Aqtóbe oblysynda sý tasqynynan zardap shekken turǵyndardy qoldaý sharalary jalǵasyp jatyr. Bul kúnderi úıine sý kirip, dúnıe-múlki búlingen 3 371 otbasy 1,1 mlrd teńge kóleminde birjolǵy áleýmettik tólem alsa, 651 otbasyǵa jańa úı salynyp, 398 otbasyna satyp alynbaqshy. Áıteke bı, Qobda, Oıyl, Muǵaljar, Temir aýdandarynda úıleri turýǵa múlde jaramsyz bolyp qalǵan turǵyndarǵa aýmaǵy 80 sharshy metr bolatyn tıptik úlgidegi úıler salynady.
О́ńirde sý tasqynynan eń kóp zardap shekken – Oıyl aýdanynyń Qaratal aýyly. Oıyl ózeniniń arnasynan shyǵýynan bir túnde 214 úı sý astynda qaldy. Kezinde Shyǵanaq Bersıev tary rekordymen álemge áıgili bolǵan Qarataldaǵy 173 úıdi turǵyzýǵa 13 seriktestik belgilenip, qurylys jumystaryna aýyl azamattary shaqyryldy. Bul kúnderi ózen arnasynan alys, aýyl shetindegi bıik tóbede jańa úılerdiń irgetasy quıylyp, qabyrǵalary turǵyzyla bastady. Budan ózge aýyldyń 41 turǵynynyń jańa baspanany aýdan ortalyǵynan turǵyzýǵa bildirgen usynysy qabyldandy.
Úıleri turýǵa múlde jaramsyz bolyp qalǵan jurt aýdan ortalyqtaryndaǵy satylymǵa shyǵarylǵan úılerge qonystanýǵa da kelisti. Áıteke bı aýdanynda Bolat О́temuratov qorynyń qarjylandyrýymen 22 otbasy úshin ekinshi naryqtaǵy úıler satyp alynyp jatyr. Solardyń biri – jas otbasy Bergen Arqabaı men Gúlaıym Tóreǵalıqyzy aýdan ortalyǵy T.Júrgenov aýylynan ózderi tańdaǵan úıge kirdi. Jalpy, Áıteke bı aýdanynda osy kúnderi 5 baspana satyp alyndy.
Sý tasqyny kezinde Yrǵyz aýdanynan 152 úı, 6 kásipkerlik jáne 8 áleýmettik nysan zardap shekti. Ásirese Nura aýyldyq okrýginiń Nura, Mamyr, Belsher, Táýip aýyldyq okrýginiń Quıylys eldi mekenderi sý astynda qaldy. Sáýirdegi tasqynda 1 042 adam aýdan ortalyǵyna kóshirildi. Áli kúnge deıin 680 adam týystarynyń úıinde, 362 adam evakýasııalyq pýnktterde turyp jatyr. Komıssııa sheshimimen Yrǵyz aýdanynyń 138 turǵyny 51 mln teńgege jýyq áleýmettik kómek aldy, sýǵa ketken 444 bas mal úshin ótemaqy tólendi. Materıaldyq shyǵyndy esepteý jónindegi komıssııa qaraýynda áli de 221 ótinish bar. Yrǵyz aýdanynda mal jáne múlik shyǵyndaryn esepteý jumystary aıaqtalmaǵandyqtan, zardap shekken turǵyndarǵa beriletin qarajat somasy da ózgeredi. Aýdan ákimi Nurlan Qyzbergenovtiń aıtýynsha, úıleri múlde jaramsyz 8 otbasy daıyn úı alýǵa, 40-tan asa otbasy aýdan ortalyǵynda salynatyn úıge qonystanýǵa daıyn. Yrǵyz aýdanyndaǵy evakýasııalyq ortalyqta turyp jatqan Nura aýly turǵyndarymen kezdesýge kelgen óńir basshysy Ashat Shaharov: «Elimizdegi úsh kompanııa óńirdegi sý tasqynynyń saldaryn joıýǵa demeýshilik etedi. Oblysta Yrǵyz aýdanynan basqa jerde úı máselesi sheshimin tapty. Qazirgi mindet – úı salý, satyp alyp berý jáne jóndeý jumystaryn júrgizý», dep túsinik berdi.
Mamyr aıynyń ortasynan assa da, Torǵaı ózeniniń sýy ústi-ústine kelip jatqan Yrǵyz aýdany Nura aýyldyq okrýgindegi Belsher, Mamyr aýyldary turǵyndaryna úı salýǵa jer telimderi bólindi. О́zen tabanynda ornalasqan Nura aýlynyń turǵyndary úshin Saryoba degen jerden jańa qonys túsedi. Kóktemgi sý tasqynynda Temir aýdany Qumsaı aýlyndaǵy 44 úıge sý kirdi. Materıaldyq shyǵyndardy esepteý komıssııasynyń qorytyndysymen Qumsaıda 22 úı jańadan salynyp, 16 otbasy úshin ekinshi naryqtaǵy daıyn úı satyp alynbaqshy. Búlingen baspanalaryn óz kúshimen qalpyna keltiretindigin málimdegen 6 otbasyna tıesili qarajat bólindi. Qumsaıdyń jańa úılerin «Taf Company» JShS, «Muǵaljar Stroı» JShS salýǵa kiristi. Qurylys kompanııalary oblysta az ýaqytta turǵyzylatyn sonshama úıdi salýǵa qurylysshy qoly jetispeıtinin moıyndady. Sol úshin de irgetas quıyp, balshyq ıleýge, kirpish qalaýǵa aýyl azamattary jumysqa qabyldanady.
Nazar aýdararlyq jaıt – óńirde sý tasqynynan 170 ShOB nysany 2 mlrd 990 mln teńgege zııan shekken. Aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy kásipkerlik nysandaryn qospaǵanda, bıznestiń basqa salalarynda 79 nysan búlindi. Sý tasqynynyń zardabyn joıý jónindegi komıssııa Aqtóbe qalasynyń Almaty aýdanynda – 43, Astana aýdanynda 6 kásipkerlik nysany zardap shekkenin anyqtady. Tekserý qorytyndysynda aldyn ala shyǵyn kólemi 1 183,2 mln teńgeni qurapty.
Búginde sý tasqynynan zardap shekken aýyl sharýashylyǵy qurylymdaryna jańa zańnamalyq qaǵıdalar bekitilip jatyr. Osy saladaǵy shyǵyndardy óteý jónindegi sheshimdi oblys ákimi janynan qurylǵan komıssııa shyǵarady. Sý tasqynynan zardap shekken kásipkerler shyǵyndaryn óteýge osy jyldyń 30 qarashasyna deıin ótinish bere alady.
Aqtóbe oblysy