Abaı teatry – Sıngapýrda

Abaı teatrynyń Sıngapýr­degi gastroli – mádenıetter to­ǵy­syndaǵy mańyzdy oqıǵa. Bul shyǵarmashylyq sapar ǵana emes, Qazaqstan máde­nıetiniń álemdik keńistikke nyq enýiniń aıqyn kórinisi. Geografııalyq turǵydan da, mádenı jaǵynan da alys sanalatyn Sıngapýr sahnasynda óner kórsetý – Abaı teatry úshin jańa kórermen, tyń talǵam hám aıshyqty mádenı dıalog degen sóz. Al Ońtústik-Shyǵys Azııadaǵy eń bedeldi mádenı ári bilim ortalyqtarynyń biri NUS alańynda qa­zaq baleti­niń usynylýy ulttyq óner­diń halyq­aralyq deńgeıde sura­nys­­qa ıe ekenin ańǵartady.

Gastroldik baǵdarlama­nyń mazmuny baı, kórkemdik she­shimi jaǵynan salmaqty. Teatr sıngapýrlyq kórermenge eki túrli baǵyttaǵy qoıylymdy usy­­nyp, klassıkalyq balet pen zamanaýı horeografııanyń úz­dik úlgilerin toǵystyrdy.

Atap aıtsaq, alǵashqy baǵ­darlama — «Klassıkalyq balet jaýharlary» atty gala-kesh. О́ner merekesi álemdik balet óneriniń altyn qoryna engen tańdaýly shyǵarmalar­dan quralǵan. Petr Chaıkovskıı­diń «Aqqý kólinen» oryndal­ǵan ­adajıo – tazalyq pen mahab­battyń rámizine aınal­ǵan máńgilik lırıka bolsa, roman­tıkalyq balettiń shyńy sa­­na­latyn «Sıl­fıda» qoıy­ly­­my arqyly kórermen názik sezim men qııal­ǵa toly poetı­kalyq álemge endi. Al «Don Kıhot» baletinen usy­nylǵan úzindiler sahnaǵa shattyq pen jarqyn áser syılap, klassıkalyq balet­tiń temperamentke toly qyryn áıgiledi.

Aıtýly gala-kesh – tek ásem bı ǵana emes, oryndaýshylar­dyń kásibı deńgeıin, sahna­lyq mádenıetin, qazaq balet mek­tebiniń qalyptasqan dástúrin aıqyn kórsetken kórkem qo­ıylym. Árbir qımyl men plas­tıkalyq sheshim arqyly ult­tyq sahnanyń joǵary talǵamy sezildi.

Gastrol aıasyndaǵy ekinshi baǵdarlama – bir aktili «Karmen-sıýıta» baleti. Atalǵan týyn­dy álemdik horeografııa óne­rinde erekshe oryn alady. Qoıy­lymdy áıgili kýbalyq horeograf Alberto Alonso sahnalap, mýzykasyn HH ǵasyrdyń kórnekti kompozıtory Rodıon Shedrın jazǵan. «Karmen-sıýıta» – klassıkalyq balet kanon­da­ryn buzǵan, jańashyl kór­kem tili­­men erekshelenetin shyǵarma. Kar­men beınesi ar­qyly sahnada erkin­­­dik­ke um­tylǵan rýh, qumarlyq ­pen taǵ­dyr­dyń taıtalasy, mahab­­bat pen qur­bandyq taqyryptary tereń fılosofııalyq deńgeı­de ashyldy. Qoıylymdaǵy ótkir dramatýrgııa, minezdi plastıka, emosııalyq qarqyn kórer­mendi beıjaı qaldyrmaıdy. Bul ­balet – tek kórkem týyndy emes, adam bolmysynyń kúrdeli tabıǵatyn sahnalyq tilmen beı­neleıtin oıly shyǵarma.

Tarıhy tereń, dástúri berik Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq opera jáne balet teatry búgin­gi tańda ulttyq mádenıettiń bas­ty tirekteriniń biri sanalady. Onyń Sıngapýr sahnasyndaǵy óneri – qazaq óneriniń álemdik keńis­tikke batyl qadam basqany­nyń aıǵaǵy. Aıtýly gastrol ult­tyq mádenıetimizdiń mártebe­sin kóterip qana qoımaı, elimiz­di klassıkalyq óner kartasyn­da aıqyn tanyta tústi.