Nazarbaev Ýnıversıtet ǵımaratynda Medısına mektebi ashyldy
Jańa oqý jylynyń qarsańynda Nazarbaev Ýnıversıtet Pıttsbýrg ýnıversıtetimen (AQSh) strategııalyq áriptestik negizde Medısına mektebin ashty. Mekteptiń alǵashqy dekany bolyp Glazgo ýnıversıteti Medısına mektebiniń (Shotlandııa) dekany, ataqty patomorfolog jáne jasýsha adgezııasyn zertteıtin bıomedısına salasyndaǵy ǵalym, doktor Massımo Pınatellı taǵaıyndaldy. Sondaı-aq, Massımo Pınatellı Pıttsbýrg ýnıversıtetiniń adıýnkt-patomorfologııa professory bolyp tabylady.
«Medısına mektebi eldegi árbir medısınalyq joǵary oqý orny úshin model bolyp tabylady, – dedi doktor Pınatellı. – Jobanyń maqsaty: medısınalyq bilim berý jáne bıomedısına salasynda Ortalyq Azııa boıynsha hab qurý. Infraqurylymdy, resýrstar men saıası turaqtylyqty qosa alǵanda, osy maqsatqa jetý úshin barlyq qajetti jaǵdaılar jasalǵan». Mekteptiń ashylýy rásiminde sóz alǵan kelesi meıman: «Medısına mektebi tarıhı kezeńdi bastan keshirýde, ol óziniń alǵashqy stýdentteri úshin esigin aıqara ashty. Qazaqstannyń bilim keńistigin ózgertetin biregeı jobanyń bir bóligi bolý biz úshin úlken qurmet», – dedi Pıttsbýrg ýnıversıteti Medısına mektebiniń dekany Artýr S.Levaın.
Nazarbaev Ýnıversıtet 2013 jyly Pıttsbýrg ýnıversıtetiniń Medısına mektebin Qazaqstanda densaýlyq saqtaý salasynda, sonymen qatar, medısınalyq bilim berý jáne bıomedısınalyq zertteýler júrgizý salasynda jańa kóshbasshylar bolýy tıis dáriger-zertteýshilerdi daıarlaýǵa baǵyttalǵan Medısına mektebin ashý úshin áriptes retinde tańdap aldy. «Medısına mektebin ashý Nazarbaev Ýnıversıtettiń óz aldyna qoıǵan strategııalyq mindetteriniń birine jetý – bilimdi, ǵylym men klınıkalyq tájirıbeni biriktiretin, sol arqyly Qazaqstanda medısınalyq qyzmet kórsetýdiń jańa úlgisi bolatyn ıntegrasııalanǵan akademııalyq densaýlyq saqtaý júıesin qurý úshin jasalǵan qadam», – dedi osy jóninde Nazarbaev Ýnıversıtet Prezıdenti Shıgeo Katsý.
Bul Medısına mektebi Nazarbaev Ýnıversıtet mektepteriniń jetinshisi bolyp tabylady. Ol ýnıversıtettiń ǵylymı ortalyqtarymen, sondaı-aq, Astana qalasyndaǵy Ulttyq medısınalyq holdıngtiń alty medısınalyq klınıkalarymen tyǵyz yntymaqtastyqta jumys isteıtin bolady. Basym kópshiligi Nazarbaev Ýnıversıtette joǵary bilim alǵan Medısına mektebiniń alǵashqy 20 stýdenti qazaqstandyq jáne halyqaralyq oqytýshylardan aǵylshyn tilinde bilim aldy. Pıttsbýrg ýnıversıtetiniń zertteý ádistemesi jaqyn arada Medısına mektebiniń tórt jyldyq akademııalyq baǵdarlamasyna engiziledi.
Medısına mektebiniń akademııalyq baǵdarlamasy Pıttsbýrg ýnıversıtetiniń qoldaýymen amerıkalyq model boıynsha ázirlenetin bolady. Osylaısha, bilim berý ınfraqurylymy qurylady, uıymdyq jáne ákimshilik qurylym josparlanady, qaǵıdalar men rásimder bekitiledi, oqý josparlary ázirlenedi, sonymen birge, qazaqstandyq klınıkalardan oqytýshy-dárigerlerdi tartý arqyly klınıkalyq tájirıbe de qamtamasyz etiledi.
Nazarbaev Ýnıversıtettiń Medısına mektebi Qazaqstanda medısınalyq bilimniń sapasyn jaqsartý, medısına salasyna qajetti ózgeristerge úles qosý jáne elimizdiń densaýlyq saqtaý júıesindegi jańa reformanyń talaptaryna saı bolý maqsatynda quryldy. Mektep álemdik sanattaǵy bilim berý uıymy bolýdy, medısınalyq bilim berý men bıomedısınalyq zertteýlerde turaqty damýdy jáne yntalandyratyn, kótermeleıtin akademııalyq ortany qurý arqyly pasıentterge qamqor bolýǵa, jańashyldyqqa qoldaý kórsetýge, úzdiksiz bilim berý men ǵylymı jańalyqtar ashýǵa baǵyttalǵan.
Mektep tereń bilimi men klınıkalyq tájirıbedegi zamanaýı tehnologııalar men bıomedısınalyq zertteýlerde daǵdylary bar, Qazaqstanda medısınany jáne medısına ǵylymyn damytýǵa úles qosatyn joǵary bilikti jáne parasatty kásipqoı dárigerlerdi daıarlaıtyn bolady. Bul oqý orny, sondaı-aq, aǵylshyn tilinde oqıtyn medısına doktorlaryn (MD) daıarlaıtyn amerıkalyq modeldi usynady jáne densaýlyq saqtaý, bilim berý jáne bıomedısına ǵylymy salasyndaǵy bolashaq medısına kóshbasshylaryn daıarlaıdy. Qazirgi kezde Medısına mektebi 20 stýdent pen 23 oqytýshyny Bıomedısına ǵylymdarynyń kafedrasyna qabyldady.
Al Pıttsbýrg ýnıversıtetiniń Medısına mektebi jóninde aıtatyn bolsaq, ol bıomedısınalyq zertteýler salasyndaǵy úzdik akademııalyq ortalyqtardyń biri bola otyryp, keń aýqymdy pánder arqyly ozyq tehnologııalardy bazalyq ǵylymmen biriktiredi. Kóbinese Medısına mektebi men onyń bólimsheleriniń arqasynda Pıttsbýrg ýnıversıteti 1998 jyldan bastap Ulttyq densaýlyq ınstıtýtynyń (AQSh) tarapynan beriletin qarjylandyrýdyń negizgi alýshylarynyń ondyǵyna kirdi. Ulttyq ǵylym qorynyń (AQSh) reıtınginde Pıttsbýrg ýnıversıteti federaldyq ǵylym men ınjenerııa salasyndaǵy ǴZTKJ reıtınginde amerıkalyq ýnıversıtetterdiń arasynda besinshi orynǵa ıe bolyp otyr.
Medısına mektebi ınnovasııalar salasynda kóshbasshy bola otyryp, óziniń akademııalyq jáne medısınalyq baǵdarlamalarynyń sapasy men tıimdiligin jaqsartyp keledi. Álemdik sanattaǵy zertteýlerdi júrgizýge qabiletti, joǵary bilikti, parasatty dárigerler men jańashyl ǵalymdardy daıarlaıdy. Buǵan qosa atalǵan mektep Pıttsbýrg ýnıversıteti Medısınalyq ortalyǵynyń áriptesi de bolyp tabylady. О́ńirlik ekonomıkanyń densaýlyq saqtaý júıesin jetekshi kúshke aınaldyrý úshin Pıttsbýrgte medısınalyq qyzmet kórsetýdiń úzdik úlgilerin damytady.
Nazarbaev Ýnıversıtet elimizde álemdik deńgeıdegi zertteý ýnıversıteti retinde tanylý úshin quryldy. JOO halyqaralyq akademııalyq standarttarǵa sáıkes jumys isteıdi, akademııalyq erkindik jáne ınstıtýttyq derbestik qaǵıdattaryn basshylyqqa alady. Bıylǵy jyly maýsym aıynda Ýnıversıtet óziniń eń alǵashqy túlekterin ushyrdy.
Álısultan QULANBAI,
«Egemen Qazaqstan».
ASTANA.