Jeti ret ólshep, bir ret kesilgen kelissóz

Qadyr Myrza Áli aıtqandaı, biz osy shynynda da jaqsysy men jamany birdeı halyqpyz ba? Ataqty aqynnyń bul poetıkalyq sheshimimen oı túıinine bir kisideı kelisýge ábden bolady. Tipti, kerek deseńiz bizdiń halyqtyń jamanynan góri jaqsysy bir mysqal bolsa da, asyp-túsip jatýy ǵajap emes. Men bul oı-pikirimdi «Keń oılasań, kem bolmaısyń», «Jeti ret ólshep, bir ret kes» degen halyqtyq qaǵıdalarmen qatysty túıindegim keledi. Memleket basshysynyń Qa­zaqstan halqyna Úndeýiniń qysqa da nusqa, mándi de maǵy­naly, árbir sóziniń astarynda el múddesin qorǵaý men qoldaýdan týyndaıtyn shynaıy janashyrlyq turǵan mátinimen tanysqan kezde oıyma osyndaı halyqtyq naqyldar oraldy. Menińshe, bul Úndeý Elba­synyń barsha Qazaqstan halqyna arnaǵan júrek sózi. «Júrekten shyqpasa, júrekke jetpeıdi», degendeı bul naǵyz júrekten shyqqan – júrekterge jete alatyn sarabdal sózi dep oılaımyn. Árıne, mynandaı qym-qýyt, almaǵaıyp kezeńde asyqpaýǵa bolmaıdy. Qalaıda asyǵý kerek. Bul arada «Asyqpaǵan arbamen qoıan alady» degen máteldiń máni bolmaı qalady. Alaıda, aptyqpaǵan jón. Elbasynyń óziniń sózimen aıtqanda: bul nátıjege jetý úshin 19 jyl tabandy túrde jumys júrgizilip, kelissózder jasalýy osy asyqsaq ta, aptyqpaýymyzdyń basty mysaly bola alady. Taqyrypqa shyǵaryp otyrǵanymyzdaı jeti ret ólshep, bir ret kesýdiń qajettiligi de osynda. Tek bul arada: men qaýip etkenin aıtamyn degendeı Memleket basshysy óz Úndeýinde ataǵandaı, shetelderden aǵyn sýdaı aǵytylatyn taýarlardyń sapasy joǵary, baǵasy tómendeý bolsa ony satyp alma dep eshkimdi eriksiz tejep ustaı almaısyń. О́ıtkeni, naryq zańy, Dúnıejúzilik saýda uıymynyń qaǵıdasy osyndaı. Munda tek bir ǵana másele qalady. Bul – báseke. Tek bir ǵana báseke. Osy synǵa tótep bere almasaq el kásiporyndary qyzmetiniń toqtap qalý qaýpi bar. Árıne, biz úshin Dúnıejúzilik ­saýda uıymyna kirýdiń zııany­nan góri paıdasy, tıimsizdiginen góri tıimdiligi kóbirek ekeni aı­qyn. Alaıda, biz osy básekede shań qaýyp qalatyn bolsaq, úlken qıyndyq. Osy arada aıtaıyn degenim, avtokólik, ushaq, avtomattandyrý apparattaryn shyǵaryp, álem elderin tańǵaldyra qoımas­pyz. Alaıda, azyq-túlik ónim­derin óndirý men óńdeý jóninen básekelestikke tótep bere alaty­nymyzǵa kúmánim joq. Onyń ústine búgingi taldaýlar men zertteýler hımııalyq qospasy az, tutynýshylar densaýlyǵyna zııan tımeıtin qazaqstandyq azyq-túlik taýarlaryna degen álemdik suranystyń ósip otyrǵanyn kórsetedi. Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń óz Úndeýinde naqty túıin jasaǵandaı artyqshylyqty dáleldeýde álemniń ozyq elderiniń qatarynan laıyqty oryn alýy da osyndaı qarapaıym qaǵıdalardan bastaý alamyz dep esepteımin. Ýálıolla ÁBIShEV, Qaztalov aýdandyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy. Batys Qazaqstan oblysy, Qaztalov aýdany.