalǵan únemdi dári-dármekterdi yǵystyrýǵa ákelmek.

Azzopardı-Mýskat hanym al­da­ǵy kúnderi О́zbekstan men Tá­jik­stanǵa da barýdy josparlap otyrǵanyn tilge tıek ete kele, ózi­niń negizgi maqsaty týraly: «Osy eki aptanyń ishinde DDU delegasııa­sy alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek, psıhıkalyq densaýlyq, dári-dármekke qolje­timdilik, densaýlyq saqtaýdy qar­jylandyrý, eń bastysy, densaýlyq saqtaý salasyndaǵy jumys kúshi saıasaty sııaqty densaýlyq saqtaý júıesiniń mańyzdylyǵyna nazar aýdarady. DDU Ortalyq Azııanyń barlyq elderinde densaýlyq saq­­­taý júıesin nyǵaıtýda bel­sendi áreket etip otyr. DDU top­tary elderdegi ulttyq jáne aımaq­tyq saıa­satkerlermen, she­shim qa­byldaıtyn yqpaldy tul­ǵalarmen birlese jumys isteıdi, dep málimdedi.

«DDU-nyń Eýropalyq óńirinde alynǵan jańa málimetter dári-dár­mekterge qaltadan tys shyǵystar kóptegen elderde, ásirese tabysy tómen adamdar men kóptegen sozylmaly aýrýlary bar pasıentter úshin qarjylyq qıyndyqtardyń bas­ty sebepshisi ekendigin dáleldedi. Eýropadaǵy otbasylar ómir súrý qunynyń qymbattaýymen jáne ba­qylaýǵa baǵynbaıtyn ınflıasııa­men betpe-bet kelip otyr», deıdi doktor Azzopardı-Mýskat.

Sondyqtan DDU ókiliniń aıtýynsha, mundaı dıalogtar zamanaýı dárilik saıasatty barynsha jetildire túsýge yqpal etedi. Iаǵnı tıimdi baǵa belgileı otyryp, qymbat dárilerdi – eskisi men jańalaryn satyp alý – suranysty turaqtandyrý arqyly farmasevtıkalyq júıelerdiń tıim­diligin arttyratynyna úmittendi.

Eki kúnge sozylǵan kezdesý ba­­ry­synda Densaýlyq saqtaý mı­­nıstri A.Ǵınııat, Qyrǵyz Res­­pýb­­­lıkasynyń Densaýlyq saq­taý mınıstri G.Baatyrova basta­ǵan delegasııa, Túrkimenstan Den­saýlyq saqtaý jáne medısına óner­kásibi mınıstriniń orynbasary A.Ovezov bastaǵan delegasııa, sondaı-aq DDU jetekshi sarapshylary, Almaty qalasyndaǵy DDU-nyń MSAK jónindegi Eýro­palyq ortalyǵynyń basshysy Melıta Iаkab hanym men DDU-nyń Qazaqstandaǵy eldik keńsesiniń mamandary basqa da is-sharalarǵa qatysyp, pikir almasty.

Keleli basqosý keleshekte kóteri­­lip otyrǵan máselelerdi retteýge, densaýlyq salasynyń ozyq táji­rıbeleri men bilim almasýǵa, son­daı-aq halyqaralyq baılanystardy nyǵaıtýǵa yqpal etetin bolady.

ALMATY