• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Otbasy 07 Qyrkúıek, 2023

О́ner qonǵan áýlet

320 ret
kórsetildi

Maldybaevtar otbasynyń ónerde oıyp alar orny bar. Ásirese otaǵasy kúıshi-kompozıtor Aman Maldybaevtyń «Kóne Taraz» kúıi mýzyka maıtalmandary tarapynan joǵary baǵalanǵany belgili. Rasynda da Aman Maldybaevtyń sol bir shertpe kúıi tyńdarmandy tolǵandyrmaı qoımaıdy. Kúıdegi epıkalyq sarynnyń aryny jurtty eleń etkizeri daýsyz.

Shynynda da «Kóne Taraz» kúıin tyńdaǵan kisiniń kóz aldyna kóne shahardyń baıyrǵy tarıhy eles­teı­tini daýsyz. Onyń «Jalyn keshken» áni de ýaqytynda hıt bolǵanyn eshkim umytqan joq. Jarty ǵasyr boıy qoly­nan dombyrasyn tastamaǵan Aman Maldy­baevtyń otbasy músheleriniń de ónerge ańsary aýǵan.

Onyń úsh uly – úsh báıteregi. Qo­lynan qasıetti dombyrasyn tastamaıtyn áke tálimin alǵan Álibegi ýaqytynda Amanmen birge Germanııanyń on sha­ha­ryn sharlap, qazaq ónerin qart qurlyqta nasıhattady. Saksofonnan syzyltyp saz tógetin onyń ónerin jurtshylyq joǵary baǵalaıtyny aqıqat. О́ıtkeni ol – kásibı mýzykant retinde ózin moıyn­datyp úlgergen talant ıesi. Qaı­bir jyly Álibek oqýshylar arasynda ótken halyqaralyq «Azııa daýysy» baıqaýynda laýreat atandy.

Ortanshy uly Rústem de ónerimen daralanyp, talaı dodalarda úzdikter qatarynan kórindi. Ol Belarýs elinde ótken halyqaralyq án konkýrsynda 1 oryn ıelense, Máskeý men Novosibirde uıymdastyrylǵan ánshiler baıqaýynda dıplomant atanǵan.

О́nerli otbasynyń sút kenjesi Qazy­bekti jurt qobyzshy retinde jaqsy tanı­dy. Jas qobyzshylar arasynda uıymdastyrylǵan halyqaralyq «Jez kıik» baıqaýynda úzdikter qatarynan kórinip, laýreat atanǵan ol jas oryndaýshylar arasynda uıymdastyrylǵan respýblıkalyq alamanda ekinshi oryn ıelengen.

Maldybaevtar otbasyna óner gene­tı­kalyq jolmen daryǵan sekildi. Muny Aman Maldybaevtyń sózi de aıǵaqtaı túsetindeı. Onyń sózine sensek, ata-anasy aıtys aqyny bolǵan kórinedi.

«Ákem men anam da aqyndyqqa jaqyndyǵy bar kisiler edi. Ekeýi jıi aıtysady eken. Kóbinese sheberligi basym ákem jeńisti bermeıtin kórinedi. Muny anamnyń «Ákeńe aıtysta jeńil­gen­nen keıin turmysqa shyqtym» degen sózinen de ańǵarýǵa bolady. Qys­qasy, bizdiń áýletke óner arǵy jaqtan taraǵan-aý», deıdi ol ótken shaqqa kóz júgirtip.

Úsh uly da áke jolyn jalǵastyryp, túrli mýzykalyq aspapty ıgerip, óner­ge bet burǵanyna esh ókinbeıdi. Olar qazaq óneriniń baıraǵyn qaı kezde de bıikten kórgisi keledi.

«Shyny kerek, meni ónerge ákem baý­lydy. Sol úshin de ákeme dán rızamyn. Ol kisi qaı kezde de qoldan kelgen kómegin aıaǵan emes. Ájemniń tuńǵysh nemeresi bolǵandyqtan sol kisiniń de ańyzǵa toly áńgimesin kóp estip óstim. Osynyń barlyǵy da meni óner álemine jeteleı túskeni anyq. О́z basym osy joldy tańdaǵanyma shyn qýanamyn», deıdi úıdiń tuńǵyshy Álibek.

О́ner qonǵan otbasynyń otaǵasy Aman balalaryn qursaqta jatqan ke­zin­de-aq kúı kúmbirimen sýsyndatqan. Aıtýynsha, úsh uldyń ónerge bet bu­rýy­na osy bir qadamy da áser etse kerek.

«Uldarym anasynyń qursaǵynda jatqanda aı-kúni jaqyndap qalǵan kelin­­shegimniń qasynda otyryp, tókpe kúı tartyp, shertpe kúı sherte­tin­min. Qazaq­tyń ǵajap kúılerin balalarym­nyń sanasyna qursaqta jatqan kezinen bastap sińirgim keldi. Olar dúnıege kelgen soń da besigin terbetip otyryp, talaı ret án aıtyp, kúı tarttym. Úsheýin de osylaısha ómirge kelmeı turyp ulttyq mýzykamen tárbıeledim. Sonyń da áseri bar shyǵar», deıdi A.Maldybaev.

Júregi óner dep soqqan A.Maldy­baev – qaı kezde de jańa bir ıdeıa­ny iske asyrýǵa umtylyp turatyn adam. Ty­nym­syz izdenistiń nátıjesinde ol 1989 jyly «Áýlıeata órenderi», 1991 jyly «Shejire» folklorlyq ansamblin quryp, oǵan ózi jetekshilik etti. О́ner ujymdarynyń repertýaryn tolyqtyrý úshin tynymsyz eńbek­tendi.

Búginde qazaq estradasynda mań­daıy jarqyrap júrgen belgili ánshi Dosymjan Tańatarov alǵashqy óner jolyn A.Maldybaev qurǵan an­sambl­de bastaǵanyn bireý bilse, bireý bilmes. Osydan-aq Maldybaev mek­tebiniń myqty ekenin ańǵarý qıyn emes shyǵar. О́ıtkeni tek Dosymjan ǵana emes, memlekettik «Daryn» jas­­­tar syılyǵynyń laýreaty, inisi Madııar Maldybaev, respýblıkalyq kon­kýrstardyń laýreaty Nurlybek Qadyrbergenov, ánshiler Quralaı Ǵaıymova, Gúlshat Sopbekova, Janar Ústemirova syndy talanttar da Mal­dy­­baev­tyń tálimin tyńdap, dárisin alǵan.

Qazaq mýzykasynyń «Altyn qo­ryna» engen «Kóne Tarazdan» bólek, «Muńdy saz», «Shoqaı datqa», «Muńly tamshylar» sekildi ózge kúıleri de tyń­darmanyn tapqan. Sondaı-aq A.Maldy­baev­tyń «Jalyn keshken», «Jastar marshy», «Naz sezim», «Aqqý áni» sekildi ánderi de júrekterge jetken.

Teginde ónersúıer qaýym A.Maldy­baev­ty belgili kúıshi-kompozıtor re­tinde ǵana tanyp júrgen kezde ol óziniń akterlik qabileti men sheberligin de kórsetti. Belgili rejısser Ermek Tur­synovtyń «Shal» atty kórkem fılminde negizgi keıipkerlerdiń biri Qal­taıdyń obrazyn qal-qaderinshe ashýǵa tyrysty.

«Bul ózi bir qyzyq dúnıe ǵoı. Áýelde kınoǵa túsemin dep kim oılapty? Kórkem fılmge túsý ıdeıasy maǵan rasynda da qatty unady. О́zim­di basqa qyrymnan baıqap kórýge múmkindik berildi. Ondaı múmkindikten qalaı bas tartasyń? Bul ómirimniń jarqyn sátteriniń biri desem de bolady. Qysqasy, ómirde Qaltaıdyń obrazyn alyp shyǵý maǵan amanattalǵan edi. Amanatqa qııanat jasaǵan joqpyn.

Qalaı desek te, óner – bizge berilgen Qudaıdyń amanaty. Balalarymnyń bári de ózim sekildi óner áleminen alys­tamaǵanyna shyn qýanamyn. Olar óz boıyndaǵy talantty eńbekpen ushtas­tyra alsa, áli talaı bıikti baǵyn­dy­ratynyna senemin», deıdi ónerli otbasynyń otaǵasy.

 

Jambyl oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar